Best Practice พุทธนวัตกรรมการบริหารสถานศึกษาที่มีประสิทธิผล

บทคัดย่อ

บทความวิจัยเรื่อง “Best Practice พุทธนวัตกรรมการบริหารสถานศึกษาที่มีประสิทธิผล” มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาแนวปฏิบัติที่เป็นเลิศด้านการบริหารสถานศึกษาเชิงพุทธของ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตอุบลราชธานี 2) เพื่อสังเคราะห์พุทธนวัตกรรมการบริหารสถานศึกษาที่มีประสิทธิผลตามกรอบตัวบ่งชี้การประกันคุณภาพการศึกษา มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตอุบลราชธานี และ3)บริหารสถานศึกษา เพื่อสร้างรูปแบบการบริหารที่บูรณาการหลักพุทธธรรมเข้ากับแนวคิดการบริหารสมัยใหม่  การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้วิธีการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้บริหาร คณาจารย์ และบุคลากรทางการศึกษาที่มีประสบการณ์ด้านการบริหารสถานศึกษาที่ประสบความสำเร็จ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนา เพื่อสังเคราะห์องค์ความรู้และแนวปฏิบัติที่เป็นระบบและสามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้จริง

ผลการศึกษาพบว่า แนวปฏิบัติที่เป็นเลิศด้านพุทธนวัตกรรมการบริหารสถานศึกษาประกอบด้วยองค์ประกอบสำคัญ 5 ประการ ได้แก่ (1) ความเป็นมืออาชีพของผู้บริหารที่ยึดหลักคุณธรรมและจริยธรรมเป็นฐาน (2) ประสิทธิภาพการบริหารจัดการศึกษาที่เชื่อมโยงนโยบาย แผนงาน และการปฏิบัติอย่างเป็นระบบ (3) วัฒนธรรมองค์กรที่ส่งเสริมความสามัคคี ความไว้วางใจ และการเรียนรู้ร่วมกัน (4) การมีส่วนร่วมของผู้บริหาร บุคลากร และผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในการตัดสินใจและพัฒนาสถานศึกษา และ (5) การนิเทศภายในอย่างเป็นระบบและต่อเนื่อง ภายใต้การบูรณาการหลักพรหมวิหาร 4 ได้แก่ เมตตา กรุณา มุทิตา และอุเบกขา ซึ่งทำให้การบริหารมีความสมดุลทั้งด้านประสิทธิภาพ ประสิทธิผล และคุณค่าทางจิตใจ ผลการสังเคราะห์ชี้ให้เห็นว่าพุทธนวัตกรรมการบริหารดังกล่าวสามารถเสริมสร้างคุณภาพการศึกษา ความเข้มแข็งขององค์กร และความยั่งยืนของสถานศึกษาได้อย่างเหมาะสมกับบริบทสังคมร่วมสมัย