การวิเคราะห์ข้อเด่นข้อด้อยขององค์การและกระบวนการ บริหารจัดการองค์การพระพุทธศาสนาของประเทศไทย ในเชิงประสิทธิภาพด้านคุณค่าต่อพระพุทธศาสนา

ผู้แต่ง

  • ดนัย ปรีชาเพิ่มประสิทธิ์ คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

คำสำคัญ:

ระบบการบริหารจัดการองค์การพระพุทธศาสนาของประเทศไทย, ข้อเด่น ข้อด้อย

บทคัดย่อ

แม้ประเทศไทยจะปกครองด้วยระบอบประชาธิปไตยแต่พระราชบัญญัติคณะสงฆ์กลับมีรูปแบบ สมบูรณาญาสิทธิราชย์จึงทำให้การบริหารจัดการอธิกรณ์ทั้ง ๔ ด้วยอธิกรณสมถะทั้ง ๗ เกิดปัญหาต่างๆ เช่น ความล่าช้า ความไม่เป็นธรรม ข้อเด่นของการบริหารจัดการองค์การพระพุทธศาสนาในปัจจุบันคือความเป็นเอกภาพและมี ความใกล้ชิดกับรัฐ ข้อด้อยคือการประทุษร้ายพระธรรมวินัยและความเสื่อมศรัทธาของประชาชน ทั้งนี้เพราะปัจจัย แวดล้อม ๓ ประการคือ ๑) พระราชบัญญัติการปกครองคณะสงฆ์ พ.ศ. ๒๕๐๕ ๒) โครงสร้างของมหาเถรสมาคม และ ๓) ระบบสมณศักดิ์ แนวทางแก้ไขคือ ๑) แก้ไขพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ให้ทันสมัยและบัญญัติขอบเขตอำนาจของ อาณาจักรและพุทธจักรให้ชัดเจน ๒) ปรับโครงสร้างมหาเถรสมาคมและสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติให้ลด ขั้นตอนการทำงานและมีการกระจายอำนาจเพื่อความรวดเร็วและเป็นธรรม และ ๓) แก้ไขระบบสมณศักดิ์ออกจาก ตำแหน่งบริหารเพื่อไม่ให้เกิดปัญหาเรื่องผลประโยชน์และการใช้อำนาจหน้าที่โดยมิชอบเพื่อทำให้การบริหารจัดการเป็น ไปตามพระธรรมวินัยอย่างเป็นธรรมและมีประสิทธิภาพ

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

กรมการศาสนา กระทรวงศึกษาธิการ. ๒๕๒๗. ประวัติการปกครองคณะสงฆ์ไทย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์การศาสนา.

โชว์ ผลเจริญ, พระมหา. ๒๕๕๓. การบริหารการปกครองคณะสงฆ์ไทยตามหลักธรรมาภิบาล. ดุษฎีนิพนธ์ สาขา
การจัดการภาครัฐ บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนดุสิต.

ทินพันธุ์ นาคะตะ. ๒๕๔๔. พระพุทธศาสนากับสังคมไทย. พิมพ์ครั้งที่ ๓. กรุงเทพฯ: สหายบล็อกและการพิมพ์.

ธรรมปิฎก (ป.อ.ปยุตฺโต), พระ. ๒๕๓๘. วินัย: เรื่องใหญ่กว่าที่คิด. พิมพ์ครั้งที่ ๒. กรุงเทพฯ: สหธรรมิก.

นภนาท อนุพงศ์พัฒน์. ๒๕๕๐. มหาเถระสมาคมกับการแก้ปัญหาคณะสงฆ์ยุคปัจจุบัน. วารสารพุทธศาสน์ศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ๑๔. ๑ (มกราคม–เมษายน): ๓๖-๖๔.

นวพร เรืองสกุล. ๒๕๔๘. หลักการในการสร้างและบริหารองค์กรของพระพุทธเจ้า. โครงการวิจัยพุทธศาสน์ศึกษา ศูนย์พุทธศาสน์ศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

พรหมกวี (วรวิทย์), พระ. ๒๕๕๖. วิทยาพระสังฆาธิการ เล่ม ๒. กรุงเทพฯ: สหธรรมิก. (พิมพ์เนื่องในวโรกาสพระราชพิธีเฉลิมพระชนมพรรษา พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดพระราชทานเลื่อนสมณศักดิ์ พระเมธี วราภรณ์ เป็นพระราชาคณะชั้นราชในราชทินนามที่ พระราชปริยัติโมลี วันที่ ๕ ธันวาคม ๒๕๕๖)

พูนศักดิ์ ชูตาภา. ๒๕๔๓. ปัญหาการบริหารงานของมหาเถรสมาคม ศึกษาปัญหาด้านการจัดโครงสร้างองค์การ. ภาคนิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

ไพศาล วิสาโล, พระ. ๒๕๔๖. พุทธศาสนาไทยในอนาคต แนวโน้มและทางออกจากวิกฤต. พิมพ์ครั้งที่ ๑. กรุงเทพฯ: มูลนิธิสดศรี-สฤษดิ์วงศ์.

มหามกุฏราชวิทยาลัย. ๒๕๓๖ ก. พระวินัยปิฎก เล่ม ๑ ภาค ๑ มหาวิภังค์ ปฐมภาคและอรรถกถา. พิมพ์ครั้งที่ ๓. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.

มหามกุฏราชวิทยาลัย. ๒๕๓๖ ข. พระสูตรและอรรถกถาแปล ทีฆนิกาย มหาวรรค เล่ม ๒ ภาค ๑. พิมพ์ครั้งที่ ๓. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.

มหามกุฏราชวิทยาลัย. ๒๕๓๖ ค. พระสูตรและอรรถกถาแปล ทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค เล่ม ๓ ภาค ๑. พิมพ์ครั้งที่ ๓. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.

มหามกุฏราชวิทยาลัย. ๒๕๓๖ ง. พระสูตรและอรรถกถาแปล ทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค เล่ม ๓ ภาค ๒. พิมพ์ครั้งที่ ๓. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.

มหามกุฏราชวิทยาลัย. ๒๕๓๖ จ. พระสูตรและอรรถกถาแปล มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์ เล่ม ๒ ภาค ๒. พิมพ์ครั้งที่ ๓. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.

มหามกุฏราชวิทยาลัย. ๒๕๓๖ ฉ. พระสูตรและอรรถกถาแปล สังยุตตนิกาย ขันธวารวรรค เล่ม ๓ ภาค ๑. พิมพ์ครั้งที่ ๓. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.

มหามกุฏราชวิทยาลัย. ๒๕๓๖ ช. พระสูตรและอรรถกถาแปล สังยุตตนิกาย สคาถวรรค เล่ม ๑ ภาค ๑. พิมพ์ครั้งที่ ๓. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.

มหามกุฏราชวิทยาลัย. ๒๕๓๗ ก. พระวินัยปิฎก เล่ม ๑ ภาค ๒ มหาวิภังค์ ปฐมภาคและอรรถกถา. พิมพ์ครั้งที่ ๓. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.

มหามกุฏราชวิทยาลัย. ๒๕๓๗ ข. พระวินัยปิฎก เล่ม ๑ ภาค ๓ มหาวิภังค์ ปฐมภาค – ทุติยภาคและอรรถกถา. พิมพ์ครั้งที่ ๓. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.

มหามกุฏราชวิทยาลัย. ๒๕๓๗ ค. พระวินัยปิฎก เล่ม ๖ จุลวรรค ปฐมภาคและอรรถกถา. พิมพ์ครั้งที่ ๓. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.

มหามกุฏราชวิทยาลัย. ๒๕๓๗ ง. พระสูตรและอรรถกถาแปล สังยุตตนิกาย นิทานวรรค เล่ม ๒. พิมพ์ครั้งที่ ๓. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.

มหามกุฏราชวิทยาลัย. ๒๕๓๗ จ. พระสูตรและอรรถกถาแปล อังคุตตรนิกาย เอกนิบาต ทุกนิบาต เล่ม ๑ ภาค ๒. พิมพ์ครั้งที่ ๓. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.

มหามกุฏราชวิทยาลัย. ๒๕๓๗ ฉ. พระสูตรและอรรถกถาแปล ขุททกนิกาย ชาดก เล่ม ๓ ภาค ๕. พิมพ์ครั้งที่ ๓. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.

เมธีธรรมาภรณ์ (ประยูร ธมฺมจิตฺโต), พระ. ๒๕๓๓. ระเบียบการปกครองคณะสงฆ์ไทย. กรุงเทพฯ: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัยในพระบรมราชูปถัมภ์จัดพิมพ์เป็นธรรมบรรณาการเพื่อเป็นอนุสรณ์ ในงานพระราชทานเพลิงศพ นายเรือง มีฤกษ์ ๙ มิถุนายน ๒๕๓๓)

ราชบัณฑิตยสถาน. ๒๕๔๖. พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒. กรุงเทพฯ: นานมีบุ๊คส์.

สมพร พรหมหิตาธร. ๒๕๓๙. อาญาวัด อาญาบ้าน. พิมพ์ครั้งที่ ๒. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์นิติธรรม.

สยาม แสนขัติ. ๒๕๔๙. สยามวงศ์ในลังกาประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนาจากกรุงศรีอยุธยาสู่ลังกาทวีป. กรุงเทพฯ: สหธรรมิก.

สุทธิพงศ์ ตันตยาพิศาลสุทธิ์. ๒๕๔๑. พระราชบัญญัติคณะสงฆ์ กฎกระทรวง กฎมหาเถรสมาคมพร้อมด้วยระเบียบและคำสั่งมหาเถรสมาคมเกี่ยวกับการคณะสงฆ์และการพระศาสนา. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์การศาสนา.

สุรัสวดี ราชสกุลชัย. ๒๕๔๓. การวางแผนและการควบคุมทางการบริหาร. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์จามจุรี.

แสวง อุดมศรี. ๒๕๓๓. การปกครองคณะสงฆ์ไทย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณ์ราชวิทยาลัย.

Bright TV. Bright News [Online]. แหล่งที่มา: www.brighttv.co.th/th/news/คสชเห็นชอบ พรบ. อุปถัมภ์และคุ้มครองพระพุทธศาสนา

คมชัดลึก, ผิดพระธรรม พระทำผิด?. [รายการโทรทัศน์ออกอากาศทางสถานีโทรทัศน์เนชั่นแชนแนล]. ๑๘ กรกฎาคม ๒๕๕๗.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2015-12-24

รูปแบบการอ้างอิง

ปรีชาเพิ่มประสิทธิ์ ด. (2015). การวิเคราะห์ข้อเด่นข้อด้อยขององค์การและกระบวนการ บริหารจัดการองค์การพระพุทธศาสนาของประเทศไทย ในเชิงประสิทธิภาพด้านคุณค่าต่อพระพุทธศาสนา. วารสารพุทธศาสน์ศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 22(3), 35–59. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jbscu/article/view/157208

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย