การกำหนดและบันทึกโน้ตสำหรับวงปี่พาทย์ไม้นวมผสมเครื่องสาย เพื่อการเรียนการสอนดนตรีไทย
Main Article Content
บทคัดย่อ
การกำหนดและการบันทึกโน้ตดนตรีไทยมีมาตั้งแต่อดีตบุคคลสำคัญในวงการดนตรีไทยหลายท่านประดิษฐ์คิดค้นการบันทึกโน้ตเพื่อการเรียนการสอนดนตรีไทยและเพื่อบันทึกโน้ตเพลงไว้ มิให้สูญหาย การบันทึกโน้ตดนตรีไทยมีหลายรูปแบบ เช่น ตัวเลข ตัวอักษรภาษาอังกฤษ และตัวอักษรภาษาไทยแทนระดับเสียง การกำหนดและการบันทึกโน้ตดนตรีไทยถูกนำมาใช้เพื่อการเรียนการสอนเครื่องดนตรีไทยทั้งวงปี่พาทย์และวงเครื่องสายโดยเฉพาะเครื่องดนตรีที่ทำหน้าที่ดำเนินทำนอง ได้แก่ ปี่ใน ระนาดเอก ฆ้องวงใหญ่ ฆ้องวงเล็ก และระนาดทุ้ม วงปี่พาทย์ไม้นวมผสมเครื่องสายคือวงปี่พาทย์ที่เกิดจากการผสานโครงสร้างระหว่างวงปี่พาทย์และวงเครื่องสายโดยตัดเครื่องเสียงแหลมออกและเครื่องตีจะใช้ไม้นวมในการบรรเลงแทน การกำหนดระดับเสียงของวงปี่พาทย์ไม้นวมผสมเครื่องสายจะยึดเสียงของขลุ่ยเพียงออเป็นหลักทำให้จำเป็นต้องลดระดับเสียงของเครื่องปี่พาทย์ลง 1 เสียง ส่งผลให้ผู้บรรเลงต้องคิดทางบรรเลงและแปรทำนองให้มีความสอดคล้องกับทางหลักของวง ผู้เขียนเห็นว่าการกำหนดและการบันทึกโน้ตดนตรีไทยสำหรับวงปี่พาทย์ไม้นวมผสมเครื่องสายเป็นเรื่องทรงคุณค่าต่อการเรียนการสอนดนตรีไทยจึงเรียบเรียงบทความนี้ขึ้นมา
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
- ต้นฉบับที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์ สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ ถือเป็นกรรมสิทธิ์ของมหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์ ห้ามนำข้อความทั้งหมดหรือบางส่วนไปพิมพ์ซ้ำเว้นเสียแต่ว่าจะได้รับอนุญาตจากมหาวิทยาลัยฯ เป็นลายลักษณ์อักษร
- เนื้อหาต้นฉบับที่ปรากฏในวารสารเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียน ทั้งนี้ไม่รวมความผิดพลาด อันเกิดจากเทคนิคการพิมพ์
เอกสารอ้างอิง
กรมศิลปกร. (2537). เพลงชุดโหมโรงเย็น. นครปฐม : มหาวิทยาลัยมหิดล.
ขำคม พรประสิทธิ์. (2560). การดีดจะเข้ขั้นพัฒนา. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
จรินทร์ เทพสงเคราะห์. (2557). พื้นฐานดนตรีไทย. สงขลา : บันลือการพิมพ์.
จุมพล ปัญจะ. 359/631 หมู่5 ตำบลศาลายา อำเภอพุทธมณฑล จังหวัดนครปฐม.
(13 มิถุนายน 2569). สัมภาษณ์
จรัญ กาญจนประดิษฐ์. (2554). ขลุ่ยเพียงออ. ขอนแก่น : โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
เฉลิมศักดิ์ พิกุลศรี. (2542). สังคีตนิยมว่าด้วยดนตรีไทย. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ : โอเดียนสโตร์.
ชำนาญ แก้วสว่าง. ครูชำนาญการพิเศษ. วิทยาลัยนาฏศิลปอ่างทอง. (13 มิถุนายน 2569). สัมภาษณ์
ชำนาญ สวยค้าข้าว. ครูชำนาญการพิเศษ. วิทยาลัยนาฏศิลปอ่างทอง. (13 มิถุนายน 2569). สัมภาษณ์
ณรงค์ชัย ปิฎกรัชต์. (2542). สังคีตนิยม. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์การศาสนา.
ดุริยบรรณ. (2525). เลขาสังคีตเล่มที่ 13 (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพฯ : สินทวี.
ถาวร ศรีผ่อง. อาจารย์ประจำโรงเรียนจิตรลดา (บริเวณพระตำหนักจิตรลดารโหฐาน พระราชวังดุสิต).
กรุงเทพฯ. (14 มิถุนายน 2569). สัมภาษณ์ .
ถาวร สดแสงจันทร์. ครูชำนาญการพิเศษ. วิทยาลัยนาฏศิลปสุพรรณบุรี. (13 มิถุนายน 2569). สัมภาษณ์
ทรงศักดิ์ เสนีย์พงศ์. ศิลปินอาวุโส. 111/1 หมู่บ้านตำบลบ้านปทุม อำเภอสามโคก จังหวัดปทุมธานี.
(14 มิถุนายน 2569). สัมภาษณ์
นิภา โสภาสัมฤทธิ์. (2566). วิจิตรลักษณ์ทางจะเข้ตำรับครูทองดี สุจริตกุล สู่การสร้างสรรค์.
[วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปดุษฎีบัณฑิต]. สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์.
นิตยา รู้สมัย. (2566). การเดี่ยวระนาดเอก ชุด ประสานเสียงสำเนียงเบญจศิลป์
[วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปดุษฎีบัณฑิต]. สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์.
ปกรณ์ รอดช้างเผื่อน. (2559). เครื่องสายปี่ชวา. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ประดิษฐ์ อินทนิล. (2536). ดนตรีไทยและนาฏศิลป์. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์สุวีริยาสาส์น.
ประสิทธิ์ ดนตรี. 46/4 ตำบลบางชะนี อำเภอบางบาล จังหวัดพระนครศรีอยุธยา.
(14 มิถุนายน 2569). สัมภาษณ์
พงษ์ศิลป์ อรุณรัตน์. (2550). ปฐมบทดนตรีไทย. นครปฐม : โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยศิลปากร.
ไพศาล อินทวงศ์. (2546). รอบรู้เรื่องดนตรีไทย. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์สุวีริยาสาส์น.
ภิชาต เลณะสวัสดิ์. (2543). ปฏิบัติพื้นฐานเครื่องสายไทย. (พิมพ์ครั้งที่2). กรุงเทพฯ : โสภณการพิมพ์.
ภูริทัต อรณุการ และชัยพฤกษ เมฆรา. (2566). การสร้างชุดการสอนโน้ตเพลงไทยขั้นพื้นฐาน
โดยใช้ทฤษฎีโน้ตดนตรีไทยใหม่. วารสารดนตรีและการแสดง, 9(2), 70-83.
มนตรี ตราโมท. (2538). ดุริยศาสตร์ของมนตรี ตราโมท [หนังสืออนุสรณ์งานศพ]. ธนาคารกสิกรไทย.
มูลนิธิหลวงประดิษฐไพเราะ (ศร ศิลปบรรเลง) และกรมศิลปากร. (2524). อนุสรณ์คำนึงในวาระฉลองรอบร้อยปีเกิด หลวงประดิษฐไพเราะ
(ศร ศิลปบรรเลง). บัวหลวงการพิมพ์.
เรณู โกศินานนท์. (2535). นาฏดุริยางคสังคีตกับสังคมไทย. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์ไทยวัฒนาพานิช.
วิเชียร กองโชค. อดีตหัวหน้าหมวดดุริยางค์ไทย. กองดุริยางค์ทหารบก กรุงเทพฯ.
(14 มิถุนายน 2569). สัมภาษณ์
วิเชียร เกิดผล. ครูอาวุโสบ้านพาทยรัตน์. 58 หมู่ 4 ตำบลบ้านใหม่ อำเภอพระนครศรีอยุธยา
จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. (14 มิถุนายน 2569). สัมภาษณ์
สงบศึก ธรรมวิหาร. (2566). ดุริยางค์ไทย. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สมบัติ จำปาเงิน และสำเนียง มณีกาญจน์. (2539). ปกิณกะการดนตรีไทยและเพลงไทย.(พิมพ์ครั้งที่ 2).
กรุงเทพฯ : คอมฟอร์ม.
สมพงษ์ กาญจนผลิน. (2536). ดนตรีไทยโน้ตและวิธีฝึก. กรุงเทพฯ : ต้นอ้อ.
สมภพ เขียวมณี. (2566). กลวิธีการบรรเลงสู่การสร้างสรรค์บทเพลงสำหรับเครื่องสีในวงดนตรีไทย
[วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปดุษฎีบัณฑิต]. สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์.
สุรพล สุวรรณ. (2549). ดนตรีไทยในวัฒนธรรมไทย. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อภัยพลรบ, พระ. (2453). ประวัตินายพันโท พระอภัยพลรบ และดนตรีไทยวิทยา. กรุงเทพฯ :
โสภณพิพรรฒธนากร.
_____. (2455). แบบหัดอ่านเสียง เล่ม 1. กรุงเทพฯ : โสภณพิพรรฒธนากร.