การประยุกต์ใช้หลักสัปปุริสธรรม เพื่อการบริหารกิจการคณะสงฆ์ของพระสังฆาธิการใน จังหวัดอุบลราชธานี

บทคัดย่อ

บทความวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาหลักสัปปุริสธรรมและแนวทางการนำมาใช้ในการบริหารกิจการคณะสงฆ์ของพระสังฆาธิการในจังหวัดอุบลราชธานี 2) วิเคราะห์ปัจจัยที่ส่งผลต่อการประยุกต์ใช้หลักสัปปุริสธรรมในการบริหารกิจการคณะสงฆ์ และ 3) เสนอแนวทางการพัฒนาการบริหารกิจการคณะสงฆ์โดยการใช้หลักสัปปุริสธรรมให้เกิดประสิทธิภาพและความยั่งยืน การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) โดยเก็บรวบรวมข้อมูลจากการสัมภาษณ์เชิงลึกพระสังฆาธิการ เจ้าอาวาส พระภิกษุผู้ช่วยเจ้าอาวาส มัคนายก ผู้นำชุมชน และผู้ทรงคุณวุฒิทางพระพุทธศาสนา รวมทั้งสิ้น 39 รูป/คน ในพื้นที่จังหวัดอุบลราชธานี

ผลการวิจัยพบว่า

1.พระสังฆาธิการในจังหวัดอุบลราชธานีมีการนำหลักสัปปุริสธรรมมาใช้ในการบริหารกิจการคณะสงฆ์ในระดับหนึ่ง โดยเฉพาะในด้าน ธัมมัญญุตา (รู้จักเหตุ) และ อัตถัญญุตา (รู้จักผล) ซึ่งสะท้อนผ่านการวางแผนงานและการกำหนดเป้าหมายที่ชัดเจน ขณะที่หลัก กาลัญญุตา (รู้จักเวลา) และ ปริสัญญุตา (รู้จักชุมชน) ยังมีการนำมาใช้น้อย เนื่องจากข้อจำกัดด้านบุคลากรและภาระงานด้านเอกสาร

2.ปัจจัยที่ส่งผลต่อการประยุกต์ใช้หลักสัปปุริสธรรม ได้แก่ การสนับสนุนจากเจ้าคณะระดับจังหวัด การอบรมเสริมสร้างศักยภาพทางธรรมวินัย และความร่วมมือของชุมชนศรัทธา ส่วนอุปสรรคสำคัญคือ ความไม่ต่อเนื่องของการพัฒนาศักยภาพพระสังฆาธิการและขาดงบประมาณสนับสนุน

3.แนวทางการพัฒนาที่เหมาะสมคือ การจัดหลักสูตรฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการว่าด้วย “สัปปุริสธรรมกับการบริหารเชิงธรรมาภิบาลของคณะสงฆ์” การสร้างเครือข่ายการเรียนรู้ระหว่างวัด และการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศในการบริหารกิจการสงฆ์ เพื่อให้เกิดความโปร่งใส มีส่วนร่วม และยั่งยืน