แนวทางการพัฒนาคุณลักษณะของผู้บริหารในศตวรรษที่ 21 ตามหลักไตรสิกขา ของกลุ่มโรงเรียนสามัคคีธรรม จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพคุณลักษณะของผู้บริหารในศตวรรษที่ 21 2) เพื่อศึกษาวิธีการพัฒนาคุณลักษณะของผู้บริหารในศตวรรษที่ 21 ตามหลักไตรสิกขา และ 3) เพื่อเสนอแนวทางการพัฒนาคุณลักษณะของผู้บริหารในศตวรรษที่ 21 ตามหลักไตรสิกขา เป็นการวิจัยแบบผสมวิธีใช้แบบสอบถามประชากรทั้งหมดในการวิจัย จำนวน 113 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติการวิจัย ได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 6 คน ทำการวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพคุณลักษณะของผู้บริหารในศตวรรษที่ 21 ในภาพรวมมีการปฏิบัติอยู่ในระดับมาก เมื่อจำแนกรายด้านมีการปฏิบัติอยู่ในระดับมากทั้ง 4 ด้าน คือ ด้านภาวะผู้นำ ด้านบุคลิกภาพ ด้านวิชาการ ด้านคุณธรรมจริยธรรม ตามลำดับ 2) วิธีการพัฒนาคุณลักษณะของผู้บริหารในศตวรรษที่ 21 ตามหลักไตรสิกขา ประกอบด้วย (1) ด้านบุคลิกภาพ ผู้บริหารควรแต่งกายให้เหมาะสม สุภาพ เรียบร้อย ถูกกาลเทศะ มีบุคลิกที่เหมาะสม (ศีล) มีความสุภาพ อ่อนโยน สุขุม รอบคอบ มีความเชื่อมั่นในตนเอง (สมาธิ) มีวุฒิภาวะสามารถควบคุมอารมณ์ของตัวเองได้ ประพฤติปฏิบัติตนเป็นแบบอย่างที่ดีแก่ผู้ใต้บังคับบัญชา (ปัญญา) (2) ด้านภาวะผู้นำ ผู้บริหารสามารถสร้างความเป็นทีมได้ ต้องกล้าคิด กล้าตัดสินใจ ภายใต้หลักการที่ถูกต้อง (ศีล) สามารถสร้างแรงจูงใจให้ผู้อื่นได้ มีความกระตือรือร้นที่จะลงมือให้สำเร็จ (สมาธิ) กล้าที่จะเชื่อมั่นผู้อื่น มองผู้อื่นอย่างเท่าเทียม มองเห็นจุดดีจุดเด่นของผู้อื่น (ปัญญา) (3) ด้านวิชาการ ผู้บริหารเป็นผู้นำทางวิชาการและวิชาชีพมีความรู้ความเข้าใจขอบข่ายงานบริหารวิชาการ (ศีล) สามารถจัดสภาพแวดล้อมให้เอื้อต่อการเรียนรู้ สนับสนุนให้จัดสื่อและผลิตสื่อ (สมาธิ) มีความรู้ในหลักการบริหาร เทคนิคการบริหาร นำนวัตกรรมและเทคโนโลยีมาใช้ในการบริหาร (ปัญญา) (4) ด้านคุณธรรมจริยธรรม ผู้บริหารมีความประพฤติปฏิบัติตามกรอบจรรยาบรรณวิชาชีพด้วยความสุจริต ยึดมั่นในกฎระเบียบ คุณธรรมจริยธรรม (ศีล) มีความเสียสละ เห็นแก่ประโยชน์ส่วนรวมมากกว่าประโยชน์ส่วนตน (สมาธิ) มีความเมตตากรุณาต่อเพื่อนร่วมงาน มีความยุติธรรมต่อเพื่อนร่วมงาน (ปัญญา) และ 3) แนวทางการพัฒนาคุณลักษณะของผู้บริหารในศตวรรษที่ 21 ตามหลักไตรสิกขา ประกอบด้วย (1) ด้านบุคลิกภาพ ผู้บริหารควรแต่งกายให้เหมาะสม ใช้คำพูดสุภาพ รู้จักใช้เหตุผลในการแก้ปัญหาให้ความเป็นธรรม มีปฏิภาณไหวพริบมีความรู้ความสามารถทางด้านเทคโนโลยี (2) ด้านภาวะผู้นำ ผู้บริหารมีความคิดไตร่ตรอง สุขุมรอบคอบในการปฏิบัติงาน สามารถสร้างแรงจูงใจให้สมาชิกในโรงเรียน มีสติปัญญาในการแก้ไขปัญหา (3) ด้านวิชาการ ผู้บริหารกำหนดนโยบาย เป้าหมาย และกลยุทธ์ด้านวิชาการ วางแผนพัฒนางานด้านวิชาการ บริหารจัดการทรัพยากรบุคคล บริหารงบประมาณ มีความสามารถจัดสภาพแวดล้อมให้เอื้อต่อการเรียนรู้ มีประสบการณ์ทางวิชาการ การสอน การวิจัย ส่งเสริมสนับสนุนให้ทุกฝ่ายมีส่วนร่วมในการพัฒนาหลักสูตร (4) ด้านคุณธรรมจริยธรรม ผู้บริหารประพฤติปฏิบัติอยู่ในศีล 5 ที่เป็นพื้นฐานชีวิต มีความเมตตากรุณาต่อผู้ร่วมงาน หมั่นฝึกตนให้เป็นผู้ที่ประพฤติน่าเคารพนับถือ มีความยุติธรรมต่อผู้ร่วมงาน สร้างค่านิยมและปลูกฝังจิตสำนึกที่ดีในการปฏิบัติงาน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความในวารสารฉบับนี้ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้นเพียงผู้เดียว และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ
กองบรรณาธิการขอสงวนสิทธิ์ในการคัดเลือกบทความลงตีพิมพ์และจะแจ้งให้เจ้าของบทความทราบหลังจากผู้ประเมินบทความตรวจอ่านบทความแล้ว
ต้นฉบับที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารครุศาสตร์ปริทรรศน์ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ถือเป็นกรรมสิทธิ์ของคณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ห้ามนำข้อความทั้งหมดหรือบางส่วนไปพิมพ์ซ้ำ เว้นเสียแต่ว่าจะได้รับอนุญาตจากมหาวิทยาลัยฯ เป็นลายลักษณ์อักษร
เอกสารอ้างอิง
ชยาภรณ์ จันโท. (2560). การศึกษาคุณลักษณะของผู้บริหารสถานศึกษา ที่ส่งผลต่อการจัดการศึกษา ในศตวรรษที่ 21 ของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพังงา. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต. 13(1).304.
ชัยยนต์ เพาพาน. (2558). การจัดการศึกษาเพื่อพัฒนาท้องถิ่นสู่ประชาคมอาเซียน: ทิศทางใหม่ในศตวรรษที่ 21. กาฬสินธุ์: มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์.
ชัยยนต์ เพาพาน. (2560). ภาวะผู้นำทางการศึกษาและนวัตกรรมทางการบริหาร: กระบวนทัศน์ใหม่ในศตวรรษที่ 21 ของผู้บริหารสถานศึกษา. กาฬสินธุ์: มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์.
ชีวสาธน์ กิ่งแก้ว. (2566). คุณลักษณะผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อขวัญในการปฏิบัติงานของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาฉะเชิงเทรา เขต 1. แหล่งที่มา http://thesis.rru.ac.th/frontend/view/678# สืบค้นเมื่อ 6 มิ.ย. 2566.
พรทิพย์ สุขเอียด. (2562). คุณลักษณะที่พึงประสงค์ของผู้บริหารตามทัศนะของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสงขลา เขต 3. สารนิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยหาดใหญ่.
พระครูโอภาสนนทกิตติ์ (ศักดา โอภาโส). (2557).การวิเคราะห์ทักษะภาวะผู้นำของผู้บริหารตามหลักพุทธธรรมโรงเรียนวิถีพุทธระดับประถมศึกษา จังหวัดนนทบุรี. ดุษฎีนิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
พระปลัดมงคล วราสโย (เรืองอาคม). (2562). แนวทางการพัฒนาคุณลักษณะผู้บริหารตามหลักพรหมวิหาร 4 โรงเรียนประถมศึกษา อำเภอพระประแดง จังหวัดสมุทรปราการ. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระสมุห์ยุทธนา อนุทโย (กรใหม่). (2565). รูปแบบการพัฒนาคุณลักษณะที่พึงประสงค์ตามหลักกัลยาณมิตรสำหรับ ผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 1. ดุษฎีนิพนธ์ครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
สงวน สุทธิเลิศอรุณ. (2550). วิชาการสำนักงานคณะกรรมการการประถมศึกษาแห่งชาติ. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว.
Aydin, B. (2012). Transformational Leadership Behaviors of School Principals: A Qualitative Research Based on Teachers Perceptions. International Online Journal of Educational Sciences. 4(3). 12.
