Beyond De Jure Success: A Critical Framework for Evaluating Thai Urban Plans – The Case of Maha Sarakham
Article Sidebar
Main Article Content
Abstract
Urban plan evaluation in Thailand is confronted with a structural paradox in which legal success coexists with practical failure. This study aims to develop a critical evaluation framework to uncover the root causes hidden beneath legal compliance, using the Maha Sarakham Comprehensive Plan as a case study. A mixed-methods design was employed. Quantitative analysis of evaluation reports and 400 questionnaires was used to identify structural problems, followed by qualitative data from stakeholder workshops to explain systemic causes through three analytical lenses: governance, equity, and resilience. The findings reveal that although the plan met all legal requirements, it failed in practice across all dimensions. Ritualistic participation undermined governance effectiveness, the transfer of social burdens led to invisible forms of inequality, and institutional vulnerability emerged from the use of outdated information. These results highlight the urgent need to reform Thailand’s urban plan evaluation system by integrating qualitative indicators that better capture power dynamics, equity outcomes, and adaptive capacity into the formal evaluation process.
Downloads
Article Details
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
The articles published in the Journal of Architecture, Design and Construction are the intellectual property of the Faculty of Architecture, Urban Design and Creative Arts, Mahasarakham University.
References
กัญชุดา เพ็ญไชยา. (2021). แนวทางการพัฒนาชุมชนและที่อยู่อาศัยในเมืองเก่าเชียงใหม่ เพื่อให้สอดคล้องกับแนวคิดย่านนวัตกรรมสร้างสรรค์ ภายใต้แผนพัฒนาเมืองอัจฉริยะ: กรณีศึกษาชุมชนล่ามช้าง [วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. คลังปัญญาจุฬาฯ. https://doi.org/10.58837/CHULA.THE.2021.507
กรมโยธาธิการและผังเมือง. (2565). คู่มือการประเมินผลการใช้บังคับผังเมืองรวม.
กฤตยา พรหมทองดี และ พัชรวรรณ นุชประยูร. (2019). ปัญหาการใช้ประโยชน์ที่ดินตามกฎกระทรวงให้ใช้บังคับผังเมืองรวม ออกตามความพระราชบัญญัติการผังเมือง พ.ศ. 2518. Rajapark Journal, 13(29), 113–127. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/RJPJ/article/view/146945
เทศบาลเมืองมหาสารคาม. (2019). กฎกระทรวงให้ใช้บังคับผังเมืองรวมเมืองมหาสารคาม พ.ศ. 2562. เทศบาลเมืองมหาสารคาม.
เทศบาลเมืองมหาสารคาม. (2022). รายงานผลการติดตามและประเมินผลแผนพัฒนาท้องถิ่น ประจำปีงบประมาณ 2565. เทศบาลเมืองมหาสารคาม.
https://main.mkm.go.th/monitoring-and-evaluation/
นวลจันทร์ วรรณพราหมณ์. (2024). การพัฒนาเมืองขอนแก่นตามแนวคิดการพัฒนาย่านสร้างสรรค์: กรณีศึกษา ย่านศรีจันทร์สร้างสรรค์ อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น. วารสารการบริหารปกครอง มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์, 13(1), 288–308. https://doi.org/10.14456/gjl.2024.15
บุญศิริ สุขพร้อมสรรพ์. (2022). การวางผังกายภาพในประเทศไทยและการมีส่วนร่วมของประชาชน. The Journal of Spatial Innovation Development, 3(3), 1–10. https://ph01.tci-thaijo.org/index.php/jsid/article/view/249607
สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. (2565). รายงานสถานการณ์สิ่งแวดล้อมประเทศไทย พ.ศ. 2564.
หน่วยวิจัยและพัฒนาสู่เมืองอัจฉริยะ. (2025). การจัดทำรายงานการประเมินผลการเปลี่ยนแปลงสภาพการณ์และสิ่งแวดล้อมผังเมืองรวมเมืองมหาสารคาม พ.ศ. 2562. คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ผังเมืองและนฤมิตศิลป์, มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
อานันท์ กาญจนพันธุ์. (2559). ทุนทางสังคมกับการพัฒนาเมือง. มหาวิทยาลัยรังสิต. https://digital.library.tu.ac.th/tu_dc/frontend/Info/item/dc:271277
Campbell, J. Y. (1996). Understanding risk and return. Journal of Political Economy, 104(2), 298–345. https://www.journals.uchicago.edu/doi/abs/10.1086/262026
Creswell, J. W., & Plano Clark, V. L. (2017). Designing and conducting mixed methods research (3rd ed.). SAGE Publications. https://us.sagepub.com/en-us/nam/designing-and-conducting-mixed-methods-research/book241842
Davoudi, S. (2012). Resilience: A bridging concept or a dead end? Planning Theory & Practice, 13(2), 299–307. https://doi.org/10.1080/14649357.2012.677124
Fainstein, S. S. (2013). The just city. International Journal of Urban Sciences, 18(1), 1–18. https://doi.org/10.1080/12265934.2013.834643
Flyvbjerg, B. (1998). Rationality and power: Democracy in practice. University of Chicago Press. https://press.uchicago.edu/ucp/books/book/chicago/R/bo3624033.html
Forester, J. (1999). The deliberative practitioner: Encouraging participatory planning processes. MIT Press. https://mitpress.mit.edu/9780262561240/the-deliberative-practitioner/
Healey, P. (2006). Urban complexity and spatial strategies: Towards a relational planning for our times. Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203099414
Innes, J. E., & Booher, D. E. (2010). Planning with complexity: An introduction to collaborative rationality for public policy. Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203864302
Meerow, S., Newell, J. P., & Stults, M. (2016). Defining urban resilience: A review. Landscape and Urban Planning, 147, 38–49. https://doi.org/10.1016/j.landurbplan.2015.11.011
Scott, A. J. (2001). Globalization and the rise of city-regions. European Planning Studies, 9(7), 813–826. https://doi.org/10.1080/09654310120079788
Talen, E. (1998). Visualizing fairness: Equity maps for planners. Journal of the American Planning Association, 64(1), 22–38. https://doi.org/10.1080/01944369808975954
Vale, L. J. (2014). The politics of resilient cities: Whose resilience and whose city? Building Research & Information, 42(2), 191–201. https://doi.org/10.1080/09613218.2014.850602
Yamane, T. (1973). Statistics: An introductory analysis (3rd ed.). Harper & Row.
Yin, R. K. (2017). Case study research and applications: Design and methods (6th ed.). SAGE Publications. https://us.sagepub.com/en-us/nam/case-study-research-and-applications/book250150
