การรับรู้ ทัศนคติและความท้าทายของนักศึกษาครูต่อการเรียนรู้ทักษะการคิดเชิงออกแบบ ผ่านนวัตกรรมเลียนแบบธรรมชาติในรายวิชาชีววิทยา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
นวัตกรรมเลียนแบบธรรมชาติเป็นกลยุทธ์สำคัญที่ช่วยพัฒนาการคิดเชิงออกแบบของผู้เรียนเพื่อยกระดับการเรียนรู้ชีววิทยา งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการรับรู้ ทัศนคติและความท้าทายของนักศึกษาครูต่อการเรียนรู้ทักษะการคิดเชิงออกแบบผ่านนวัตกรรมเลียนแบบธรรมชาติในรายวิชาชีววิทยา กลุ่มเป้าหมายคือนักศึกษาครูวิชาเอกชีววิทยาจำนวน 24 คน ที่มาจากการสุ่มแบบเจาะจง เครื่องมือในการวิจัยคือแบบสอบถามที่มีคำถามปลายเปิด 5 ข้อและการอภิปรายกลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีวิเคราะห์แบบอุปนัย ผลการวิจัยพบว่านักศึกษาครูส่วนใหญ่รู้ว่าการคิดเชิงออกแบบเป็นทักษะสำคัญในศตวรรษที่ 21 และเป็นทักษะที่ต้องพัฒนาผ่านการจัดการเรียนรู้ที่ต่างจากรูปแบบเดิม ความเข้าใจคลาดเคลื่อนเกี่ยวกับนวัตกรรมเลียนแบบธรรมชาติทำให้นักศึกษาครูเข้าใจการนำความรู้ชีววิทยาไปใช้แก้ปัญหาทั่วไป แต่ยังไม่เกิดแนวคิดการเลียนแบบกลไกธรรมชาติเพื่อสร้างสรรค์นวัตกรรมผ่านกระบวนการคิดเชิงออกแบบ แม้นักศึกษาครูจะมีทัศนคติเชิงบวกต่อการเรียนรู้กระบวนการนี้ แต่ข้อจำกัดเชิงบริบทโรงเรียนรวมถึงศักยภาพของผู้สอนและนักเรียนยังคงเป็นอุปสรรคสำคัญต่อการนำกระบวนการนี้ไปใช้จริง งานวิจัยชี้ให้เห็นว่าการพัฒนาทักษะการคิดเชิงออกแบบของนักศึกษาครูไม่สามารถทำแบบแยกส่วนได้ แต่จำเป็นต้องสร้างกระบวนการทางความคิดที่เชื่อมต่อระหว่างปรากฏการณ์ทางชีววิทยาและการเลียนแบบธรรมชาติเพื่อปิดช่องว่างความเข้าใจคลาดเคลื่อนที่มักแยกส่วนความรู้ทางชีววิทยาออกจากกระบวนการแก้ปัญหา อีกทั้งความสำเร็จของการใช้แนวทางการจัดการเรียนรู้ใหม่ไม่ได้ขึ้นอยู่กับตัวผู้สอนเพียงอย่างเดียวแต่ต้องอาศัยบริบทสถานศึกษาที่ส่งเสริมกัน ดังนั้นแผนการผลิตครูควรครอบคลุมทั้งมิติวิชาการและการรับมือกับอุปสรรคเชิงระบบในโรงเรียน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Awae, M., Duangratanaekachai, S., Faikhamta, C., & Pongsophon, P. (2023). Biomimicry Design Spiral Learning Management: STEM Education in Biology Class. Journal of Education, Prince of Songkla University, Pattani Campus, 34(3), 1-12. [in Thai]
Aydin Ceran, S. (2021). An investigation of pre-service science teachers' perceptions and attitudes toward Education 4.0. Journal of Educational Technology and Online Learning, 4(2), 246-262.
Biomimicry Institute. (2021). What is biomimicry?. https://biomimicry.org/what-is-biomimicry/.
Brown, T. (2008). Design thinking. Harvard Business Review, 86(6), 84–92.
Chand, S. P. (2025). Exploring Teachers’ Perceptions, Practices, and Attitudes Towards the Use of Intended Learning Outcomes in the Classroom. SAGE Open, 1-12
Cristina-Corina, B., & Valerica, A. (2012). Teacher’ Perceptions and Attitudes towards Professional Activity. Social and Behavioral Sciences, 51, 167-171.
Gencer, S.A., Dogan, H., & Bilen, K. (2020). Developing biomimicry STEM activity by querying the relationship between structure and function in organisms. Turkish Journal of Education, 9(1), 64-105.
Henriksen, D., Richardson, C., & Mehta, R. (2017). Design thinking: A creative approach to educational problems of practice. Journal of Formative Design in Learning, 1(1), 5-19.
Ilieva, L., Ursano, I., Traista, L., Hoffmann, B., & Dahy, H. (2022). Biomimicry as a Sustainable Design Methodology—Introducing the ‘Biomimicry for Sustainability’ Framework. Biomimetics, 7(37), 1-13.
Jacobs, S., Eggermont, M., Helms, M., & Wanieck, K. (2022). The Education Pipeline of Biomimetics and Its Challenges. Biomimetics, 7(3), 1-20.
Jituafua, A. (2024). A Professional Development Programme Based on Biomimicry to improve STEM Project Creativity of Science Student Teachers. Journal of Turkish Science Education, 21(4), 705-722.
Lakanukan, S., Pongsophon, P., Faikhamta, C., & Jantarakantee, E. (2021). Competencies of Science Teachers for Teaching Design Thinking. Journal of Education Naresuan University, (24)2, 370-380. [in Thai]
Lin, L., Shusheng, S., Shadiev, R., & Yu, M. (2025). Review of research on design thinking in K-12 education. Educational Research Review, 47.
Mehddi, Feza Shahid Kazi, A., & Ismat Butt, A. (2025). From Theory to Practice: How STEAM Professional Development Shapes Teacher Beliefs and Perceptions About Design Thinking Activities. SAGE Open, 1-15.
Mohamed Elbaz, M. (2024). Biomimicry in Science Classrooms: Learning Design Thinking Skills Inspired by Nature “An Approach Teaching Models”. ARID International Journal of Educational and Phycological Sciences, 5(10), 97-141.
Panke, P. (2019). Design Thinking in Education: Perspectives, Opportunities and Challenges. Open Education Studies, 1: 281–306.
Phitthayasen, M., & Yuangso, P. (2021). Design Thinking: New Era Innovator Teachers. Lampang Rajabhat University Journal, 10(2), 190-199. [in Thai]
Pongsophon, P., Pinthong, T., Lertdechapat, K., & Vasinayanuwatana, T. (2021). Developing Science Teachers' Understanding of Engineering Design Process through Workshop on Biomimicry for Green Design. Srinakharinwirot Science Journal, 37(1), 56-57.
Stark, K., & Bettini, E. (2021). Teachers’ Perceptions of Emotional display Rules in Schools: A Systematic Review. Teaching and Teacher Education, 104, 1-13.
Seet, C. H., Hong, H-Y., & Chai, C. S. (2019). A Case Study on the Development of Pre-Service Teachers’ Design Thinking [Paper Presentation]. The International Conference on Computer-Supported Collaborative Learning (815-816). International Society of the Learning Sciences.
Thailand’s Ministry of Education. (2017). Learning strands and indicators for mathematics, science, and geography (social studies) (revised 2017) of core curriculum for basics education (2008). Bangkok: The Agricultural Cooperative Society of Thailand Press.
The Scientific World. (2022). Why Biology Is Important?. https://www.scientificworldinfo.com/2022/09/why-study-biology-the-importance-of-biology.html.
Vasinayanuwatana, T., & Plianram, S. (2023). Biomimicry in STEM Education: Case Study of Developing Pre-service Biology Teachers' Integrative Teaching Competence. Research in Integrated STEM Education, 1, 311–335.
Wongyai, W., & Silanoi, L. (2019). Design Thinking for Learning Management. Academic Journal of Curriculum and Instruction Sakon Nakhon Rajabhat University, 11(30), 1-10. [in Thai]
Yuksel, K. O. (2025). Design‑Based STEM Activities in Teacher Education and Its Effect on Pre‑service Science Teachers’ Design Thinking Skills. Journal of Science Education and Technology, 34, 904–918.
