พระพุทธศาสนาแห่งการเรียนรู้ที่ก้าวล้ำศตวรรษที่ ๒๑

บทคัดย่อ

พระพุทธองค์ทรงสอนหลักความจริงของชีวิต เพื่อให้รู้จักวิธีการเรียนรู้ โดยเริ่มจากทุกข์ สาเหตุให้เกิดทุกข์ วิธีการดับทุกข์ และแนวทางปฏิบัติให้พ้นทุกข์ ซึ่งพระพุทธเจ้าทรงสอนว่า ๑)สันทัสสนา คือ อธิบายให้เห็นชัดเจน แจ่มแจ้งเหมือนจูงมือไปดูเห็นกับตา ๒) สมาทนา คือ จูงใจให้เห็นจริงด้วย ชวนให้คล้อยตาม จนต้องยอมรับและนำไปปฏิบัติ ๓) สมุตเตชนา คือ เร้าใจให้แกล้วกล้าบังเกิดกำลังใจปลุกให้มีอุตสาหะแข็งขัน มั่นใจว่าจะทาให้สำเร็จได้ไม่หวั่นระย่อต่อความเหนื่อยยาก ๔) สัมปหังสนา คือ ชโลมใจให้แช่มชื่น ร่าเริง เบิกบาน พระพุทธเจ้าทรงสอนให้ตระหนักถึงคุณค่าของการเรียนรู้โดยผ่านการปฏิบัติ การสนทนา การเปรียบเทียบใช้สื่อธรรมชาติ สอนให้เข้าใจง่าย ชวนให้ผู้เรียนใคร่อยากเรียนรู้ด้วยตนเอง สร้างศรัทธา และพอใจในการเรียนรู้

เมื่อจิตเกิดความศรัทธา ใคร่อยากเรียนรู้ก็ง่ายแก่การเข้าถึงเข้าใจหลักคำสอนในพระพุทธศาสนาที่ถูกต้อง โดยเกิดการเรียนรู้ผ่านกระบวนการคิดแบบโยนิโสมนสิการและปรโตโฆสะที่เป็นกัลยาณมิตรเช่น ครูกับศิษย์ เพื่อนกับเพื่อน ญาติกับญาติ ในการเรียนรู้ตลอดชีวิต