การส่งเสริมสมรรถนะเทคโนโลยีดิจิทัลตามแนวทางการผลิตและพัฒนาครู มหาวิทยาลัยราชภัฏ (PTRU Model) ในรายวิชาการแก้ปัญหาชั้นเรียนวิทยาศาสตร์ ของนักศึกษาครู มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาและวิเคราะห์สภาพปัจจุบัน ปัญหา และความต้องการในการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลของนักศึกษาครู 2) ส่งเสริมสมรรถนะการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลของนักศึกษาครูและ 3) ศึกษาความพึงพอใจเกี่ยวกับการส่งเสริมสมรรถนะการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลของนักศึกษาครู รูปแบบการวิจัยเป็นแผนการวิจัยแบบการทดลองขั้นพื้นฐาน กลุ่มตัวอย่าง คือ นักศึกษาสาขาวิชาวิทยาศาสตร์ทั่วไป คณะวิทยาศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง จำนวน 15 คน ที่ลงทะเบียนรายวิชาการแก้ปัญหาในชั้นเรียนวิทยาศาสตร์ โดยวิธีสุ่มอย่างง่าย เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ 1) แบบสอบถามสภาพปัจจุบัน ปัญหา และความต้องการในการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลของนักศึกษาครู 2) แบบประเมินสมรรถนะการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลสร้างขึ้นจากกรอบ Dig Comp Edu (2017) และสมรรถนะ PTRU Model (ด้านการใช้เทคโนโลยี) ประกอบด้วย 5 มิติ ได้แก่ (1) การใช้เทคโนโลยีเพื่อการสื่อสาร (2) การใช้เทคโนโลยีเพื่อการจัดการเรียนรู้ (3) การใช้เทคโนโลยีเพื่อสร้างสื่อ/นวัตกรรม (4) การใช้เทคโนโลยีเพื่อการวัดและประเมินผล และ (5) การใช้เทคโนโลยีอย่างมีจริยธรรม 3) แบบสังเกตพฤติกรรมการจัดการเรียนรู้โดยใช้เทคโนโลยีดิจิทัล สังเกตพฤติกรรมของนักศึกษาครูขณะออกแบบและนำเสนอการจัดการเรียนรู้ในรายวิชาการแก้ปัญหาชั้นเรียนวิทยาศาสตร์ เกณฑ์การสังเกต เช่น การเลือกใช้เทคโนโลยีที่เหมาะสม ความคิดสร้างสรรค์ในการใช้สื่อดิจิทัล ความสามารถในการใช้ AI ช่วยออกแบบกิจกรรม และการประเมินและสะท้อนผลการเรียน และ 4) แบบสอบถามความพึงพอใจเกี่ยวกับการส่งเสริมสมรรถนะการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลของนักศึกษาครูวิทยาศาสตร์ที่ได้รับการพัฒนาตามแนวทางการผลิตและพัฒนาครูมหาวิทยาลัยราชภัฏ สถิติที่ใช้ในการวิจัยได้แก่ ค่าเฉลี่ยเลขคณิต ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติ Wilcoxon signed-rank test
ผลการวิจัยพบว่า
1) ผลการศึกษาและวิเคราะห์สภาพปัจจุบัน ปัญหา และความต้องการในการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลของนักศึกษาครู พบว่า ด้านสภาพปัจจุบันในการใช้เทคโนโลยีดิจิทัล มีค่าเท่ากับ 3.91 (0.57) อยู่ในระดับมาก ด้านปัญหาและอุปสรรคมีค่าเท่ากับ 3.67 (0.78) อยู่ในระดับมาก และด้านความต้องการในการพัฒนา มีค่าเท่ากับ 4.69 (1.30) อยู่ในระดับมากที่สุด
2) สมรรถนะการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลของนักศึกษาครูที่พบว่าสมรรถนะทั้ง 5 ด้านมีความแตกต่างกัน อย่างมีนัยสำคัญ (p < 0.05) โดยค่ามัธยฐานหลังการพัฒนาสูงกว่าก่อนการพัฒนาอย่างมีนัยสำคัญในทุกสมรรถนะ
3) ความพึงพอใจเกี่ยวกับการส่งเสริมสมรรถนะการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลของนักศึกษาครูวิทยาศาสตร์ โดยรวมมีค่าเท่ากับ 4.54 (0.49) อยู่ในระดับมากที่สุด
Downloads
Article Details
เอกสารอ้างอิง
ญญ์รัชการย์ เลิศอมรศักดิ์. (2567). การพัฒนาการเรียนรู้การใช้ AI ในการจัดการเรียนการสอนของนักศึกษาระดับปริญญาตรีในเขตกรุงเทพมหานคร: การศึกษาเชิงคุณภาพ. วารสารนิติศาสตร์ศรีปทุม คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีปทุม, 10(2), 36-61. https://so07.tci-thaijo.org/index.php/Lawllmjournal/article/view/9348
จิรัชญา ต่างใจ และกัมปนาท วงษ์วัฒนพงษ์. (2567). การพัฒนาสมรรถนะครูในการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 กรณีศึกษาสถานศึกษาเอกชนในเขตอำเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 7(4),170-183. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jidir/article/view/271722
ดวงสุดา สิทธิ, วิลาวัลย์ นุมา และสมฤทัย เบญจรัฐพงศ์. (2568). AI x Design Thinking: สื่อการสอนของครูประถมศึกษา. วารสารอิเล็กทรอนิกส์ทางการศึกษา, 20(1), 1-15. https://doi.org/10.14456/ojed.2025.3
ชลธิชา การีซอ และธีรภัทร กุโลภาส. (2562). แนวทางการพัฒนาครูโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษาตามแนวคิดการรับรู้ความสามารถของตนเองของครู. Educational Management and Innovation Journal, 2(1), 38-52. https://so01.tci-thaijo.org/index.php/emi/article/view/137770
ฐิตินาฏ ปันโงน, ณัฎฐ์ รัตนศิริณิชกุล และHenry Yuh Anchunda. (2567). ความต้องการจำเป็นและแนวทางการพัฒนาสมรรถนะดิจิทัลครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสุโขทัย. วารสารครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์, 8(1), 76-89. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/edunsrujo/article/view/269706
ณัฏฐกรณ์ ปะพาน. (2568). ผลการใช้แบบฝึกทักษะปัญญาประดิษฐ์ (AI Skill Exercises) ในการผลิตสื่อการเรียนรู้ของนักศึกษาครู. วารสารวิรุฬห์ศาสตร์ปริทัศน์, 1(3), 18-24. https://so13.tci-thaijo.org/index.php/JWR/article/view/3028
ธนวิชญ์ แสงนรินทร์, วัตสาตรี ดิถียนต์ และศรินย์พร ชัยวิศิษฎ์. (2568). การศึกษาผลการจัดกิจกรรมการบูรณาการการใช้ Generative AI ร่วมกับการสะท้อนคิด สำหรับพัฒนาผลสัมฤทธิ์การเขียนความเรียงขั้นสูง ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2. วารสารเทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษาคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 8(26), 141-151. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/etcedumsujournal/article/view/279230
ธัญญพัทธ์ ศักดิ์บุญญารัตน์, มาริษา เทศปลื้ม, ซิธิวาโวร์ บุญมา, ชัยยศ ชาวระนอง และลือศักดิ์ มาตรพรหม. (2568). ผลการพัฒนาสมรรถนะการสร้างสื่อการเรียนรู้ดิจิทัลโดยใช้เครื่องมือปัญญาประดิษฐ์ (AI) ของครูผู้สอนระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน ด้วยกระบวนการคิดเชิงออกแบบ. การประชุมวิชาการระดับชาติและนานาชาติเบญจมิตรวิชาการ ครั้งที่ 15 เล่มที่ 3 ศึกษาศาสตร์. (189-203) https://benjamit.thonburi-.ac.th/ojs/bmv15/article/view/393
บารมีบุญ แสงจันทร์, ชานนท์ คันธฤทธิ์ และอนันต์ มณีรัตน์. (2568). นวัตกรรมการใช้ AI ในการเรียนการสอนของนักศึกษาระดับปริญญาตรี สาขารัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฎสวนสุนันทา. วารสารรัชต์ภาคย์, 19(64), 446-456. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/RJPJ/article/view/281237
บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 10). สุวีริยาสาส์น.
พระมหาดุริยะ กิตฺติสาโร .(2567). สมรรถนะการสอนของครูในยุคปัญญาประดิษฐ์ AI: การพัฒนาทักษะการเรียนการสอนเพื่ออนาคต. Wisdom Journal of Humanities and Social Science, 1(6),52-61. https://so19.tci-thaijo.org/index.php/WJHS/article/view/1187
ยุทธนา โสจันทึก, ศรินย์พร ชัยวิศิษฎ์ และสุกานดา จงเสริมตระกูล. (2568).การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้ตามแนวทางการเล่าเรื่องดิจิทัลด้วยปัญญาประดิษฐ์แบบรู้สร้างเพื่อส่งเสริมการรู้ดิจิทัล สำหรับนักเรียนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 5. วารสารเทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษาคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 8(28),67-78. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/etcedumsujournal/article/view/282221
รัฐพล พรหมมาศ. (2568). การพัฒนาศักยภาพครูในการใช้ปัญญาประดิษฐ์เพื่อออกแบบการเรียนรู้สำหรับนักเรียนด้อยโอกาส กรณีศึกษาโรงเรียนวัดป่าแดด จังหวัดเชียงใหม่. วารสารนิเทศสยามปริทัศน์, 24(2), 207-218. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/commartsreviewsiamu/article/view/285923
วันวิสา เสียงสนั่น. (2568). ครูยุคใหม่กับ AI : การอยู่ร่วม การปรับตัวและการใช้เทคโนโลยีเพื่อเพิ่มคุณภาพการเรียนรู้. วารสารราชสีมาปริทัศน์, 1(2), 22-34. https://so09.tci-thaijo.org/index.php/RSMP/article/view/7196
สนธยา หลักทอง และพลชัย ชุุมปัญญา. (2568). การพััฒนารููปแบบการนิิเทศแบบผสมผสานเพื่่อเสริมสร้างสมรรถนะการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลและปัญญาประดิษฐ์สำหรับการจัดการเรียนรู้ของครููในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่่การศึกษาประถมศึกษาสกลนคร เขต 2. วารสารเทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษาคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 8(27), 85-99. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/etcedumsujournal/article/view/279703
สิทธิชัย ป้อมทอง, อรณิชชา ทศตา และ สิตา ทัพมงคล. (2568). การเสริมสร้างสมรรถนะการคิดเชิงข้อมูลด้วยการประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์สำหรับนักเรียนระดับประถมศึกษา. วารสารวิชาการและวิจัย มหาวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ, 15(4), 138-152. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/neuarj/article/view/281165/
สิริภา สงคราม. (2568). การบริหารสถานศึกษาเพื่อส่งเสริมการใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในการจัดการเรียนรู้เชิงรุก. วารสารสมาคมพัฒนาวิชาชีพการบริหารการศึกษาแห่งประเทศไทย (สพบท.), 7(2), 583-597. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/JAPDEAT/article/view/279968
สุพจน์ อิงอาจ. (2568). โมเดลเชิงยืนยันสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ด้วยปัญญาประดิษฐ์ ที่มีต่อผลลัพธ์การเรียนรู้ของนักศึกษาวิชาชีพครู. วารสารเทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 8(28), 53-66. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/etcedumsujournal/article/view/282076
สุภมาส อังศุโชติ และชูชาติ พวงสมจิตร. (2562). การวิเคราะห์และแปลผลขอมูล ใน เอกสารการสอนชุดวิชาการวิจัยและการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2567). สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษาการประ ยุกตใช AI ในการจัดการเรียนรู้:ตัวอย่างแนวปฏิบัติของต่างประเทศ. บริษัท พริกหวาน กราฟฟิค จำกัด.
เสาวลักษณ์ จีนเมือง, จิรศักดิ์ แซ่โค้ว และญาณิศา บุญจิตร์. (2567). การพัฒนาสมรรถนะครูด้านการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารเพื่อส่งเสริมประสิทธิภาพการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ของโรงเรียนขยายโอกาส สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุราษฎร์ธานี เขต 3. วารสารวิจยวิชาการ, 7(5), 207-223. https://doi.org/10.14456/jra.2024.95
อธิป เกตุสิริ, ณัฐยา เกตุสิริ, ศุภชัย เส้นเกษ และ วารุณี เรียนรู้. (2568). การใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) เพื่อการจัดการเรียนการสอนในศตวรรษที่ 21. วารสารนวัตกรรมการวิจัยเพื่อสังคม, 1(1) ,44-51.https://so13.tci-thaijo.org/index.php/JRI/article/view/1735
อรรถชัย เถื่อนดอนเจ้า, ปาณจิตร สุกุมาลย์ และสมควร นามสีฐาน. (2567). การประยุกต์ใช้ AI เพื่อการออกแบบและจัดกิจกรรมการเรียนรู้สังคมศึกษา. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์, 9(2), 2514-2524. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/mcjou/article/view/282972
Ahmed, F. (2024). The Digital Divide and AI in Education: Addressing Equity and Accessibility. AI EDIFY Journal, 1(2), 12-23. https://researchcorridor.org/index.php/aiej/article/view/259/248
Cronbach, L. J. (1951). Coefficient alpha and the internal structure of tests. Psychometrika, 16(3), 297–334.
Davis, C & Krupa, J. (2025). Access, Education, and Connectivity: Closing the Fourth Industrial Revolution Gap in Rural Regions. Science Journal of Education, 13(2), 62-68 https://doi.org/10.11648/j.sjedu.20251302.12
Getenet, S., Cantle, R., Redmond, P & Albion, P. (2024). Students’ digital technology attitude, literacy and self efficacy and their effect on online learning engagement. International Journal of Educational Technology in Higher Education, 21(3), 2-20. https://doi.org/10.1186/s41239-023-00437-y
Ghomi, M & Redecker, C. (2017). Digital Competence of Educators (DigCompEdu): Developmentand Evaluation of a Self-assessment Instrument for Teachers’ Digital Competence. In Proceedings of the 11th International Conference on Computer Supported Education (CSEDU 2019). (541-548). DOI: 10.5220/0007679005410548
Jo, H. (2024). From concerns to benefits: a comprehensive study of ChatGPT usage in education. International Journal of Educational Technology in Higher Education, 21(35), 21-35. https://doi.org/10.1186/s41239-024-00471-4
Luckin, R., Holmes, W., Griffiths, M., & Forcier, L. B. (2016). Intelligence unleashed: An argument for AI in education. Pearson Education. https://www.pearson.com/content/dam/one-dot-com/one-dot-com/ global/Files/about-pearson/innovation/open-ideas/Intelligence-Unleashed-Publication.pdf
Mishra, P., & Koehler, M. J. (2006). Technological pedagogical content knowledge: A framework for teacher knowledge. Teachers College Record, 108(6), 1017–1054. https://psycnet.apa.org/doi/10.1111/j.1467-9620.2006.00684.x
Qian, Y. (2025). Pedagogical Applications of Generative AI in Higher Education: A Systematic Review of the Field. TechTrends, 69,1105–1120 https://doi.org/10.1007/s11528-025-01100-1
Romine, S. (1974). Student and Faculty Perception of an Effective University Instructional Climates. The Journal of Educational Research., 68(4), 139-143.https://doi.org/10.1080/00220671.1974.10884728
