การพัฒนาความสามารถในการคิดแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์ด้วยกระบวนการคิดเชิงออกแบบ (Design Thinking) ร่วมกับเทคนิคการคิดเป็นภาพ (Visual Thinking) รายวิชา ส22101

Main Article Content

ชนินาถ อัปการัตน์
มณฑา ชุ่มสุคนธ์

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาความสามารถในการคิดแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์และผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียน ด้วยกระบวนการคิดเชิงออกแบบร่วมกับเทคนิคการคิดเป็นภาพ 
ในรายวิชา ส22101 สังคมศึกษา กลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2/1 โรงเรียนสตรีราชินูทิศ ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2567 จำนวน 36 คน ที่ได้จากการเลือกแบบเจาะจง การวิจัยใช้
รูปแบบการวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) เครื่องมือที่ใช้ประกอบด้วย 1) แผนการจัดการเรียนรู้ด้วยกระบวนการคิดเชิงออกแบบร่วมกับเทคนิคการคิดเป็นภาพ จำนวน 6 แผน 12 คาบ 2) แบบบันทึกผลการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ แบบบันทึกการสังเกตชั้นเรียน แบบสัมภาษณ์นักเรียน แบบทดสอบวัดความสามารถในการคิดแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์ และแบบทดสอบย่อยท้ายวงจร และ 3) แบบวัดความสามารถในการคิดแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์และแบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และร้อยละผลการวิจัยพบว่า นักเรียนผ่านเกณฑ์ความสามารถในการคิดแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์จำนวน 29 คน คิดเป็นร้อยละ 80.55 มีคะแนนเฉลี่ย 47.97 (ร้อยละ 79.95) สูงกว่าเกณฑ์ที่กำหนด และนักเรียนผ่านเกณฑ์ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนจำนวน 31 คน คิดเป็นร้อยละ 86.11 มีคะแนนเฉลี่ย 24.72 (ร้อยละ 82.41) สูงกว่าเกณฑ์ที่กำหนด แสดงให้เห็นว่าการจัดการเรียนรู้ด้วยกระบวนการคิดเชิงออกแบบร่วมกับเทคนิคการคิดเป็นภาพสามารถพัฒนาความสามารถในการคิดแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์และผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนได้อย่างมีประสิทธิภาพ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
อัปการัตน์ ช., & ชุ่มสุคนธ์ ม. . (2025). การพัฒนาความสามารถในการคิดแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์ด้วยกระบวนการคิดเชิงออกแบบ (Design Thinking) ร่วมกับเทคนิคการคิดเป็นภาพ (Visual Thinking) รายวิชา ส22101. วารสารบัณฑิตศึกษามหาจุฬาขอนแก่น, 12(3), 100–111. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jg-mcukk/article/view/277820
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

ชอง จินโฮ. (2560). ฝึกสมองลองจดบันทึกเป็นภาพ. (อภิศรี นิรุตติปัญญากุล, ผู้แปล). กรุงเทพฯ: พร้าว.

ไปรมา อิศรเสนา ณ อยุธยา และชูจิต ตรีรัตนพันธ์. (2560). การคิดเชิงออกแบบ: เรียนรู้ด้วยการลงมือทำ (Design thinking: Learning by doing). http://resource.tcdc.or.th/ebook/Design. Thingking.Learning.by.Doing.pdf.

พันธ์ยุทธ น้อยพินิจ และคณะ. (2562). การวิจัยปฏิบัติการเพื่อพัฒนาการจัดการเรียนรู้ เรื่อง ภาคตัดกรวยด้วยกระบวนการคิดเชิงออกแบบที่ส่งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4. วารสารพัฒนาการเรียนการสอน มหาวิทยาลัยรังสิต, 13(1), 70-84.

พิพัฒน์พงศ์ จิตต์เทพ และคณะ. (2021). การพัฒนาความสามารถการสร้างสรรค์นวัตกรรมทางสังคมในสาระภูมิศาสตร์ ด้วยกระบวนการจัดการเรียนรู้การคิดเชิงออกแบบของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษา ปีที่ 5. Journal of Roi Kaensarn Academi, 6(10), 78–93. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/JRKSA/article/view/250088

ภารดี กำภู ณ อยุธยา. (2560). การศึกษาการคิดแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์และความคิดสร้างสรรค์ในเด็กที่มีความสามารถพิเศษ ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 4-6. วารสารวิจัยทางการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, 11(2), 123-135.

มนตรี วงษ์สะพาน. (2021). การส่งเสริมการเรียนรู้ด้วยการคิดฉายภาพ. e-Journal of Education Studies, Burapha University, 3(4), 1–14. https://so01.tcithaijo.org/index.php/ejes/article/view/253136

เรวณี ชัยเชาวรัตน์. (2566). การออกแบบประสบการณ์การเรียนรู้ด้วยการคิดเชิงออกแบบ Learning experience design (LXD) by design thinking. กรุงเทพฯ: จรัลสนิทวงศ์การพิมพ์.

Brown, T. (2008). Design Thinking. Harvard Business Review, 86, 84-92.

Hasso Plattner institute of Design at Stanford University. (2010). An Introduction to Design Thinking. Retrieved from https://web.stanford.edu/mshanks/MichaelShanks/files/509554.pdf

IDO. (2012) . Design thinking for Educators. https://designthinking foreducators.com/toolkit/Treffinger, D.J., Isaksen, S.G. (2005). Creative problem solving: the history, development, and implications for gifted education and talent development. Gifted child quarterly, 49(4), 342-53.