ถังไท่จงถาม ถังซัมจั๋งตอบ: วัชรัจเฉทิกาปรัชญาปารมิตาหมายถึงอะไร ?

เมธี พิทักษ์ธีระธรรม

ผู้แต่ง

เมธี พิทักษ์ธีระธรรม ศูนย์พุทธศาสตร์ศึกษา DCI

คำสำคัญ:

วัชรัจเฉทิกาปรัชญาปารมิตาสูตร, พระถังซัมจั๋ง, กิเลส, วัชระ

บทคัดย่อ

บทความนี้เกิดจากความสงสัยใคร่รู้ต่อการอธิบายความหมายของชื่อพระสูตร วัชรัจเฉทิกา ปรัชญาปารมิตาสูตร ที่ปรากฏใน “บทนำ” ของ วัชรัจเฉทิกา ปรัชญาปารมิตาสูตร สำนวนแปลไทยฉบับใหม่ ปี 2565 ซึ่งอ้างความเห็นของพระถังซัมจั๋งที่ถวายวิสัชนาแด่จักรพรรดิถังไท่จง ในการอธิบายความหมายของพระสูตรเป็นไปในทำนองว่า “ปรัชญา (ปัญญา) หรือ ปรัชญาปารมิตาเป็นประดุจวัชระตัดทำลายกิเลส” แต่เมื่อได้ตรวจสอบแล้วกลับพบว่า พระถังซัมจั๋งไม่ได้กล่าวเช่นนั้น ตรงกันข้ามท่านให้ความเห็นว่า “กิเลสเปรียบดังวัชระ” มิใช่ “ปัญญาเป็นดั่งวัชระ” ดังนั้นความหมายของพระสูตรนี้ตามความเห็นของถังซัมจั๋งหมายถึง ปรัชญา (ปัญญา) หรือ ปรัชญาปารมิตาตัดทำลายกิเลสที่แข็งแกร่งปานวัชระ หรืออาจกล่าวได้ว่า “ตัดเพชรซึ่งเป็นมายา” มิใช่ “เพชรตัดทำลายมายา” ดั่งที่ดั้งเดิมเข้าใจกัน

นอกจากนั้น เมื่อสำรวจเอกสารอื่น เช่น วัชรัจเฉทิกา ปรัชญาปารมิตาฎีกา รจนาโดยท่านกมลศีลและเอกสารทางโขตาน ทั้งคู่ได้มีการตีความสอดรับกับการตีความของท่านถังซัมจั๋งอีกด้วย

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

ติช นัท ฮันห์. (2554). เพชรตัดทำลายมายา อรรถาธิบายวัชรเฉทิกปรัชญาปารมิตาสูตร (สดใส ขันติวรพงศ์, ผู้แปล) (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ศยาม

ธัมมนันทา สามเณรี (ผู้แปล). (2545). วัชรเฉทิกปรัชญาปารมิตาสูตร แปลจากสันสฤตเป็นจีน: พระกุมารชีวะ, แปลจากจีนเป็นอังกฤษ: อุบาสกลูคงานยู (ชาร์ลส ลู้ค), แปลจากอังกฤษเป็นไทย: ธัมมนันทา สามเณรี. กรุงเทพฯ: ศูนย์ไทยธิเบต

พระมหาอานนท์ อานนฺโท. (2564). วัชรปรัชญาปารมิตาสูตร. กรุงเทพฯ : ศูนย์การแปลคัมภีร์พระพุทธศาสตร์ ไทย-จีน มูลนิธิพุทธรังษี.

สุชิน ทองหยวก. (2565). วัชรัจเฉทิกา ปรัชญาปารมิตา 漢梵泰金剛經. กรุงเทพฯ: อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่งจำกัด.

เสถียร โพธินันทะ. (2540). วัชรปรัชญาปารมิตาสูตร (พิมพ์ครั้งที่ 7). กรุงเทพฯ: มหา มกุฏราชวิทยาลัย.

อมร ทองสุก. (2562). วัชรปรัชญาปารมิตาสูตร พระสงฆ์จี้กงอรรถาธิบาย (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพฯ: ชุณหวัตร

อุษา โลหะจรูญ. (2551). พระถังซัมจั๋ง ชีวิตจริงไม่อิงนิยาย. กรุงเทพฯ: สุขภาพใจ

Azuma, Chigaku. (1999). カマラシーラ（Kamalaśīla）造『金剛般若経広註』の研究1. In Abe Jion (Ed.), 金剛般若経の思想的研究 (pp.211-229(R)).Tokyo: Shunjunsha.

Conze, Edward. (1974). Vajracchedika Prajñaparamita: Edited and Translated with Introduction and Glossary 2nd Edition, with Corrections and Additions. Serie Orientale Roma XIII. Roma: Is. M. E. O.

Harrison, Paul. (2006). Vajracchedika Prajñaparamita: A new English Translation of the sanskrit text based on two manuscripts from greater Gandhara. In Jens Braarvig (Ed.), Buddhist Manuscripts Volume III (pp.133-159). Oslo: Hermes Plublishing.

Ito, Yuishin. (1954). ウテン文金剛般若経に於ける二三の問題. Journal of Indian and Buddhist Studies, 4, 207-209.

Kajiyoshi Ko’un. (1941). 金剛般若經に就いて. Journal of Esoteric Buddhism, 76, pp.75-91.

Konow, Sten. (1916). The Vajracchedika in the old Khotanese version of Eastern Turkestan. In A.F. Rudolf Hoernle (Ed.), Manuscript Remain of Buddhist Literature found in Eastern Turkestan Facsimiles with Transcripts Translation and Notes Volume I: Part I and Part II Manuscripts in Sanskrit Khotanese Kuchean Tibetan and Chinese with Twenty-Two Plates (pp. 214-288.). Oxford: Clarendon Press.

Nakamura, Hajime.,& Kino, Kazuyoshi. (1950). 般若心経 / 金剛般若経. Tokyo: Iwanamishoten.

Schopen, Gregory. (1989). The manuscript of the Vajracchedikā Found at Gilgit. In L. O. Gómez and J. A. Silk (Eds.), Studies in the Literature of the Great Vehicle: Three Mahāyāna Buddhist Texts (pp. 89-139). Michigan Studies in Buddhist Literature, no. 1.Ann Arbor: Collegiate Institute for the Study of Buddhist Literature and Center for South and Southeast Asian Studies, University of Michigan.

Tenzin, Pema. (1994). Prajñāpāramitāvajracchedikāsūtram, with Prajñāpāramitāvajracchedikāṭīkā of Acārya Kamalaśīla. Bibliotheca Indo-Tibetica, 29. Sarnath: Central Institute of Higher Tibetan Studies.

Watanabe, Shogo. (2009). 金剛般若経の研究. Tokyo: Iwanamishoten.

Zacchetti, Stefano. (1996). Dharmagupta’s Unfinished Translation of the Diamond-Cleaver (Vajracchedikā Prajñāpāramitā-sūtra). T’oung Pao 82(1–3): 137–152.