ผลของการเรียนรู้เชิงประสบการณ์และกระบวนการวิศวกรสังคม เพื่อส่งเสริมการเป็นนวัตกรของนักศึกษาวิชาชีพครู มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง

บทคัดย่อ

การเปลี่ยนแปลงของสังคม เทคโนโลยี และเศรษฐกิจ ทำให้ครูยุคใหม่จำเป็นต้องออกแบบการเรียนรู้เพื่อพัฒนาผู้เรียนให้สอดคล้องกับความต้องการของบริบทและสังคม การพัฒนานักศึกษาวิชาชีพครูให้เป็นนวัตกรจึงเป็นภารกิจสำคัญของสถาบันการศึกษา โดยใช้การเรียนรู้เชิงประสบการณ์และกระบวนการวิศวกรสังคมเป็นแนวทางหนึ่งที่ช่วยให้ผู้เรียนได้เรียนรู้จากสถานการณ์จริง เชื่อมโยงกับชุมชน และพัฒนาความคิดสร้างสรรค์ผ่านการปฏิบัติจริง งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของการเรียนรู้เชิงประสบการณ์และกระบวนการวิศวกรสังคม ในการส่งเสริมการเป็นนวัตกรของนักศึกษาวิชาชีพครู มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง รวบรวมข้อมูลกับนักศึกษาหลักสูตรครุศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาการประถมศึกษา คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง จำนวน 30 คน ได้มาด้วยการคัดเลือกแบบอาสาสมัคร เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ 1) แบบสอบถามข้อมูลชุมชน 2) แบบสะท้อนผลการเข้าร่วมกิจกรรม และ 3) แบบประเมินการเป็นนวัตกร และวิเคราะห์ข้อมูล โดยการหาค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา และบรรยายเชิงพรรณนา

ผลการวิจัย พบว่า นักศึกษาวิชาชีพครูมีการเป็นนวัตกรอยู่ในระดับดี ค่าเฉลี่ยเท่ากับ 3.16 ทักษะที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุด ได้แก่ ทักษะการปฏิบัติ มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 3.25 รองลงมา คือ ทักษะการคิดสร้างสรรค์ ทักษะการตั้งคำถาม และทักษะการสร้างเครือข่าย อยู่ในระดับดีเช่นกัน มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 3.17, 3.13, 3.09 ตามลำดับ จากการสะท้อนผลการเรียนรู้ของนักศึกษา พบว่า 1) นักศึกษาเข้าใจและสามารถปฏิบัติบทบาทหน้าที่ของตนเองได้อย่างมีประสิทธิภาพ 2) กิจกรรมที่ทำให้เกิดการเรียนรู้ ได้แก่ การประสานงานกับชุมชน การได้ลงมือทำจริง เรียนรู้จากประสบการณ์ตรง และการนำเสนอข้อคิดเห็นร่วมกัน 3) นักศึกษามีการแลกเปลี่ยนกับผู้ที่ร่วมดำเนินการ ทำให้ได้เกิดทักษะการคิด วางแผน แก้ไขปัญหา และเกิดทักษะการเรียนรู้ เปิดมุมมองทำให้พัฒนาแนวคิดใหม่ สอดคล้องกับบริบทอย่างแท้จริง และ 4) นักศึกษาสามารถนำองค์ความรู้และทักษะมาปรับใช้ในการปฏิบัติงานวิชาชีพครูได้