การยกระดับผลการทดสอบทางการศึกษาระดับชาติขั้นพื้นฐาน (O-NET) เชิงระบบ: การบูรณาการแนวทางการพัฒนาระบบการศึกษาและศาสตร์แห่งการพัฒนา

Main Article Content

ขจรเกียรติ ชลเทพ

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอกรอบแนวคิดเชิงนวัตกรรมในการแก้ไขปัญหาวิกฤตคุณภาพการศึกษาไทย ผ่านการวิเคราะห์พลวัตของผลการทดสอบ O-NET ที่มีความผันผวนและความซับซ้อนสูง การศึกษานี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงเอกสารที่มีความเข้มข้น โดยประยุกต์ใช้กระบวนการสังเคราะห์องค์ความรู้เชิงคุณภาพผ่านตารางเมทริกซ์การสังเคราะห์เพื่อถอดรหัสปัจจัยความสำเร็จจากกลุ่มประเทศสมรรถนะสูง และงานวิจัยเชิงวิเคราะห์อภิมาน ผลการสังเคราะห์นำไปสู่การพัฒนา "วงจรการยกระดับผลสัมฤทธิ์เชิงระบบ (Systemic Achievement Enhancement Cycle: SAEC)" ซึ่งเป็นนวัตกรรมกระบวนการที่ผสานโครงสร้างของ "แนวทางการพัฒนาระบบ" เข้ากับพลวัตของ "ศาสตร์แห่งการพัฒนา" ประกอบด้วยระยะขับเคลื่อนสำคัญ 4 ระยะ ได้แก่ 1) การวินิจฉัยและกำหนดเป้าหมายบนฐานข้อมูล 2) การสร้างศักยภาพและออกแบบนวัตกรรมการเรียนรู้ 3) การนำไปใช้และปรับปรุงผ่านวงจรปฏิบัติการแบบวนซ้ำ และ 4) การจัดการความรู้และขยายผล บทความนี้ยังได้นำเสนอการวิเคราะห์เชิงวิพากษ์ถึงความลักลั่นระหว่างการนำทฤษฎีสากลมาปรับใช้ในบริบทไทยและเสนอแนะเชิงนโยบายที่มุ่งเน้นการเปลี่ยนผ่านจากระบบความรับผิดชอบแบบควบคุมสู่ระบบความรับผิดชอบที่เน้นความชาญฉลาดผ่านกลไก "พื้นที่นวัตกรรม O-NET" เพื่อสร้างวัฒนธรรมการใช้ข้อมูลในการพัฒนาคุณภาพผู้เรียนอย่างยั่งยืน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ชลเทพ ข. (2026). การยกระดับผลการทดสอบทางการศึกษาระดับชาติขั้นพื้นฐาน (O-NET) เชิงระบบ: การบูรณาการแนวทางการพัฒนาระบบการศึกษาและศาสตร์แห่งการพัฒนา. วารสารการทดสอบและการประเมินทางการศึกษาระดับชาติ, 7(1), 22–34. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/JOURNALNIETS/article/view/281649
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

ชลธิชา เพชรานรากร, วรกฤต เถื่อนช้าง และสุพรต บุญอ่อน. (2563). การยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนระดับชาติขั้นพื้นฐาน (O-NET) โดยใช้วงจรคุณภาพตามแนวพระพุทธศาสนา. วารสารบัณฑิตศึกษาปริทรรศน์, 8(2), 271-284. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jgsnsbc-journal/article/view/248058/167690

ปนัดดา หัสปราบ และนันทนา จันทรฝั้น. (2565). แนวทางพัฒนาคุณภาพการศึกษาโดยใช้ผลการทดสอบทางการศึกษาระดับชาติ. วารสารการทดสอบและการประเมินทางการศึกษาระดับชาติ, 3(2), 110-128. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/JOURNALNIETS/article/view/258784/175030

สถาบันทดสอบทางการศึกษาแห่งชาติ (องค์การมหาชน). (2565). แผนยุทธศาสตร์ 20 ปี สทศ. ช่วงระยะที่ 2 (พ.ศ. 2566 - 2570). https://www.niets.or.th/th/catalog/view/3829

สถาบันทดสอบทางการศึกษาแห่งชาติ (องค์การมหาชน). (2568). ค่าสถิติผลการทดสอบ. https://catalog.niets.or.th/group/examresult

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2567). ผลการประเมิน PISA 2022 ด้านความคิดสร้างสรรค์. https://pisathailand.ipst.ac.th/news-22/

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560 - 2579. พริกหวานกราฟฟิค.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2564). รายงานการศึกษาการพัฒนาคุณภาพผู้เรียนจากผลการทดสอบ O-NET และ PISA. 21 เซ็นจูรี่.

สุวิมล ว่องวาณิช. (2559). การวิจัยปฏิบัติการในชั้นเรียน (พิมพ์ครั้งที่ 18). สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

อุมาพร เชิดนอก. (2563). แนวทางพัฒนาการบริหารงานวิชาการเพื่อยกระดับผลการทดสอบระดับชาติขั้นพื้นฐานของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากำแพงเพชร [การศึกษาค้นคว้าอิสระ, มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร]. มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร.

Anderson, E., Cunningham, K. M. W., & Richardson, J.W. (2024). Framework for implementing improvement science in a school district to support institutionalized improvement. Education Sciences, 14, 770. https://doi.org/10.3390/educsci14070770

Bryk, A. S., Gomez, L. M., Grunow, A., & LeMahieu, P. G. (2015). Learning to improve: How America's schools can get better at getting better. Harvard Education Press.

EDEN Digital Learning Europe. (2022, December 8). EDEN 2022 AC - Mart Laanpere - "Building the digital education ecosystem in Estonia" [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=Ok1EKOi0_Gk

Fullan, M. (2016). The new meaning of educational change (4th ed.). Teachers College Press.

Hanover Research. (2020, August). A systems approach to support school improvement. https://schools.utah.gov/ulead/uleadfiles/reports/bestpractice/Best%20Practices%20for%20A%20Systems%20Approach%20to%20School%20Improvement.pdf

Laanpere, M. (2019). Recommendations on assessment tools for monitoring digital literacy within UNESCO's digital literacy global framework. UNESCO Institute for Statistics. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000366740

Leithwood, K. A., & Sun, J. (2012). The nature and effects of transformational school leadership: A meta-analytic review of the unpublished research. Educational Administration Quarterly. 48(3), 387-423. https://doi.org/10.1177/0013161X11436268

Ng, P. T. (2017). Learning from Singapore: The power of paradoxes. Routledge.

OECD. (2023). PISA 2022 results (Volume I): The state of learning and equity in education. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/53f23881-en

Sahlberg, P. (2021). Finnish lessons 3.0: What can the world learn from educational change in Finland? Teachers College Press.

The Center for School Turnaround and Improvement. (2024). Strategies and suggestions for using the Four Domains for Rapid School Improvement framework. WestEd. https://csti.wested.org/wp-content/uploads/2024/09/Strategies-and-Suggestions-Four-Domains.pdf