หลักสูตรปริญญาออนไลน์: ทางเลือกหรือกลยุทธ์ในการยกระดับการศึกษา ระดับอุดมศึกษาของไทยสู่อนาคต

บทคัดย่อ

บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์เชิงยุทธศาสตร์ของหลักสูตรปริญญาออนไลน์ในบริบทของการยกระดับคุณภาพการศึกษาระดับอุดมศึกษาไทย โดยชี้ให้เห็นว่า แม้หลักสูตรดังกล่าวจะริเริ่มขึ้นในฐานะ “ทางเลือก” ที่ช่วยขยายโอกาสในการเข้าถึงการศึกษา โดยเฉพาะในช่วงวิกฤต COVID-19 หากแต่ควรได้รับการพัฒนาให้เป็น “กลยุทธ์หลัก” สำหรับการส่งเสริมความยืดหยุ่นทางการเรียนรู้ การเพิ่มโอกาสในการเรียนรู้ของผู้เรียน และการเสริมสร้างขีดความสามารถในการแข่งขันของระบบอุดมศึกษาไทยในระยะยาว โดยบทความนี้ได้อ้างอิงกรอบแนวคิดการเรียนรู้แบบยืดหยุ่น (Flexible Learning) การเรียนรู้ตลอดชีวิต (Lifelong Learning) และแนวคิดการประสานความร่วมมือไตรภาคี  (Triple Helix) ในการวิเคราะห์เชิงระบบ โดยมีการสังเคราะห์แนวนโยบาย กรณีศึกษา และผลกระทบต่อระบบการศึกษาอย่างรอบด้าน ผลการวิเคราะห์สะท้อนให้เห็นว่าหลักสูตรปริญญาออนไลน์สามารถทำหน้าที่เป็นกลไกเชิงเปลี่ยนผ่านเพื่อการปฏิรูปการศึกษาที่แท้จริง หากได้รับการออกแบบเชิงยุทธศาสตร์ที่สอดคล้องกับโครงสร้างดิจิทัล ความพร้อมของสถาบัน และความร่วมมือจากทุกภาคส่วนอย่างเป็นระบบ บทความจึงนำเสนอข้อเสนอแนะเชิงนโยบายในระดับสถาบันและระดับชาติเพื่อผลักดันให้หลักสูตรปริญญาออนไลน์กลายเป็นกลไกหลักในการยกระดับการศึกษาระดับอุดมศึกษาอย่างยั่งยืนและครอบคลุม