การพัฒนาการบริหารความเสี่ยงตามหลักพุทธบริหารการศึกษา ของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา

Main Article Content

พระมหาวิทยา สิริภทฺโท (เกิดแก้ว)
สมศักดิ์ บุญปู่
อินถา ศิริวรรณ
ระวิง เรืองสังข์

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่องนี้ มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบันและปัญหาการบริหารความเสี่ยงของสถานศึกษาสังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา 2) เพื่อพัฒนาการบริหารความเสี่ยงตามหลักพุทธบริหารการศึกษา ของสถานศึกษา สังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา 3) เพื่อเสนอแนวทางการบริหารความเสี่ยงตามหลักพุทธบริหารการศึกษาของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา  เป็นงานวิจัยแบบผสมผสานวิธี ได้แก่การวิจัยเชิงคุณภาพที่ใช้การศึกษาเอกสาร ด้วยแบบศึกษาเอกสารเป็นแนวในการสร้างเครื่องมือแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง ในการนำไปสัมภาษณ์เชิงลึก ผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 5 คน เพื่อร่างเป็นแนวทางการบริหารความเสี่ยงเบื้องต้น ก่อนนำเสนอต่อการสนทนากลุ่ม โดยผู้ทรงคุณวุฒิจำนวน 10 รูป/คน เพื่อพัฒนาแนวทางการบริหารความเสี่ยงตามหลักพุทธบริหารการศึกษา และนำไปสู่การวิจัยเชิงปริมาณ เพื่อตรวจสอบแนวทางการบริหารความเสี่ยงตามหลักพุทธบริหารการศึกษา โดยการสร้างแบบสอบถาม และนำหลักพุทธธรรม “อริยสัจ 4” เข้ามาประยุกต์ใช้ในแนวทางการบริหารความเสี่ยงตามหลักพุทธบริหารการศึกษาของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา เพื่อสอบถามผู้บริหารสถานศึกษา จำนวน 379 คน นำผลมาวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณ ตามหลักการวิเคราะห์ทางสถิติ


             ผลการวิจัย พบว่า


  1. ผลวิจัยเกี่ยวกับสภาพปัจจุบันและปัญหาการบริหารความเสี่ยงของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา ประเด็นที่สำคัญที่จะต้องเร่งดำเนินการซึ่งครอบคลุมปัจจัยความเสี่ยงทั้งหมดในสถานศึกษาคือ ปัจจัยความเสี่ยงในสถานศึกษา 5 ด้าน ได้แก่ 1) ด้านการเรียนการสอน 2) ด้านการเงิน 3) ด้านความมั่นใจทางการศึกษา 4) ด้านสิ่งแวดล้อม 5) ด้านความปลอดภัย (ดวงใจ ช่วยตระกูล, 2551) และมีองค์ประกอบของการบริหารความเสี่ยงของสถานศึกษา 8 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) ด้านสภาพแวดล้อมภายในองค์กร 2) ด้านการกำหนดวัตถุประสงค์ 3) ด้านการบ่งชี้เหตุการณ์ 4) ด้านการประเมินความเสี่ยง 5) ด้านการตอบสนองต่อความเสี่ยง 6) ด้านกิจกรรมการควบคุม 7) ด้านสารสนเทศและการสื่อสาร 8) ด้านการติดตามประเมินผล

  2. ผลการพัฒนาแนวทางการบริหารความเสี่ยงตามหลักพุทธบริหารการศึกษา ของสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา พบว่าสถานศึกษาจำเป็นที่จะต้องมีการดำเนินการป้องกันความเสี่ยงต่างๆ ที่จะเกิดขึ้นในสถานศึกษา มีการตั้งคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงเข้ามาดำเนินการจัดการความเสี่ยงที่อาจจะเกิดขึ้นในสถานศึกษา จะต้องมีการวางนโยบายการบริหารความเสี่ยง และกระบวนการบริหารความเสี่ยง รวมทั้งกิจกรรมในการดำเนินการต่างๆ

  3. เสนอแนวทางการบริหารความเสี่ยงตามหลักพุทธบริหารการศึกษาของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา ประกอบด้วยนโยบายการบริหารความเสี่ยง กระบวนการบริหารความเสี่ยง วัตถุประสงค์ การกำหนดบทบาทหน้าที่ของคณะกรรมการบริหารความเสี่ยง ซึ่งประกอบด้วยผู้บริหาร และบุคลากร ครู ที่เป็นสมาชิกของคณะกรรมการบริหารความเสี่ยง ทำงานในรูปแบบคณะกรรมการ มีกิจกรรมของการบริหารความเสี่ยง นำหลักพุทธธรรม “อริยสัจ4” มาประยุกต์ใช้ในการดำเนินการบริหารจัดการความเสี่ยง โดยทำในรูปแบบของกระบวนการบริหารความเสี่ยง 4 ขั้นตอน คือ 1) การค้นหาความเสี่ยง (ทุกข์) 2) การวิเคราะห์ (สมุทัย) 3) การประเมินความเสี่ยง (นิโรธ) และ 4) การจัดการความเสี่ยง (มรรค)

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
สิริภทฺโท (เกิดแก้ว) พ., บุญปู่ ส., ศิริวรรณ อ., & เรืองสังข์ ร. (2019). การพัฒนาการบริหารความเสี่ยงตามหลักพุทธบริหารการศึกษา ของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา. วารสารบัณฑิตศึกษามหาจุฬาขอนแก่น, 6(3), 363–376. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jg-mcukk/article/view/214227
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

KitipongChirawatsawong, Risk Management according to ISO 31000, 2009, Page 116 - 121.Ministry of Social Development and Human Security, Child Protection Act 2003
(Bangkok, 2003), 10.
Internal Audit Group, Ministry of Education, Risk Management Manual, Office
Permanent Secretary, Ministry of Education, September 2013, 1)
Krejcie& Morgan, 1970, cited in SutheeSrisai,2008, page 132 -133.
ChaisetPhromsri, Risk Management (Bangkok: Extranet, 2007), Page 14.
NarumonSaadchom, Enterprise Risk Management,(Bangkok: Base Books, 2007), Page 25.
_________.Phayao University, Risk Management Guide, Phayao University, 2011, Page 30.
PhraPhromKunaporn (P.Payutto), Buddhist Dictionary Dharma edition, 2016, page 112-
113.
Information System for Educational Administration Information Group Bureau of Policy and
PlanningBasic Office of the Basic Education Commission (2016).
WiriyaRattanasuwan. Reduce losses with risk management. Productivity World Journal
Thammasat University 35,7 (2001): 75.
SanguanChangChat, Project Risk Management, Faculty of Management Science
PibulsongkramRajabhat University, 2004 [Online], Source: http:
//www,netcomuk.co.uk, [9 Jun 61], 13.
Office of the Teacher Civil Service Commission and Educational Personnel, Teacher and
Personnel RegulationsEducational Government Gazette, Volume 127, Episode
45 A, BhumibolAdulyadej, given on the 22ndJuly 2010, Krung PhetMahanakorn:
MR, 2010), Page 7-8.
UsanaPhatamontri, Modern Internal Audit Concepts and case studies, 2007, Page 4 -5.Wilson.J, & Tingle J., quoted in RakitSuttipong, "The effect of using the risk management
process onEfficacy and drug use behavior as perceived by professional nurses,
Chonburi Hospital ",2014, Page 70.

Thesis
DuangjaiChuaytrakul, "Risk Management in Basic Education Level Schools", Philosophy
ThesisDoctor of Philosophy (Educational Administration), (Graduate School:
Silpakorn University, 2008), 136.



Foreign Research
Pullen, D. Risk Management Guide: A Good Practice Guide to Risk Management within the
Further Education Sector, Institute of Risk Management, (London, 2011), pp:3-6.