รูปแบบการบริหารสถานศึกษาตามหลักธรรมาภิบาลของโรงเรียนในเขตสำนักงานศึกษาธิการภาค 18 สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพและปัญหาการบริหารสถานศึกษาตามหลักธรรมาภิบาลของโรงเรียนในเขตสำนักงานศึกษาธิการภาค 18 2) เพื่อพัฒนารูปแบบการบริหารสถานศึกษาตามหลักธรรมาภิบาลของโรงเรียนในเขตสำนักงานศึกษาธิการภาค 18 3) เพื่อประเมินรูปแบบการบริหารสถานศึกษาตามหลักธรรมาภิบาลของโรงเรียนในเขตสำนักงานศึกษาธิการภาค 18 สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน เป็นการวิจัยแบบผสมผสานวิธี โดยมีขั้นตอนการวิจัย 4 ขั้นตอน ได้แก่ 1) ศึกษาข้อมูลการบริหารสถานศึกษาตามหลักธรรมาภิบาลจากเอกสารงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง และสอบถามครูและผู้บริหารสถานศึกษา 379 คน ในเขตสำนักงานศึกษาธิการภาค 18 โดยใช้วิธีการเลือกแบบเฉพาะเจาะจง และเลือกกลุ่มตัวอย่างโดยการสุ่มแบบชั้นภูมิตามสัดส่วนตามขนาดโรงเรียน 2) ร่างรูปแบบ 3) พัฒนารูปแบบ ด้วยการสอบถามความคิดเห็นจากผู้เชี่ยวชาญ 17 คน โดยใช้เทคนิคเดลฟายแบบปรับปรุง 2 รอบ และ 4) ประเมินรูปแบบการบริหารสถานศึกษาตามหลักธรรมาภิบาล โดยการสนทนากลุ่มผู้ทรงคุณวุฒิ 17 คน เครื่องมือวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามที่มีค่าอำนาจจำแนกอยู่ระหว่าง 0.42-1.00 และค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับ = 0.92 และมีสถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่ามัธยฐาน และค่าพิสัยระหว่างควอไทล์ สรุปผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพและปัญหาการบริหารสถานศึกษาตามหลักธรรมาภิบาลของโรงเรียนในเขตสำนักงานศึกษาธิการภาค 18 โดยรวมและรายด้านอยู่ในระดับมาก เรียงอันดับคุณลักษณะจากมากไปน้อย ได้แก่ หลักความรับผิดชอบ หลักความคุ้มค่า หลักความโปร่งใส หลักนิติธรรม หลักคุณธรรม และหลักการมีส่วนร่วม 2) การพัฒนารูปแบบจากผลการวิเคราะห์ข้อมูลด้วยเทคนิคเดลฟายแบบปรับปรุง รอบที่ 1 และรอบที่ 2 มีค่าเฉลี่ยทุกด้านอยู่ในระดับมาก 3) การประเมินรูปแบบโดยผู้ทรงคุณวุฒิให้ความเห็นว่า รูปแบบการบริหารสถานศึกษาดังกล่าว เป็นรูปแบบที่มีความเหมาะสม มีความเป็นไปได้และสามารถนำไปใช้ในการปฏิบัติได้จริง
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความในวารสารฉบับนี้ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้นเพียงผู้เดียว และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ
กองบรรณาธิการขอสงวนสิทธิ์ในการคัดเลือกบทความลงตีพิมพ์และจะแจ้งให้เจ้าของบทความทราบหลังจากผู้ประเมินบทความตรวจอ่านบทความแล้ว
ต้นฉบับที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารครุศาสตร์ปริทรรศน์ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ถือเป็นกรรมสิทธิ์ของคณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ห้ามนำข้อความทั้งหมดหรือบางส่วนไปพิมพ์ซ้ำ เว้นเสียแต่ว่าจะได้รับอนุญาตจากมหาวิทยาลัยฯ เป็นลายลักษณ์อักษร
เอกสารอ้างอิง
เกษม วัฒนชัย. (2546). ธรรมาภิบาลกับบทบาทคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน. กรุงเทพมหานคร: สำนักนโยบายและแผนการศึกษา.
จุตติมา ชำนาญเพชร. (2557). การบริหารตามหลักธรรมาภิบาลของโรงเรียนมัธยมวัดสิงห์ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาเขต 1. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. (2553). การบริหารจัดการที่ดี ตามหลักธรรมาภิบาล(Good governance). กรุงเทพมหานคร: จุฬาลงกรณ์มหาวทิยาลัย.
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. (2553). การสร้างเครือข่ายและการมีส่วนร่วม. กรุงเทพมหานคร: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ซารีล่า ลาหมีด. (2559). การบริหารตามหลักธรรมาภิบาลของผู้บริหารตามทัศนะของครูโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลาม สังกัดสำนักงานการศึกษาเอกชนจังหวัดสตูล. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยหาดใหญ่.
ธีรยุทธ บุญมี. (2541). ธรรมรัฐแห่งชาติยุทธศาสตร์กู้หายนะประเทศไทย. กรุงเทพมหานคร: สายธาร.
บวรศักดิ์ อุวรรณโณ. (2542). การสร้างธรรมาภิบาล (Good governance) ในสังคมไทย. กรุงเทพมหานคร: วิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร.
บุญทิวา บุญยะประภัศร. (2537). ภาระหน้าที่ของผู้บังคับบัญชา. วารสารข้าราชการ. 39(5). 45-51.
บุษบง ชัยเจริญวัฒนะ. (2544). รายงานการวิจัยตัวชี้วัดธรรมาภิบาล. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร: สถาบันพระปกเกล้า.
ประเวศ วะสี. (2542). ยุทธศาสตร์ชาติ. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานกองทุนเพื่อสังคมธนาคารออมสิน.
ปรัชญา เวสารัชช์. (2554). หลักการจัดการศึกษา. กรุงเทพมหานคร: ภาพพิมพ์.
ปาริชาติ เทพอารักษ์ (2550). สังคมประชาธิปไตยที่มีธรรมาภิบาล รากฐานสังคมอยู่เย็นเป็นสุข. วารสารเศรษฐกิจและสังคม. 44(1). 48-55.
พระสกล ฐานธมฺโม (อินทร์คล้าย). (2556). การบริหารสถานศึกษาตามหลักธรรมาภิบาลของผู้บริหารสถานศึกษาในจังหวัดนครสวรรค์. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
รัชนา ศานติยานนท์. (2544). รูปแบบใหม่ของการบริหารจัดการที่ดีในมหาวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สถาบันราชประชาสมาสัย. (2549). คู่มือการวินิจฉัยและรักษาโรคเรื้อน. กรุงเทพมหานคร: การศาสนา.
สาธิต วงศ์อนันต์นนท์. (2545). การปฏิรูปการศึกษาไทย: อดีต ปัจจุบัน อนาคต. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2558). รายงานประจำปี 2557 สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.
สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน. (2543). ระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการสร้างระบบบริหารกิจการ บ้านเมืองและสังคมที่ดี พ.ศ. 2543. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานข้าราชการพลเรือน.
สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน. (2544). คู่มือการสร้างระบบบริหารกิจการบ้านเมืองและสังคมที่ดี ตามระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการสร้างระบบบริหารจัดการบ้านเมืองและสังคมที่ดี. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ. (2552). คู่มือการจัดระดับการกำกับดูแลองค์การภาครัฐตามหลักธรรมาภิบาลของการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี (Good governance rating). กรุงเทพมหานคร: พรีเมียร์โปร.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ. (2555). “9 องค์การ” บนเส้นทางสู่ความเป็นเลิศในการพัฒนาคุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐ. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ.
สำนักงานศึกษาธิการภาค 18. (2562). วิสัยทัศน์พันธกิจของสำนักงานศึกษาธิการภาค 18. แหล่งที่มา http://www.reo18.moe.go.th/2019/03/11/349/ สืบค้นเมื่อ 20 มี.ค. 2562
สำนักนายกรัฐมนตรี. (2542). ระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการสร้างระบบบริหารกิจการบ้านเมืองและสังคมที่ดี. กรุงเทพมหานคร: สำนักนายกรัฐมนตรี.
สิทธิชัย ธรรมเสน่ห์. (2549). รายงานการวิจัย การศึกษาแนวทางพัฒนาการประกอบธุรกิจตามแนวพระราชดำริ ด้านสังคมตามหลักธรรมาภิบาลและธรรมาภิบาล. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา.
สุดจิต นิมิตกุล. (2543). กระทรวงมหาดไทยกับการบริหารจัดการที่ดี การปกครองที่ดี (Good governance). กรุงเทพมหานคร: บพิธ.
สุทัศน์ สุทธิกุลสมบัติ. (2552). ธรรมาภิบาล (Good governance) คืออะไร. กรุงเทพมหานคร: การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค.
อริย์ธัช แก้วเกาะสะบ้า. (2560). หลักธรรมาภิบาลในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.
อริศรา เล็กสรรเสริญ. (2553). ประเด็นที่ควรเรียนรู้ในการทำวิจัย. กรุงเทพมหานคร: คณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล.
อานันท์ ปันยารชุน. (2543). มุมมองนายอนันท์. กรุงเทพมหานคร: มติชน.
Cronbach, L. J. (1990). Essentials of phycological testing. New York: Happer Collins.
Eisner, E. (1976). Education connoisseurship and criticism: Their Form and function in education evaluation. Journal of Aesthetic Education. 1(2). 34-52.
Likert, R. (1967). New patterns of management. New York: Mcgraw-hill Book Company.