การแสวงหาปัญญาทางการศึกษาตามหลักวุฒิธรรม

Main Article Content

พระมหาชวลิต โฆสชโว (โภควรากร)

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้ศึกษาเรื่องการแสวงหาปัญญาทางการศึกษาด้วยหลักวุฒิธรรมซึ่งหลักวุฒิธรรม คือ หลักธรรมที่จะนำผู้ปฏิบัติไปสู่ความเจริญงอกงามแห่งปัญญา ประกอบด้วย 1) สัปปุริสสังเสวะ คือ รู้จักเลือกแหล่งวิชา คบหาท่านผู้รู้ ผู้ทรงความดี มีภูมิธรรมและปัญญา 2) สัทธัมมัสสวนะ คือ เอาใจใส่สดับตรับฟังคำบรรยาย คำแนะนำสั่งสอน แสวงหาความรู้ทั้งจากตัวบุคคลโดยตรง และจากหนังสือ หรือสื่อมวลชน ตั้งใจค้นคว้า หมั่นสอบถามให้เข้าใจถึงความรู้ที่แท้จริง 3) โยนิโสมนสิการ คือ รู้จักกระบวนการคิดวิเคราะห์หาเหตุผลที่ถูกวิธีด้วยตนเอง โดยแยกแยะเห็นถึงสภาวะและสืบสาวให้เห็นเหตุผลว่า สิ่งนั้นคืออะไร เกิดขึ้นได้อย่างไร ทำไมจึงเป็นเช่นนั้น 4) ธัมมานุธัมมปฏิบัติ คือ ความสามารถนำสิ่งที่ได้เล่าเรียนรับฟังและตริตรองเห็นชัดแล้ว ไปใช้ปฏิบัติหรือลงมือทำให้ถูกต้องตามความมุ่งหมาย ซึ่งการแสวงหาปัญญามีความสำคัญเป็นอย่างมากในยุคปัจจุบัน เพราะสามารถค้นหาข้อมูลได้ง่ายขึ้นจากหลายช่องทาง บุคคลเมื่อได้ประพฤติตามหลักดังนี้แล้ว สามารถแสวงหาความรู้และหากนำมาพิจารณาอย่างดีย่อมเกิดปัญญา ย่อมบรรลุวัตถุประสงค์ตามความมุ่งหมาย นำไปสู่ความเจริญสร้างประโยชน์ต่อตนเองและผู้อื่น ทั้งยังเป็นการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ในประเทศให้มีหลักคิดที่ถูกต้อง สามารถขับเคลื่อนประเทศไปสู่ความเจริญและดำเนินชีวิตอยู่ร่วมกันในสังคมได้อย่างมีความสุข

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
โฆสชโว (โภควรากร) พ. . (2023). การแสวงหาปัญญาทางการศึกษาตามหลักวุฒิธรรม . วารสารครุศาสตร์ปริทรรศน์ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 10(2), 507–518. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/EDMCU/article/view/263682
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

ธีรวัฒน์ วงศ์แก้ว. (2554). การศึกษาคือปัจจัยที่ 5 ของชีวิต. แหล่งที่มา https://shorturl.asia/27NjY สืบค้นเมื่อ 24 ก.พ. 2565.

นันทพงศ์ ปุณขันธ์. (2552). ความหมายการศึกษา. แหล่งที่มา https://sites.google.com/site/nanthphngs/kar-suksa สืบค้นเมื่อ 24 ก.พ. 2565.

พระเทพดิลก (ระแบบ ฐิตญาโณ) (2534). อธิบายหลักธรรมตามหมวดจากนวโกวาท. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ธรรมสภา.

พระเทพเวที (ประยุทธ์ ปยุตฺโต). (2535). พจนานุกรมพุทธศาสตร์. พิมพ์ครั้งที่ 7. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระธรรมปิฎก (ประยุทธ์ ปยุตโต). (2545). ชีวิตที่เป็นอยู่ดี ด้วยมีการศึกษาทั้ง 3 ที่ทำให้พัฒนาครบ 4. กรุงเทพมหานคร: ธรรมสภาและสถาบันบันลือธรรม.

พระพุทธโฆสเถระ. (2546). วิสุทธิมรรค. แปลโดย สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสภมหาเถร). พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพมหานคร: ประยูรวงศ์พริ้นติ้ง.

พระภาวนาวิริยคุณ (เผด็จ ทตฺตชีโว). (2550). ชีวิตนี้มีไว้ทุ่มเดิมพัน. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์รุ่งศิลป์การพิมพ์ (1977).

พระภาวนาวิริยคุณ (เผด็จ ทตฺตชีโว). (2553). ศาสตร์และศิลป์แห่งความเป็นครู. กรุงเทพมหานคร: กลุ่มงานโรงเรียนอาชีวศึกษา.

พระมหาอดิศร ถิรสีโล. (2545). คุณธรรมสำหรับครู. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทยฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ศิริชัย กาญจนวาสี. (2553). วิธีแสวงหาความรู้/ความจริงของมนุษย์. แหล่งที่มา https://shorturl.asia/ufGQS สืบค้นเมื่อ 24 ก.พ. 2565.

สมบูรณ์ ศาลาชีวิน. (2526). จิตวิทยาเพื่อการศึกษาผู้ใหญ่. เชียงใหม่: ลานนาการพิมพ์.

สุชาติ สุขราช. (2530). ทฤษฎีการเรียนรู้ 8 ขั้น ของกาเย่. แหล่งที่มา https://www.gotoknow.org/posts/514954 สืบค้นเมื่อ 24 ก.พ. 2565.

สุรพล ไกรสราวุฒิ. (2552). คู่มือปัญญาในพระพุทธศาสนา. กรุงเทพมหานคร: ธรรมสถาน

Carter Victor Good. (1973). Dictionary of education. 3d ed. New York: McGraw-Hill.

Gagne, R. (1970). The conditions of learning. Aguilar. Madrid.

John Dewey. (1910). "What is thought?" Chapter 1 in How we think. Lexington, Mass: D.C. Heath.

Mutchnick, R. J., & Berg, B. L. (1996). Research Methods for the Social Sciences: Practice and Applications. Boston, MA: Allyn and Bacon.