การพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่นเรื่อง เขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษจังหวัดหนองคาย กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 21

Main Article Content

กาญจนสุดา ไชยเพ็ชร
บุญชม ศรีสะอาด

บทคัดย่อ

การวิจัยในครั้งนี้มีจุดมุ่งหมาย เพื่อ 1) ศึกษาความต้องการในการพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่น เรื่อง เขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษจังหวัดหนองคาย 2) เพื่อพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่น เรื่อง เขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษจังหวัดหนองคาย 3) เพื่อทดลองใช้หลักสูตรท้องถิ่น เรื่องเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษ 3.1) ศึกษาประสิทธิภาพของหลักสูตรท้องถิ่น 3.2) เปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนระหว่างก่อนเรียนกับหลังเรียน กลุ่มเป้าหมายในการวิจัยครั้งนี้ คือนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2560 โรงเรียนชุมพลโพนพิสัย สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 21 จำนวน 49 คน ซึ่งได้มาโดยวิธีการสุ่มแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แผนการจัดการเรียนรู้ แบบสอบถามเพื่อศึกษาความต้องการในการพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่น แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติที่ใช้ทดสอบความแตกต่างของค่าเฉลี่ยก่อนเรียนและหลังเรียน ใช้การทดสอบ t-test  


ผลการวิจัยปรากฏ ดังนี้


1. ความต้องการในการพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่น จากการสัมภาษณ์ครูวิชาการ ครูผู้สอนกลุ่มสาระ การเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม และคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน มีความต้องการในการพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่น เนื่องจากบริบทของโรงเรียนเหมาะสม เป็นเนื้อหาที่มีความจำเพาะเกี่ยวกับเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษจังหวัดหนองคาย ส่งเสริมความพร้อมรับการเปลี่ยนแปลงที่จะเกิดขึ้น สามารถนำมาปรับใช้ในชีวิตประจำวันได้


2. หลักสูตรท้องถิ่นที่พัฒนาขึ้นมีองค์ประกอบ 16 ประการ คือ ความนำ วิสัยทัศน์ หลักการจุดมุ่งหมาย สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน คุณลักษณะอันพึงประสงค์ สาระและมาตรฐานการเรียนรู้ มาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัด คำอธิบายรายวิชา จุดประสงค์การเรียนรู้ การจัดการเรียนรู้ สื่อและแหล่งการเรียนรู้ โครงสร้าง อัตราเวลาเรียน การวัดและประเมินผล และหน่วยการเรียนรู้ เนื้อหาโครงสร้างหลักสูตรประกอบด้วย 6 หน่วยการเรียนรู้ ได้แก่ หน่วยที่ 1 ประวัติและความเป็นมาของเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษจังหวัดหนองคาย หน่วยที่ 2 ลักษณะภูมิประเทศจังหวัดหนองคาย หน่วยที่ 3 ระบบเศรษฐกิจ หน่วยที่ 4 ประชากร หน่วยที่ 5 สังคมวัฒนธรรม หน่วยที่ 6 การมีภูมิคุ้มกัน ซึ่งผลการประเมินหลักสูตรท้องถิ่นโดยผู้เชี่ยวชาญ ผลการประเมิน รายด้าน คือ ด้านโครงสร้างหลักสูตรท้องถิ่น ด้านหน่วยการเรียนรู้ ด้านแผนการจัดการเรียนรู้ อยู่ในระดับเหมาะสมมากที่สุด และผลการประเมินแผนการจัดการเรียนรู้อยู่ในระดับเหมาะสมมากที่สุด


3. ผลการใช้หลักสูตรท้องถิ่น พบว่านักเรียนที่เรียนตามหลักสูตรท้องถิ่น ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 เรื่อง เขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษจังหวัดหนองคาย


3.1 ประสิทธิภาพของการใช้หลักสูตร  (E1/E2) = 81.37/85.10 เป็นไปตามเกณฑ์ที่กำหนด


3.2 คะแนนผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพฯ :โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.

ใจทิพย์ เชื้อรัตนพงษ์. (2539). การพัฒนาหลักสูตร : หลักการและแนวปฏิบัติ. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์อลีนเพรส.

เชียรช่วง กัลยาณมิตร และคณะ. (2558). รายงานผลการศึกษา เรื่อง เขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษจังหวัดหนองคาย. ที่ทำการปกครองจังหวัดหนองคาย.

ปทุมวรรณ ทุมมาโย. (2553). การวิจัยเชิงปฏิบัติการการพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่น เรื่อง การสานเปล ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพและเทคโนโลยี. วิทยานิพนธ์ กศ.ม. มหาสารคาม : มหาวิทยาลัยสารคาม.

โรงเรียนชุมพลโพนพิสัย. (2560). การปรับปรุงพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษาโรงเรียนชุมพลโพนพิสัย. หนองคาย.

วิชัย วงษ์ใหญ่. (2543). การพัฒนาหลักสูตร. กรุงเทพฯ : สํานักพิมพ์มาตรฐานการอุดมศึกษา.

สากล รัตนพันธุ์. (2552). การพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่น กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพและเทคโนโลยี เรื่อง การปลูกหน่อไม้ฝรั่งอินทรีย์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3. วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต. มหาสารคาม :มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

สุริยา กำจร. (2553). การพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรมเรื่อง เศรษฐกิจพอเพียง ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 โรงเรียนวัดนาคนิมิต. วิทยานิพนธ์ กศ.ม. (การประถมศึกษา). กรุงทเพฯ: มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

สำนักงานคณะกรรมการการประถมศึกษาแห่งชาติ. (2542). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.2542. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์คุรุสภา.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2559). สรุปสาระสำคัญแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่สิบสอง พ.ศ. 2560-2564. กรุงเทพฯ : สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติสำนักนายกรัฐมนตรี.

สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา. (2554). แนวทางการจัดการเรียนรู้ ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.