การศึกษาองค์ประกอบและความต้องการจำเป็น การบริหารสถานศึกษาแห่งนวัตกรรมเพื่อเสริมสร้างความยั่งยืน สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาองค์ประกอบกลยุทธ์การบริหารสถานศึกษาแห่งนวัตกรรมเพื่อเสริมสร้างความยั่งยืน (2) ศึกษาความเหมาะสมขององค์ประกอบกลยุทธ์การบริหารสถานศึกษาแห่งนวัตกรรมเพื่อเสริมสร้างความยั่งยืน และ (3) ศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ และความต้องการจำเป็นของกลยุทธ์การบริหารสถานศึกษาแห่งนวัตกรรมเพื่อเสริมสร้างความยั่งยืน สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน แบ่งการดำเนินการออกเป็น 3 ส่วน ได้แก่ ส่วนที่ 1 การสังเคราะห์องค์ประกอบ โดยใช้แบบสังเคราะห์เนื้อหา เก็บรวบรวมข้อมูลจากเอกสาร แนวคิด ทฤษฎี และงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง ส่วนที่ 2 การตรวจสอบและยืนยันความเหมาะสมขององค์ประกอบกลยุทธ์ โดยสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิ 5 คน ใช้แบบสัมภาษณ์เป็นเครื่องมือ และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา การจัดหมวดหมู่ และการสรุปประเด็นเชิงพรรณนา และส่วนที่ 3 การสำรวจความคิดเห็นเกี่ยวกับสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ และความต้องการจำเป็นของกลยุทธ์การบริหารสถานศึกษาแห่งนวัตกรรมเพื่อเสริมสร้างความยั่งยืน โดยใช้แบบสอบถามเป็นเครื่องมือ กลุ่มประชากรคือผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา จำนวน 2,165 คน กลุ่มตัวอย่างจำนวน 338 คน ได้มาด้วยการสุ่มแบบแบ่งชั้นภูมิ วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติ ได้แก่ ความถี่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และดัชนีลำดับความสำคัญของความต้องการจำเป็น (PNImodified)
ผลการวิจัยพบว่า (1) องค์ประกอบกลยุทธ์การบริหารสถานศึกษาแห่งนวัตกรรมเพื่อเสริมสร้างความยั่งยืน สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา ประกอบด้วย 3 องค์ประกอบ ได้แก่องค์ประกอบที่ 1 กลยุทธ์ ได้แก่ 1) กลยุทธ์โครงสร้างองค์กรและการบริหารจัดการ 2) กลยุทธ์วัฒนธรรมองค์กรและการเรียนรู้ 3) กลยุทธ์การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์และ 4) กลยุทธ์ภาวะผู้นำและนวัตกรรม องค์ประกอบที่ 2 มาตรการ ได้แก่ 1) ด้านการกำหนดวิสัยทัศน์ กลยุทธ์ และเป้าหมายร่วมกัน 2) ด้านการสร้างเครือข่ายความร่วมมือ 3) ด้านการประเมินผลและปรับปรุง 4) ด้านการสร้างค่านิยมร่วมและวัฒนธรรมในองค์กร 5) ด้านการสื่อสารที่มีประสิทธิภาพ 6) ด้านการสร้างองค์กรแห่งการเรียนรู้ 7) ด้านการพัฒนาบุคลากรอย่างต่อเนื่อง และ 8) ด้านการมีภาวะผู้นำองค์กรนวัตกรรม และองค์ประกอบที่ 3 ตัวชี้วัด ได้แก่ 1) ด้านการพัฒนาเศรษฐกิจที่ยั่งยืน 2) ด้านการพัฒนาสังคมที่ยั่งยืนและ 3) ด้านการพัฒนาสิ่งแวดล้อมที่ยั่งยืน (2) ความเหมาะสมขององค์ประกอบกลยุทธ์ พบว่า ผู้ทรงคุณวุฒิทั้ง 5 ท่านเห็นคล้องกันว่ากลยุทธ์การบริหารสถานศึกษาแห่งนวัตกรรมเพื่อเสริมสร้างความยั่งยืนที่พัฒนาขึ้นมีความเหมาะสม ครอบคลุม และสอดคล้องกับบริบทของสถานศึกษาอาชีวศึกษา โดยยืนยันองค์ประกอบหลัก 3 องค์ประกอบ ได้แก่ กลยุทธ์การบริหาร (4 กลยุทธ์ย่อย) มาตรการขับเคลื่อน (8 มาตรการ) และตัวชี้วัดความยั่งยืน (3 มิติ) ว่าสามารถใช้เป็นกรอบเชิงกลยุทธ์ในการบริหารสถานศึกษาได้อย่างเป็นรูปธรรม พร้อมข้อเสนอให้เพิ่มเติมกลยุทธ์รองและแนวปฏิบัติที่ชัดเจนในแต่ละด้าน เพื่อเพิ่มความสมบูรณ์ของกรอบกลยุทธ์ และ (3) สภาพปัจจุบันของกลยุทธ์การบริหารสถานศึกษาแห่งนวัตกรรมเพื่อเสริมสร้างความยั่งยืน ค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมาก (x̄=3.546, S.D=0.892) ส่วนสภาพที่พึงประสงค์ ค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมากที่สุด (x̄=4.857, S.D=0.911) และความต้องการจำเป็นของกลยุทธ์การบริหารสถานศึกษาแห่งนวัตกรรมเพื่อเสริมสร้างความยั่งยืน องค์ประกอบที่มีความต้องการจำเป็นสูงสุดคือ องค์ประกอบที่ 3 ตัวชี้วัด ค่า PNImodified อยู่ที่ 0.381 และโดยภาพรวมมีค่าดัชนีความต้องการจำเป็น PNImodified อยู่ที่ 0.370
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Adair. J. (1996). Effective Innovation: How to stay ahead of the competition. London: Pan Books.
Bunnot, W. (2022). Development of strategic management indicators of school administrators under Nong Khai Secondary Educational Service Area Office (Master’s thesis, Sakon Nakhon Rajabhat University, Sakon Nakhon, Thailand). [in Thai]
Chandruang, N., & Wangthanomsak, M. (2023). School administration toward becoming innovative schools. Educational Administration Journal, Srinakharinwirot University, 20(39), 144–150. [in Thai]
Duangudom, P. (2019). A study of innovative organization characteristics of schools based on administrators’ opinions under Phra Nakhon Si Ayutthaya Primary Educational Service Area Office 2 (Master’s thesis, Phranakhon Si Ayutthaya Rajabhat University, Phra Nakhon Si Ayutthaya, Thailand). [in Thai]
Elkington, J. (1994). Towards the sustainable corporation: Win–win–win business strategies for sustainable development. California Management Review, 36(2), 90–100.
Equitable Education Fund. (2023). Thai vocational education and training policy update. Equitable Education Fund (EEF). สืบค้นจาก https://en.eef.or.th/2023/05/16/thai-vocational-education-and-training-policy-update/
Fullan, M. (2013). Stratosphere: Integrating technology, pedagogy, and change knowledge. Toronto, Canada: Pearson.
________. (2020). Leading in a culture of change (2nded.). San Francisco: Jossey-Bass.
Hargreaves, A., & Fullan, M. (2012). Professional capital: Transforming teaching in every school. Teachers College Press.
Higgins, J.M. (1995). Innovate or evaporate: Test & improve your organizations IQ-its innovation Quotient. New York: New Management.
Intawong, C., et al. (2024). Strategic management toward innovative organization of schools under the Office of the Basic Education Commission. Journal of Roi Kaensarn Academi, 9(10), 481–495. [in Thai]
Matichon. (2019). Education: An in-depth analysis of issues in private vocational education over three years under the Office of the Vocational Education Commission. Retrieved from https://www.matichon.co.th/weekly/column/article_194361 [in Thai]
Ministry of Education. (2008). National Education Act B.E. 2542 (1999) and amendments (No. 2) B.E. 2545 (2002) and (No. 3) B.E. 2553 (2010). Bangkok, Thailand: Ministry of Education. [in Thai]
________. (2022). Policy and focus of the Ministry of Education, fiscal year 2022.Retrieved from https://www.moe.go.th/ [in Thai]
OECD. (2020). Back to the future of education: Four OECD scenarios for schooling. OECD Publishing.
________. (2021). Vocational education and training in Thailand (OECD Reviews of Vocational Education and Training). OECD Publishing. สืบค้นจาก
https://doi.org/10.1787/cc20bf6d-en
Office of the Vocational Education Commission. (2023). Vocational education institution development plan 2023–2027. Bangkok, Thailand: Office of the Vocational Education Commission. [in Thai]
________. (2023). Situation and problems of vocational education management. Bangkok, Thailand: Office of the Vocational Education Commission. [in Thai]
Onsamphan, S. (2018). Building innovative organizations for basic education institutions in Thailand. Silpakorn University Educational Administration Journal, 8(2), 257–270. [in Thai]
Phoklin, S. (2021). Innovation in modern school administration. MCU Ubon Review Journal, 6(3), 975–984. [in Thai]
Poolput, T. (2023). Needs assessment for strategic educational planning of schools under Phichit Primary Educational Service Area Office 2. Educational Administration Journal, Srinakharinwirot University, 20(39), 1–11. [in Thai]
Rigby, D. K., Sutherland, J., & Takeuchi, H. (2016). Embracing Agile. Harvard Business Review, 94(5), 40–50.
Rimkiri, S., et al. (2019). Guidelines for innovative school administration. Journal of Educational Administration, 9(1), 77–90. [in Thai]
Selingo, J. J. (2018). The New U: How to prepare for the future of higher education. Public Affairs.
Songpayom, Y. (2022). School administrative strategies in the new normal era (Doctoral dissertation, Silpakorn University, Bangkok, Thailand). [in Thai]
Sukhera, S. M. (2025). Sustainability leadership in schools: A success case method. Journal of Organizational and Educational Leadership, 10(1), 1–27.
ThaiPublica. (2561). ทักษะ “อาชีวะ” ยุค S-Curve ที่ผู้ประกอบการไทยอยากได้ไปทำงาน. สืบค้น
จาก https://thaipublica.org/2018/07/chevron-enjoy-science-s-curve/
Tidd, J., Bessant, J., & Pavitt, K. (2005). Managing Innovation Integrating Technological, Market and Organization Change. Chichester: John Willey and Sons.
UNESCO. (2017). Education for sustainable development goals: Learning objectives. UNESCO.
_______. (2020). Education for Sustainable Development: A roadmap. United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization.
UNESCO-UNEVOC. (2023). Creating a comprehensive roadmap for green skills development in Thailand. UNESCO-UNEVOC International Centre for TVET. สืบค้นจาก
https://unevoc.unesco.org/home/Comprehensive+roadmap+for+green+skills+development+in+Thailand
Unkong, T. (2025). Academic administration in the digital era (pp. 208–209). Bangkok, Thailand: Decembery. [in Thai]
Wongchinda, T. (2023). Policy and focus of the Office of the Vocational Education Commission in the fiscal year 2024 action plan. Office of the Vocational Education Commission. [in Thai]
Yukl, G., & Mahsud, R. (2010). Why flexible and adaptive leadership is essential. Consulting Psychology Journal: Practice and Research, 62(2), 81–93.
