ดนตรีประกอบพิธีกรรมสะเองของกลุ่มชาติพันธุ์กูย ในเขตอีสานตอนใต้ของไทย

Main Article Content

พนาสิ​นธุ์​ ศรีวิเศษ

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีความมุ่งหมายเพื่อศึกษาองค์ประกอบทางดนตรีประกอบพิธีกรรมสะเองของกลุ่มชาติพันธุ์กูย  ในเขตอีสานตอนใต้ของไทย  ด้วยกระบวนการวิจัยเชิงคุณภาพ รวบรวมข้อมูลจากการลงพื้นที่ภาคสนาม นำเสนอผลการศึกษาด้วยวิธีการพรรณนาวิเคราะห์ ผลการศึกษาพบว่า  พิธีสะเองเป็นพิธีกรรมที่เกิดจากความเชื่อและความศรัทธาในการรักษาผู้มีอาการเจ็บป่วย ด้วยวิธีการบรรเลงดนตรีและการฟ้อนรำ ชาวบ้านได้มีการบนบานกล่าวไว้ว่าขอให้หายจากอาการเจ็บป่วย   เมื่อหายจากอาการป่วยแล้วจะมีการประกอบพิธีกรรมสะเองขึ้นภายในหมู่บ้าน พิธีกรรมสะเองนี้มีปรากฏอยู่ในหมู่บ้านซำ ตำบลโพธิ์กระสัง อำเภอขุนหาญ  จังหวัดศรีสะเกษ การประกอบพิธีกรรมนี้ชาวบ้านจะจัดปะรำพิธีและเครื่องสังเวยบูชาให้ผู้ประกอบพิธีได้ดำเนินการตามลำดับขั้นตอนพร้อมกับการบรรเลงดนตรีและการฟ้อนรำ  มีความเชื่อว่าไม่นิยมกระทำกันในช่วงเข้าพรรษา  องค์ประกอบทางดนตรีสำหรับประกอบพิธีกรรมสะเอง  จะประกอบไปด้วยเครื่องดนตรี ได้แก่ ปี่สะเอง 1 เลา กลองโทน 2 ใบ  และฆ้องหุ่ย 1 ใบ  ในบางโอกาสจะมีแคนบรรเลงประกอบเพิ่มเติม การบรรเลงรวมวง เป็นวงดนตรีขนาดกลาง ประมาณ 4 – 5 คน  เพลงบรรเลงประกอบพิธีกรรมจะเป็นทำนองเพลงสั้น ๆ อัตราจังหวะปานกลาง  บรรเลงซ้ำทำนองไปมาหลายรอบ มีระบบเสียงที่เรียกว่าเพนทาโทนิค   มีการแบ่งโครงสร้างของบทเพลงไว้อย่างชัดเจน  วงดนตรีบรรเลงตั้งแต่พิธีกรรมเริ่มต้นไปจนถึงเสร็จสิ้นพิธีกรรม

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย (Research Paper)

เอกสารอ้างอิง

กันหา จันทะเสน. (2561, 15 กันยายน). สัมภาษณ์.
พรหมา โพธิ์กระสัง. (2561, 15 กันยายน). สัมภาษณ์.
มานพ วิสุทธิแพทย์. (2533). ดนตรีไทยวิเคราะห์. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชวนพิมพ์.
สมจิตร พ่วงบุตร. (2527). เพลงพื้นบ้านและการละเล่นพื้นบ้านจังหวัดสุรินทร์. กรุงเทพฯ:กรุงสยามการพิมพ์.
สมทรง บุรุษพัฒน์. (2537). เรียนภาษาและชีวิตความเป็นอยู่ของชาวกูย – กวย(ส่วย) จากบทสนทนา. กรุงเทพฯ: สหธรรมิก จำกัด
. (2538). สารานุกรมชนชาติกูย. นครปฐม: โรงพิมพ์สถาบันพัฒนาการสาธารณสุขอาเซียน มหาวิทยาลัยมหิดล.