การพัฒนานวัตกรรมการจัดการเรียนรู้ด้วยปัญญาประดิษฐ์ สำหรับโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา กรุงเทพมหานคร
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบันการจัดการเรียนรู้ของโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา กรุงเทพมหานคร 2) เพื่อพัฒนานวัตกรรมการจัดการเรียนรู้ด้วยปัญญาประดิษฐ์ สำหรับโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา กรุงเทพมหานคร 3) เพื่อตรวจสอบนวัตกรรมการจัดการเรียนรู้ด้วยปัญญาประดิษฐ์ สำหรับโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา กรุงเทพมหานคร 4) เพื่อประเมินนวัตกรรมการจัดการเรียนรู้ด้วยปัญญาประดิษฐ์สำหรับโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา กรุงเทพมหานคร เป็นการวิจัยและพัฒนา ดำเนินการวิจัยแบ่งเป็น 4 ระยะ คือ ระยะที่ 1 ศึกษาสภาพปัจจุบันการจัดการเรียนรู้ของโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา กรุงเทพมหานคร จำนวน 193 คน และทำการวิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าสถิติ คือ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ระยะที่ 2 พัฒนารูปแบบ โดยการสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 12 รูป/คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา การยกร่างรูปแบบและการสนทนากลุ่มผู้ทรงคุณวุฒิ โดยผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 9 รูป/คน ระยะที่ 3 ตรวจสอบการใช้รูปแบบ โดยการจัดประชุมเชิงปฏิบัติการผู้บริหารสถานศึกษา จำนวน 20 คน ทำการวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติ คือ ค่าเฉลี่ย และค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และระยะที่ 4 ประเมินรูปแบบ โดยผู้ทรงคุณวุฒิ คือ ผู้บริหาร ครูผู้สอน โรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา กรุงเทพมหานคร จำนวน 193 รูป/คน และทำการวิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าสถิติ คือ ค่าเฉลี่ย และค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพปัจจุบันการจัดการเรียนรู้ของโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา กรุงเทพมหานคร พบว่าสภาพปัจจุบันการจัดการเรียนรู้ของโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา กรุงเทพมหานคร โดยภาพรวมมีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณารายด้านอยู่ในระดับมากทุกด้าน เรียงลำดับจากมากไปหาน้อยคือ ด้านเนื้อหาการจัดการเรียนรู้ รองลงมาคือ ด้านการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ด้านสื่อนวัตกรรมการจัดการเรียนรู้ และด้านการวัดและประเมินผล ตามลำดับ 2) ได้ออกแบบนวัตกรรมที่มีองค์ประกอบ 5 ด้าน ได้แก่ หลักการ วัตถุประสงค์ ระบบและกลไก วิธีดำเนินงาน และเงื่อนไขความสำเร็จ โดยใช้กระบวนการ Design Thinking ครอบคลุมขั้น Empathize–Define–Ideate–Prototype–Test พร้อมพัฒนาชุดกิจกรรมเชิงปฏิบัติการ 4 ชุด เพื่อสนับสนุนการใช้ AI ในการออกแบบบทเรียน กิจกรรม สื่อ และการประเมินผล 3) การตรวจสอบนวัตกรรมการจัดการเรียนรู้ด้วยปัญญาประดิษฐ์ สำหรับโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา กรุงเทพมหานคร พบว่า โดยรวมผู้เข้าร่วมประชุมเชิงปฏิบัติการมีความคิดเห็นต่อรูปแบบอยู่ในระดับมากที่สุด 4) การประเมินนวัตกรรมการจัดการเรียนรู้ด้วยปัญญาประดิษฐ์ สำหรับโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา กรุงเทพมหานคร พบว่า โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด สรุปองค์ความรู้การวิจัยเป็น “AICAMIME MODEL” คือ AI = (Artificial Intelligence) - ปัญญาประดิษฐ์, C = (Contextual) – เนื้อหาการจัดการเรียนรู้, A = (Activities) – กิจกรรมการจัดการเรียนรู้, MI = (Media and Innovation) – สื่อและนวัตกรรมการจัดการเรียนรู้, ME = (Measurement and Evaluation)
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความในวารสารฉบับนี้ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้นเพียงผู้เดียว และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ
กองบรรณาธิการขอสงวนสิทธิ์ในการคัดเลือกบทความลงตีพิมพ์และจะแจ้งให้เจ้าของบทความทราบหลังจากผู้ประเมินบทความตรวจอ่านบทความแล้ว
ต้นฉบับที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารครุศาสตร์ปริทรรศน์ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ถือเป็นกรรมสิทธิ์ของคณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ห้ามนำข้อความทั้งหมดหรือบางส่วนไปพิมพ์ซ้ำ เว้นเสียแต่ว่าจะได้รับอนุญาตจากมหาวิทยาลัยฯ เป็นลายลักษณ์อักษร
เอกสารอ้างอิง
คณะกรรมการกลุ่มการศึกษาพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา กองพุทธศาสนศึกษา สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ. (2558). แผนยุทธศาสตร์การจัดการศึกษาพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา (พ.ศ. 2558–2562). กรุงเทพมหานคร: สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.
คณะทำงาน และอนุกรรมการจัดทำคู่มือการปฏิบัติงาน. (2557). คู่มือปฏิบัติงานโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.
ชนาธิป แก้วบ้านดอน. (2567). นวัตกรรมทางการศึกษาที่สำคัญของไทยในปัจจุบัน. แหล่งที่มา https://www.gotoknow.org/ สืบค้นเมื่อ 14 พฤศจิกายน 2567.
พระมหาธรรมรัต อริยธมฺโม (ยศขุน). (2555). แนวทางการจัดการศึกษาของคณะสงฆ์ในบริบทแห่งสังคมไทยยุคปัจจุบัน. ดุษฎีนิพนธ์ศาสนศาสตรดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย.
พระมหาสายัญ ถิรปญฺโญ (ชาญชาติ). (2561). การพัฒนานวัตกรรมการจัดการเรียนการสอนโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา. ดุษฎีนิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ไพฑูรย์ สินดารัตน์. (2560). ความเป็นผู้นำทางการศึกษา. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 2. (2567). รายงานผลการดำเนินงาน ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2566. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 2.
สำนักงานคณะกรรมการการประถมศึกษาแห่งชาติ. (2543). รายงานการประเมินผล 1 ทศวรรษโครงการขยายโอกาสทางการศึกษา (ปีการศึกษา 2533–2542): เส้นทางสู่การศึกษาภาคบังคับ 9 ปี. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานนิเทศและพัฒนามาตรฐานการศึกษา.
สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล. (2563). AI Government Framework. กรุงเทพมหานคร: พีเอเอ็น.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2563). AI เพื่อพัฒนาการเรียนรู้. กรุงเทพมหานคร: พริกหวานกราฟฟิค.
สุพัตรา ปากดี. (2566). แนวทางการประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในการจัดการศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 2. วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
Liu, M., Ren, Y., Nyagoga, L. M., Stonier, F., Wu, Z. and Yu, L. (2023). Future of education in the era of generative artificial intelligence: Consensus among Chinese scholars on applications of ChatGPT in schools. Future in Educational Research, 1(1), 72–101.
Wotruba, T.R. and Wright, P.L. (1975). How to develop ateacherratinginstrument. Jour nalof Higher Education, 46(6), 653-660.