แนวโน้มบทบาทพระสงฆ์กับการเมืองไทยในสองทศวรรษหน้า

บทคัดย่อ

ในการศึกษาวิจัยเรื่อง แนวโน้มบทบาทพระสงฆ์กับการเมืองไทยในสองทศวรรษหน้า (2556-2576) ได้พบบทบาทที่พึงประสงค์ 6 ประเ็นหลักคือ (1) การเป็นวิศวกรจัดการความขัดแย้งโดยพุทธสันติวิธี (2) การชี้แนะและชี้นำทางการเมือง (3) การพัฒนาพลเมืองของรัฐตามระบอบประชาธิปไตย (4) การใช้สิทธิวิพากษ์วิจารณ์นักการเมืองและนโยบายแห่งรัฐ (5) การชุมนุมเพื่อเรียกร้องทางการเมือง (6) การใช้สิทธิเลือกตั้งทางการเมือง

เมื่อสังคมกำลังเผชิญความแตกแยก บทบาทที่ถือได้ว่าเป็นภารกิจของพระสงฆ์คือการเข้าไปทำหน้าที่ วิศวกรสันติภาพ ในด้านการพัฒนาพลเมืองเพื่อการปกครองแบบประชาธิปไตย พระสงฆ์ควรพัฒนาทักษะในการสื่อสารทางการเมือง ด้านการชุมนุมเพื่อประท้วงนักการเมืองหรือรัฐนั้น แม้ว่าประเพณีในสังคมไทย พระธรรมวินัย และกฎหมายรัฐธรรมนูญจะอนุญาตให้ทำได้ กล่าวคือ (ก) พระสงฆ์สามารถดำเนินการประกาศคว่ำบาตรด้วยมติของสงฆ์ ตั้งแต่ระดับหมู่บ้านจนถึงระดับประเทศต่อกลุ่มบุคคลที่กระทำผิดต่อพระพุทธศาสนา (ข) คว่ำบาตรรัฐ หรือนักการเมืองที่ดำเนินนโยบายกระทบต่อวิถีชีวิตของพลเมืองและวิถีธรรมของชุมชน สังคม และศาสนา แต่พระสงฆ์ควรดำเนินการประท้วงโดยพิจารณาองค์ประกอบ 3 ด้าน คือ (1) แนวคิด (2) เนื้อหา (3) บริบท

ส่วนด้านแนวโน้มบทบาทพระสงฆ์กับสิทธิการเลือกตั้งในอนาคตนั้นต้องพิจารณาปัญหา 3 ประการคือ (1) การดำเนินนโยบายของรัฐต่อพระพุทธศาสนาที่ขาดความเข้าใจ (2) การขาดการตระหนักรู้ของนักการเมืองต่อชะตากรรมของพระพุทธศาสนา (3) การดำเนินนโยบายของศาสนิกและศาสนาอื่นๆ ที่กระทบต่อความรู้สึกของพุทธศาสนิกชน และบั่นทอนพระพุทธศาสนาในลักษณะต่างๆ