การพัฒนาสมรรถนะการเป็นพลเมืองที่เข้มแข็งด้วยการจัดการเรียนรู้ ตามแนวคิดการรับใช้สังคมร่วมกับเทคนิคเพื่อนคู่คิดสี่สหาย (THINK–PAIR–SQUARE) ในรายวิชา ส32101 สังคมศึกษา สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5

Article Sidebar

pdf
เผยแพร่แล้ว: ก.ย. 30, 2025
คำสำคัญ:
แนวคิดการรับใช้สังคม เทคนิคเพื่อนคู่คิดสี่สหาย สมรรถนะการเป็นพลเมืองที่เข้มแข็ง

Main Article Content

วิศิษฏ์พร บุตรกูล
มหาวิทยาลัยขอนแก่น
อังคณา ตุงคะสมิต
มหาวิทยาลัยขอนแก่น

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาสมรรถนะการเป็นพลเมืองที่เข้มแข็งด้วยการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดการรับใช้สังคมร่วมกับเทคนิคเพื่อนคู่คิดสี่สหาย โดยนักเรียนร้อยละ 70 มีสมรรถนะการเป็นพลเมืองที่เข้มแข็งในระดับสามารถขึ้นไป และ 2) พัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนด้วยการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดการรับใช้สังคมร่วมกับเทคนิคเพื่อนคู่คิดสี่สหาย โดยนักเรียนร้อยละ 70 มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนร้อยละ 70 ขึ้นไป กลุ่มเป้าหมายการวิจัย คือ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 จำนวน 16 คน โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษาพัฒนาการ ขอนแก่น ที่กำลังศึกษาในภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2567 ซึ่งได้มาจากการเลือกแบบเจาะจง (Purposive sampling) โดยใช้วิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ 1) เครื่องมือที่ใช้ในการทดลอง ได้แก่ แผนการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดการรับใช้สังคมร่วมกับเทคนิคเพื่อนคู่คิดสี่สหาย 2) เครื่องมือที่ใช้ในการสะท้อนผลการปฏิบัติ ได้แก่ แบบบันทึกหลังการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ แบบสังเกตการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ แบบสัมภาษณ์นักเรียน แบบประเมินสมรรถนะการเป็นพลเมืองที่เข้มแข็ง และแบบทดสอบย่อยท้ายวงจร และ 3) เครื่องมือที่ใช้ประเมินผลการวิจัย ได้แก่ แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และร้อยละ 
ผลการวิจัยพบว่า 
1) สมรรถนะการเป็นพลเมืองที่เข้มแข็ง มีจำนวนนักเรียนที่ผ่านเกณฑ์ จำนวน 12 คน คิดเป็นร้อยละ 75.00 มีคะแนนเฉลี่ยทั้งชั้นเรียน คือ 24.69 คิดเป็นระดับสามารถซึ่งผ่านเกณฑ์ที่กำหนดไว้ 
2) ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน มีจำนวนนักเรียนที่ผ่านเกณฑ์จำนวน 12 คน คิดเป็นร้อยละ 75.00 มีคะแนนเฉลี่ยทั้งชั้นเรียน คือ 21.25 คิดเป็นร้อยละ 70.83 ซึ่งผ่านเกณฑ์ที่กำหนดไว้

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
บุตรกูล ว., & ตุงคะสมิต อ. . (2025). การพัฒนาสมรรถนะการเป็นพลเมืองที่เข้มแข็งด้วยการจัดการเรียนรู้ ตามแนวคิดการรับใช้สังคมร่วมกับเทคนิคเพื่อนคู่คิดสี่สหาย (THINK–PAIR–SQUARE) ในรายวิชา ส32101 สังคมศึกษา สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5. วารสารบัณฑิตศึกษามหาจุฬาขอนแก่น, 12(3), 249–258. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jg-mcukk/article/view/277809
ฉบับ
ปีที่ 12 ฉบับที่ 3 (2025): กรกฎาคม - กันยายน 2568
ประเภทบทความ
บทความวิจัย
Creative Commons License

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

เอกสารอ้างอิง

กรมสุขภาพจิต. (2561). ไทยอันดับ 2 “เด็กรังแกกันในโรงเรียน” พบเหยื่อปีละ 6 แสนคน. สืบค้นเมื่อ 2 มกราคม 2567, จาก https://dmh.go.th

กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.

งานวัดผล โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษาพัฒนาการ ขอนแก่น. (2566). รายงานผลการเรียนเฉลี่ยรายวิชาสังคมศึกษา ปีการศึกษา 2566. ขอนแก่น: ฝ่ายวิชาการ โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษาพัฒนาการ ขอนแก่น.

นาอีม บินอิบรอเฮง. (2563). การใช้เทคนิคแผนผังความคิดร่วมกับการเรียนรู้แบบร่วมมือเพื่อนคู่คิดสี่สหาย เพื่อพัฒนาความคิดสร้างสรรค์ เรื่อง ความสัมพันธ์และฟังก์ชัน ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 โรงเรียนเบญจมราชูทิศ จังหวัดปัตตานี. (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร).

เพ็ญนภา วันศรี. (2560). ผลการจัดการเรียนรู้ด้วยกระบวนการรับใช้สังคมที่เสริมสร้างจิตสาธารณะของ นักเรียนชุมนุมจิตสาธารณะ (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยนเรศวร).

ภาสุดา ภาคาผล. (2556). ผลของการจัดการเรียนรู้แบบโครงงานในวิชาสังคมศึกษาโดยใช้กิจกรรมการบริการสังคมที่มีต่อมโนทัศน์และพฤติกรรมจิตสาธารณะของนักเรียนมัธยมศึกษาปีที่ 1. (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย).

มนตา ตุลย์เมธาการ. (2561). การพัฒนาภาวะผู้นำครูของนิสิตการศึกษาบัณฑิต มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ โดยใช้โปรแกรมการเรียนรู้ด้วยการรับใช้สังคม. วารสารบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์, 12(1), 133–141.

ยอดแก้ว แก้วมหิงสา. (2562). การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้สุขศึกษาตามแนวคิดการรับใช้สังคมและการสะท้อนคิดเพื่อพัฒนาความฉลาดทางสังคมของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย. (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย).

วิภาสิทธิ์ หิรัญรัตน์. (2557). การศึกษาเปรียบเทียบการเรียนแบบร่วมมือโดยใช้เทคนิคสแต็ดระหว่างห้องเรียนเสมือนแบบปกติกับห้องเรียนเสมือนที่มีการช่วยเสริมศักยภาพทางการเรียนในรายวิชาภาษาอังกฤษสำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5. (วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี).

ศุภวดี มีเพียร. (2559). การพัฒนารูปแบบการฝึกอบรมตามแนวคิดการเรียนรู้ของผู้ใหญ่และการเรียนรู้โดยการรับใช้สังคมเพื่อเสริมสร้างจิตสำนึกสาธารณะสำหรับทหารกองประจำการกองทัพไทย. (วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย).

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. กรุงเทพฯ: พริกหวานกราฟฟิค จำกัด.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ. (2564). กรอบหลักสูตรสมรรถนะหลัก 6 ด้าน. สืบค้นเมื่อ 2 มกราคม 2567, จาก https://cbethailand.com

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2564). สมรรถนะการเป็นพลเมืองที่เข้มแข็ง. สืบค้นเมื่อ 10 มีนาคม 2567, จาก https://cbethailand.com

สุริยา บุดดี และ รุ่งทิวา กองสอน. (2566). การเสริมสร้างทักษะการแก้ปัญหาด้วยรูปแบบการเรียนการสอนตามแนวคิดการเรียนรู้ด้วยการรับใช้สังคมร่วมกับการใช้ปัญหาเป็นฐานสำหรับนักเรียนในพื้นที่เสี่ยงภัยด้านสิ่งแวดล้อม. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 10(2).

Devi, R. (2017). Using think-pair-square-share strategy to improve student’s speaking ability for Indonesian senior high school students. Journal of Applied Linguistics and Literature, 2(1).

Kemmis, S., & McTaggart, R. (1988). The action research planner (3rd ed.). Victoria: Deakin University