การกำหนดและบันทึกโน้ตสำหรับวงปี่พาทย์ไม้นวมผสมเครื่องสาย เพื่อการเรียนการสอนดนตรีไทย

Main Article Content

เอกสิทธิ์ สุนิมิตร

บทคัดย่อ

การกำหนดและการบันทึกโน้ตดนตรีไทยมีมาตั้งแต่อดีตบุคคลสำคัญในวงการดนตรีไทยหลายท่านประดิษฐ์คิดค้นการบันทึกโน้ตเพื่อการเรียนการสอนดนตรีไทยและเพื่อบันทึกโน้ตเพลงไว้ มิให้สูญหาย การบันทึกโน้ตดนตรีไทยมีหลายรูปแบบ เช่น ตัวเลข ตัวอักษรภาษาอังกฤษ และตัวอักษรภาษาไทยแทนระดับเสียง การกำหนดและการบันทึกโน้ตดนตรีไทยถูกนำมาใช้เพื่อการเรียนการสอนเครื่องดนตรีไทยทั้งวงปี่พาทย์และวงเครื่องสายโดยเฉพาะเครื่องดนตรีที่ทำหน้าที่ดำเนินทำนอง ได้แก่  ปี่ใน ระนาดเอก ฆ้องวงใหญ่ ฆ้องวงเล็ก และระนาดทุ้ม วงปี่พาทย์ไม้นวมผสมเครื่องสายคือวงปี่พาทย์ที่เกิดจากการผสานโครงสร้างระหว่างวงปี่พาทย์และวงเครื่องสายโดยตัดเครื่องเสียงแหลมออกและเครื่องตีจะใช้ไม้นวมในการบรรเลงแทน การกำหนดระดับเสียงของวงปี่พาทย์ไม้นวมผสมเครื่องสายจะยึดเสียงของขลุ่ยเพียงออเป็นหลักทำให้จำเป็นต้องลดระดับเสียงของเครื่องปี่พาทย์ลง 1 เสียง ส่งผลให้ผู้บรรเลงต้องคิดทางบรรเลงและแปรทำนองให้มีความสอดคล้องกับทางหลักของวง ผู้เขียนเห็นว่าการกำหนดและการบันทึกโน้ตดนตรีไทยสำหรับวงปี่พาทย์ไม้นวมผสมเครื่องสายเป็นเรื่องทรงคุณค่าต่อการเรียนการสอนดนตรีไทยจึงเรียบเรียงบทความนี้ขึ้นมา

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิชาการ (Academic Paper)

เอกสารอ้างอิง

กรมศิลปกร. (2537). เพลงชุดโหมโรงเย็น. นครปฐม : มหาวิทยาลัยมหิดล.

ขำคม พรประสิทธิ์. (2560). การดีดจะเข้ขั้นพัฒนา. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

จรินทร์ เทพสงเคราะห์. (2557). พื้นฐานดนตรีไทย. สงขลา : บันลือการพิมพ์.

จุมพล ปัญจะ. 359/631 หมู่5 ตำบลศาลายา อำเภอพุทธมณฑล จังหวัดนครปฐม.

(13 มิถุนายน 2569). สัมภาษณ์

จรัญ กาญจนประดิษฐ์. (2554). ขลุ่ยเพียงออ. ขอนแก่น : โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

เฉลิมศักดิ์ พิกุลศรี. (2542). สังคีตนิยมว่าด้วยดนตรีไทย. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ : โอเดียนสโตร์.

ชำนาญ แก้วสว่าง. ครูชำนาญการพิเศษ. วิทยาลัยนาฏศิลปอ่างทอง. (13 มิถุนายน 2569). สัมภาษณ์

ชำนาญ สวยค้าข้าว. ครูชำนาญการพิเศษ. วิทยาลัยนาฏศิลปอ่างทอง. (13 มิถุนายน 2569). สัมภาษณ์

ณรงค์ชัย ปิฎกรัชต์. (2542). สังคีตนิยม. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์การศาสนา.

ดุริยบรรณ. (2525). เลขาสังคีตเล่มที่ 13 (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพฯ : สินทวี.

ถาวร ศรีผ่อง. อาจารย์ประจำโรงเรียนจิตรลดา (บริเวณพระตำหนักจิตรลดารโหฐาน พระราชวังดุสิต).

กรุงเทพฯ. (14 มิถุนายน 2569). สัมภาษณ์ .

ถาวร สดแสงจันทร์. ครูชำนาญการพิเศษ. วิทยาลัยนาฏศิลปสุพรรณบุรี. (13 มิถุนายน 2569). สัมภาษณ์

ทรงศักดิ์ เสนีย์พงศ์. ศิลปินอาวุโส. 111/1 หมู่บ้านตำบลบ้านปทุม อำเภอสามโคก จังหวัดปทุมธานี.

(14 มิถุนายน 2569). สัมภาษณ์

นิภา โสภาสัมฤทธิ์. (2566). วิจิตรลักษณ์ทางจะเข้ตำรับครูทองดี สุจริตกุล สู่การสร้างสรรค์.

[วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปดุษฎีบัณฑิต]. สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์.

นิตยา รู้สมัย. (2566). การเดี่ยวระนาดเอก ชุด ประสานเสียงสำเนียงเบญจศิลป์

[วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปดุษฎีบัณฑิต]. สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์.

ปกรณ์ รอดช้างเผื่อน. (2559). เครื่องสายปี่ชวา. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ประดิษฐ์ อินทนิล. (2536). ดนตรีไทยและนาฏศิลป์. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์สุวีริยาสาส์น.

ประสิทธิ์ ดนตรี. 46/4 ตำบลบางชะนี อำเภอบางบาล จังหวัดพระนครศรีอยุธยา.

(14 มิถุนายน 2569). สัมภาษณ์

พงษ์ศิลป์ อรุณรัตน์. (2550). ปฐมบทดนตรีไทย. นครปฐม : โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยศิลปากร.

ไพศาล อินทวงศ์. (2546). รอบรู้เรื่องดนตรีไทย. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์สุวีริยาสาส์น.

ภิชาต เลณะสวัสดิ์. (2543). ปฏิบัติพื้นฐานเครื่องสายไทย. (พิมพ์ครั้งที่2). กรุงเทพฯ : โสภณการพิมพ์.

ภูริทัต อรณุการ และชัยพฤกษ เมฆรา. (2566). การสร้างชุดการสอนโน้ตเพลงไทยขั้นพื้นฐาน

โดยใช้ทฤษฎีโน้ตดนตรีไทยใหม่. วารสารดนตรีและการแสดง, 9(2), 70-83.

มนตรี ตราโมท. (2538). ดุริยศาสตร์ของมนตรี ตราโมท [หนังสืออนุสรณ์งานศพ]. ธนาคารกสิกรไทย.

มูลนิธิหลวงประดิษฐไพเราะ (ศร ศิลปบรรเลง) และกรมศิลปากร. (2524). อนุสรณ์คำนึงในวาระฉลองรอบร้อยปีเกิด หลวงประดิษฐไพเราะ

(ศร ศิลปบรรเลง). บัวหลวงการพิมพ์.

เรณู โกศินานนท์. (2535). นาฏดุริยางคสังคีตกับสังคมไทย. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์ไทยวัฒนาพานิช.

วิเชียร กองโชค. อดีตหัวหน้าหมวดดุริยางค์ไทย. กองดุริยางค์ทหารบก กรุงเทพฯ.

(14 มิถุนายน 2569). สัมภาษณ์

วิเชียร เกิดผล. ครูอาวุโสบ้านพาทยรัตน์. 58 หมู่ 4 ตำบลบ้านใหม่ อำเภอพระนครศรีอยุธยา

จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. (14 มิถุนายน 2569). สัมภาษณ์

สงบศึก ธรรมวิหาร. (2566). ดุริยางค์ไทย. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สมบัติ จำปาเงิน และสำเนียง มณีกาญจน์. (2539). ปกิณกะการดนตรีไทยและเพลงไทย.(พิมพ์ครั้งที่ 2).

กรุงเทพฯ : คอมฟอร์ม.

สมพงษ์ กาญจนผลิน. (2536). ดนตรีไทยโน้ตและวิธีฝึก. กรุงเทพฯ : ต้นอ้อ.

สมภพ เขียวมณี. (2566). กลวิธีการบรรเลงสู่การสร้างสรรค์บทเพลงสำหรับเครื่องสีในวงดนตรีไทย

[วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปดุษฎีบัณฑิต]. สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์.

สุรพล สุวรรณ. (2549). ดนตรีไทยในวัฒนธรรมไทย. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

อภัยพลรบ, พระ. (2453). ประวัตินายพันโท พระอภัยพลรบ และดนตรีไทยวิทยา. กรุงเทพฯ :

โสภณพิพรรฒธนากร.

_____. (2455). แบบหัดอ่านเสียง เล่ม 1. กรุงเทพฯ : โสภณพิพรรฒธนากร.