ประมวลรายชื่อพืชสมุนไพรไทยที่สามารถขยายพันธุ์ด้วยวิธีการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ

Main Article Content

ศราวุฒิ ทับช่วยขวา
วนิษา ปันฟ้า
จักรกฤษณ์ คณารีย์
กันยานุช เทาประเสริฐ
ยิ่งยง เทาประเสริฐ

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา ประมวล และรวบรวมข้อมูลพืชสมุนไพรไทยที่สามารถขยายพันธุ์ด้วยวิธีการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ เป็นการวิจัยเอกสาร (Documentary Research) จากการสืบค้นงานวิจัยการขยายพันธุ์พืชสมุนไพรไทยด้วยวิธีการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ โดยนำงานวิจัยที่สืบค้นมารวบรวมข้อมูลชนิดพืชสมุนไพรไทยที่สามารถขยายพันธุ์ด้วยการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อสำเร็จเป็นต้นกล้า และวิเคราะห์เพื่อจำแนกชนิดของพืชสมุนไพรไทยโดยใช้เกณฑ์การจัดจำแนกตามวิธีการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ จากการรวบรวมรายชื่อพืชสมุนไพรไทยที่ปรากฏในเอกสารตำราทางการแพทย์แผนไทย และบัญชียาจากสมุนไพรในบัญชียาหลักแห่งชาติ นำมาสืบค้นงานวิจัยการขยายพันธุ์พืชสมุนไพรจนสำเร็จเป็นต้นกล้า จำนวน 226 ชนิด ซึ่งพืชสมุนไพรที่สามารถเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อจนสำเร็จเป็นต้นกล้าสามารถจัดจำแนกตามวิธีการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อได้ 3 วิธี ได้แก่ 1) วิธีการเพาะเลี้ยงอวัยวะ (Organ culture) จำนวน 164 ชนิด 2) วิธีเพาะเลี้ยงแคลลัส (Callus culture) จำนวน 52 ชนิด และ 3) วิธีเพาะเลี้ยงด้วยเอ็มบริโอ (Embryo culture) จำนวน 14 ชนิด โดยมีพืชสมุนไพรจำนวน 4 ชนิดได้แก่ กระทิง คนทีสอ เจตมูลเพลิงแดง และสวาด ที่พบรายงานการวิจัยวิธีการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ 2 วิธี ซึ่งงานวิจัยนี้ทำให้ทราบชนิดพืชสมุนไพรไทยที่สามารถขยายพันธุ์ด้วยวิธีการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อสำเร็จเป็นต้นกล้า เพื่อนำมาใช้ในกระบวนการเรียนการสอนบัณฑิตแพทย์แผนไทยให้สามารถนำความรู้ที่ได้ไปใช้เป็นแนวทางในการขยายพันธุ์พืชสมุนไพรไทยที่มีคุณภาพ ได้ปริมาณมาก และไม่กลายพันธุ์ สำหรับสนับสนุนการเพาะปลูกสมุนไพรให้มีคุณภาพและมีสรรพคุณยาที่ดีต่อไป

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ทับช่วยขวา ศ., ปันฟ้า ว., คณารีย์ จ., เทาประเสริฐ ก., & เทาประเสริฐ ย. (2021). ประมวลรายชื่อพืชสมุนไพรไทยที่สามารถขยายพันธุ์ด้วยวิธีการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ. วารสารครุศาสตร์ปริทรรศน์ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 8(3), 324–336. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/EDMCU/article/view/246793
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรณ์ กรภัทร์ชัยกุล, ศักดิ์ชัย กรรมารางกูร และจีรนันท์ กล่อมนรา แก้วรักษา. (2560). การเกิดต้นจากการเพาะเลี้ยงแคลลัสของขมิ้นชันในหลอดทดลอง. วารสารวิทยาศาสตร์บูรพา. 22(1). 1-13.

กระทรวงสาธารณสุขและองค์กรภาครัฐและเอกชน. (2559). แผนแม่บทแห่งชาติว่าด้วยการพัฒนาสมุนไพรไทย ฉบับที่ 1 พ.ศ. 2560-2564. นนทบุรี: ทีเอสอินเตอร์พริ้นท์.

ชุลีพร บุตรโคตร. (16 พ.ค. 2557). เปิดเออีซี-อนาคต‘สมุนไพรไทย’น่าห่วง 'วัตถุดิบ'สู้อาเซียนไม่ได้-เจอ กม.บีบซ้ำ. แหล่งที่มา https://www.tcijthai.com/news/2014/16/scoop/4227 สืบค้นเมื่อ 20 ส.ค. 2563.

ประกาศคณะกรรมการพัฒนาระบบยาแห่งชาติ เรื่อง บัญชียาหลักแห่งชาติ พ.ศ. 2562. (2562). ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 137 ง หน้า 270-330. (25 ส.ค. 2563).

พระราชบัญญัติวิชาชีพการแพทย์แผนไทย พ.ศ. 2556. (2556). ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 130 ตอนที่ 10 ก หน้า 2 (1 ก.พ. 2556).

วราภรณ์ ภูตะลุน. (2557). เทคโนโลยีเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืชสมุนไพร: จากพื้นฐานสู่การประยุกต์ใช้ทางเภสัชศาสตร์. ขอนแก่น: ขอนแก่นพิมพ์พัฒนา.

วิทยาลัยการแพทย์พื้นบ้านและการแพทย์ทางเลือก มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย. (2557). คู่มือเภสัชศาสตร์ไทยและเภสัชกรรมไทย. เชียงใหม่: วนิดาการพิมพ์.

สุพินญา คำขจร, สุรียา ตันติวิวัฒน์, ประศาสตร์ เกื้อมณี และคนอื่นๆ. (2540). การขยายพันธุ์มะตูมด้วยวิธีการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ. การประชุมทางวิชาการของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ครั้งที่ 35: สาขาพืช ส่งเสริมและนิเทศศาสตร์เกษตร อุตสาหกรรมเกษตร. 351-358.

หนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ. (1-4 พ.ค. 2559). สภาอุตสาหกรรมสินค้าอาหารแก้เหตุขาดวัตถุดิบ เร่งปลูกพืชสมุนไพรลดนำเข้าปีละแสนล้านบาท. หนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ. แหล่งที่มา https://www.thansettakij.com/content/business/49030 สืบค้นเมื่อ 20 ส.ค. 2563.

สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข กองการประกอบโรคศิลปะ. (2541). ตำราแพทย์แผนโบราณทั่วไป สาขาเภสัชกรรม. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์แห่งประเทศไทย.

Thengane, S. R., Bhosle, S. V., Deodhar, S. R., et al. (2006). Micropropagation of Indian laurel (Calophyllum inophyllum) a source of anti-HIV compounds. Current Science. 90(10). 1393-1397.