การพัฒนาและศึกษาผลของโปรแกรมนันทนาการต่อทักษะการบริหารจัดการหน้าที่ของสมองในเด็กปฐมวัย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ในช่วงวัยปฐมวัย สมองของเด็กมีการเจริญเติบโตอย่างรวดเร็ว การส่งเสริมพัฒนาการด้านการบริหารจัดการหน้าที่ของสมอง (Executive Functions: EF) จึงมีความสำคัญต่อการเรียนรู้ การควบคุมตนเอง และการปรับตัวในสังคม การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาโปรแกรมนันทนาการที่ส่งผลต่อทักษะ EF ในเด็กปฐมวัย และ 2) ศึกษาผลของโปรแกรมนันทนาการต่อทักษะ EF ของเด็กปฐมวัย กลุ่มตัวอย่าง คือ เด็กปฐมวัยอายุ 4-6 ปี จำนวน 60 คน สังกัดศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบางเมือง จังหวัดสมุทรปราการ ซึ่งได้มาจากการสุ่มแบบจับคู่ (Match-paired Sampling) แบ่งเป็นกลุ่มทดลอง 30 คน และกลุ่มควบคุม 30 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย 1) แบบประเมินทักษะ EF 4 ด้าน ได้แก่ ด้านการยืดหยุ่นความคิด ด้านการใส่ใจจดจ่อ ด้านการริเริ่มและลงมือทำ และด้านการวางแผนและดำเนินการ มีค่าความเชื่อมั่นของผู้ประเมิน (ICC) เท่ากับ 0.78 2) โปรแกรมนันทนาการที่พัฒนาทักษะ EF ในเด็กปฐมวัยที่พัฒนาขึ้นมีความเที่ยงตรงเชิงเนื้อหาและความเหมาะสมในระดับสูง และ 3) แบบสังเกตพฤติกรรมการบริหารจัดการหน้าที่ของสมองของเด็กปฐมวัย มีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.96 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และการทดสอบค่าทีแบบกลุ่มสัมพันธ์กัน (Dependent t-test) และแบบกลุ่มเป็นอิสระต่อกัน (Independent t-test) ผลการวิจัยพบว่า 1) โปรแกรมนันทนาการที่พัฒนาขึ้นมีความเหมาะสมที่จะนำไปใช้ในการพัฒนาทักษะ EF ในเด็กปฐมวัย และ 2) ภายหลังการเข้าร่วมโปรแกรม กลุ่มทดลองมีทักษะ EF ในภาพรวมและรายด้านทุกด้าน อยู่ในเกณฑ์ระดับดี (x̄ = 2.98, S.D. = 0.04) เมื่อเปรียบเทียบระหว่างกลุ่ม พบว่ากลุ่มทดลองมีทักษะ EF สูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 สรุปได้ว่า โปรแกรมนันทนาการฯ มีผลต่อการพัฒนาทักษะ EF ในเด็กปฐมวัย มีความเหมาะสมสำหรับการประยุกต์ใช้ในศูนย์พัฒนาเด็กเล็กหรือโรงเรียนปฐมวัยในบริบทที่หลากหลาย และควรส่งเสริมให้ครูและผู้ดูแลเด็กนำกิจกรรมไปใช้อย่างเป็นระบบ และควรมีการพัฒนาโปรแกรมให้สอดคล้องกับบริบทของกลุ่มเด็กที่หลากหลายเพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อการเรียนรู้และพัฒนาการในระยะยาว
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Anderson, P. (2002). Assessment and development of executive Function (EF) during Childhood. Child Neuropsychology, 8(2), 71-82.
Austin, D. A., Crowford, M. E., McCormick., & Puymbroeck, M. V. (2015). Recreation therapy: An introduction. Sagamore Publishing.
Bang Mueang Child Development Center. (2023). Report on the operations and development of Bang Mueang Child Development Center. Bang Mueang Child Development Center. [in Thai]
Best, J. W., & Kahn, J. V. (2006). Research in education. (10th ed.). Pearson Education Inc.Center on the Developing Child, Harvard University. (2020). Executive function and self-regulation. Harvard University. Retrieved from https://developingchild.harvard.edu
Center on the Developing Child at Harvard University. (2024). Building the brain’s “Air Traffic Control” system: How early experiences shape the development of executive function. Retrieved from https://developingchild.harvard.edu
Choengklin, N., & Phalitpholkan, A. (2019). Reforming health and child development in the 21st century. https://www.naewna.com/lady/389271. [in Thai]
Csikszentmihalyi, M. (2021). Flow and the foundations of positive psychology. Springer.
Dawson, P., & Guare, R. (2018). Executive skills in children and adolescents: A practical guide to assessment and intervention. (3rd ed.). Guilford Press.
Diamond, A., & Ling, D. S. (2020). Review of evidence on methods to address executive function deficits and promote executive function health. Journal of Child Psychology and Psychiatry. 61(7), 739–765. https://doi.org/10.1111/jcpp.13147
Hanakhajornsuk, S. (2021). The development of a board game set to promote executive function skills in preschool children. Journal of Humanities and Social Sciences, Ratchaphruek University, Special Issue, 191-202. [in Thai]
Hanmethi, S. (2016). Developing EF brain skills through reading. Rukluk Books. [in Thai]
Jaiwang, A. (2018). The effect of creative dancing activities on basic executive function skills in preschool children. [Master's Thesis]. Faculty of Humanities, Srinakharinwirot University. [in Thai]
Kedsri, V. (1995). Minimizing the number of clauses in surveys while maintaining the least impact on the measurement results. Journal of Business and Industrial Development, 1(1), 64-69. https://so15.tci-thaijo.org/index.php/Journalbid/article/view/73 [in Thai]
Office of the Education Council. (2024). Guidelines for promoting EF brain skills for preschool children in educational institutions in the digital era. Office of the Education Council. [in Thai]
Pitaksinsukh, T. (2019). The early childhood crisis and its impact on the nation's future. Journal of Early Childhood Education Management, 1(1), 77-89. [in Thai]
Rossman, J., & Schlatter, B. (2015). Recreation programming: Designing and staging leisure experiences. Sagamore.
Stumbo N.J. (1997). Leisure education III: More goal-oriented activities. Venture.
Sukulwattana, P. (2022). Issues and challenges in managing early childhood education in child development centers. Journal of Early Childhood Education, 13(4), 55-72. [in Thai]
Thai Health Promotion Foundation. (2023). Report on the situation of Thai children and families: The crisis of developmental regression post-COVID-19. Thai Health Promotion Foundation. [in Thai]
Teeranapanya, A. (2022). The development of a recreational program to promote executive function skills in preschool children. [Doctoral Dissertation]. Srinakharinwirot University. [in Thai]
