JIBIS Announcement: AI Policy

การใช้ AI สำหรับผู้เขียน (For Authors)

1. การใช้ AI ในการจัดทำภาพ แผนภาพ และงานกราฟิก

ผู้เขียนสามารถใช้เครื่องมือ AI เพื่อสนับสนุนการจัดทำภาพ แผนภาพ และงานกราฟิกได้เฉพาะในกรณีที่เหมาะสม เช่น

• ภาพหรือแผนภาพเพื่อการอธิบาย เช่น ผังงาน (flow charts) แผนภาพขั้นตอนการทดลอง (experimental workflow diagrams) แผนผังการตัดสินใจ (decision trees) เส้นเวลา (timelines) และภาพประกอบเชิงแนวคิด (schematic conceptual illustrations)
• ภาพที่ใช้แสดงข้อมูลหรือผลการวิจัย เช่น data visualizations ที่สร้างจากชุดข้อมูลจริงผ่านกระบวนการวิเคราะห์ การคำนวณ หรือกระบวนการทางสถิติ เช่น plots, charts, graphs และ heatmaps ตลอดจนภาพจากการวิจัย เช่น microscopy, histology, western blots หรือ patient images

ผู้เขียนมีหน้าที่ตรวจสอบ ความถูกต้อง ความเป็นต้นฉบับ และความน่าเชื่อถือของภาพทุกภาพ ก่อนส่งบทความ โดยต้องตรวจสอบว่าแนวคิดและข้อมูลที่แสดงในภาพถูกต้อง และภาพดังกล่าวต้องสะท้อนผลงานและแนวคิดของผู้เขียนเอง

หากภาพดัดแปลงหรือพัฒนาจากงานศิลปะ ภาพ หรือกราฟิกที่มีอยู่แล้ว ผู้เขียนต้องระบุแหล่งที่มาและขออนุญาตจากผู้ถือสิทธิ์ตามความเหมาะสมก่อนส่งบทความ

ไม่อนุญาตให้ใช้ AI สร้างหรือดัดแปลงภาพในลักษณะที่ละเมิดลิขสิทธิ์ ทำซ้ำภาพที่มีลิขสิทธิ์ สร้างภาพของบุคคลจริง หรือสร้างภาพผลิตภัณฑ์ของบุคคลหรือองค์กรอื่นที่สามารถระบุตัวตนได้โดยไม่ได้รับอนุญาต

2. การใช้ Generative AI ในการจัดเตรียมต้นฉบับ

ผู้เขียนควรใช้ Generative AI เพื่อช่วยปรับปรุงความชัดเจน ความสามารถในการอ่าน และภาษา (readability and language) ของต้นฉบับเท่านั้น

เนื่องจาก Generative AI อาจสร้างเนื้อหาที่ไม่ถูกต้อง ไม่สมบูรณ์ มีอคติ หรือสร้างข้อมูลที่ไม่มีอยู่จริง (AI hallucination) ผู้เขียนจึงต้องตรวจสอบ แก้ไข และรับรองความถูกต้องของเนื้อหาที่ได้จาก AI ก่อนนำมาใช้ในต้นฉบับ

AI หรือเครื่องมือ AI ไม่สามารถระบุเป็นผู้เขียน (author) หรือผู้เขียนร่วม (co-author) และไม่ควรถูกอ้างอิงในฐานะผู้เขียน เนื่องจากความเป็นผู้เขียนและความรับผิดชอบต่อผลงานทางวิชาการสามารถเป็นของบุคคลเท่านั้น

ผู้เขียนทุกคนต้องรับผิดชอบต่อความถูกต้อง ความน่าเชื่อถือ ความเป็นต้นฉบับ และความสมบูรณ์ของเนื้อหาทั้งหมดในบทความ ไม่ว่าเนื้อหานั้นจะได้รับความช่วยเหลือจาก AI หรือไม่ก็ตาม

3. การใช้ AI กับแหล่งอ้างอิงและรายการอ้างอิง

ผู้เขียนต้องใช้ความระมัดระวังเป็นพิเศษในการใช้ Generative AI เพื่อค้นหา สร้าง สรุป แนะนำ หรือจัดทำรายการอ้างอิง เนื่องจาก AI อาจสร้าง แหล่งอ้างอิงที่ไม่มีอยู่จริง (fabricated or non-existent references) หรือให้ข้อมูลบรรณานุกรมที่ไม่ถูกต้อง เช่น ชื่อผู้เขียน ชื่อบทความ ชื่อวารสาร ปีที่พิมพ์ เล่ม ฉบับ เลขหน้า DOI หรือ URL

หากผู้เขียนใช้ AI เพื่อช่วยค้นหา สร้าง สรุป หรือจัดรูปแบบแหล่งอ้างอิง ผู้เขียนต้อง เปิดเผยการใช้ AI และตรวจสอบแหล่งอ้างอิงทุกรายการกับต้นฉบับหรือแหล่งเผยแพร่ที่เชื่อถือได้ด้วยตนเอง (independent verification against the original source) ก่อนส่งบทความ

ผู้เขียนเป็นผู้รับผิดชอบโดยสมบูรณ์ต่อความถูกต้องและการมีอยู่จริงของแหล่งอ้างอิงทั้งหมดที่ปรากฏในบทความ

4. การเปิดเผยการใช้ AI (AI Declaration)

ผู้เขียนที่ใช้ Generative AI ในการจัดเตรียมต้นฉบับต้องเปิดเผยการใช้เครื่องมือดังกล่าวอย่างโปร่งใส โดยระบุชื่อเครื่องมือหรือบริการ วัตถุประสงค์ในการใช้ และยืนยันว่าผู้เขียนได้ตรวจสอบและแก้ไขผลลัพธ์ที่ได้จาก AI แล้ว

ข้อความดังกล่าวจะปรากฏในบทความฉบับที่ได้รับการตีพิมพ์

ตัวอย่างข้อความเปิดเผยการใช้ AI

ในการจัดเตรียมต้นฉบับฉบับนี้ ผู้เขียนได้ใช้ [ชื่อเครื่องมือ/บริการ] เพื่อ [ระบุวัตถุประสงค์] ผลลัพธ์ที่ได้จากเครื่องมือดังกล่าวได้รับการตรวจสอบและแก้ไขตามความเหมาะสมโดยผู้เขียนแล้ว ผู้เขียนรับผิดชอบต่อเนื้อหา ความถูกต้อง และความสมบูรณ์ของบทความฉบับนี้ทั้งหมด

หมายเหตุ: การใช้เครื่องมือพื้นฐานเพื่อตรวจสอบการสะกดคำ ไวยากรณ์ หรือการจัดรูปแบบ ไม่จำเป็นต้องเปิดเผย อย่างไรก็ตาม ข้อยกเว้นนี้ ไม่ครอบคลุมถึงการใช้ AI เพื่อค้นหา สร้าง สรุป แนะนำ หรือจัดรูปแบบแหล่งอ้างอิง หากมีการใช้ AI ในลักษณะดังกล่าว ผู้เขียนต้องเปิดเผยการใช้และตรวจสอบแหล่งอ้างอิงแต่ละรายการกับแหล่งต้นฉบับด้วยตนเอง

5. การตรวจสอบการใช้ AI และความถูกต้องของแหล่งอ้างอิงโดยวารสาร

เพื่อรักษาความถูกต้องและความน่าเชื่อถือทางวิชาการ JIBIS ขอสงวนสิทธิ์ในการสุ่มตรวจสอบแหล่งอ้างอิง ข้อมูล การอ้างข้อความ และเนื้อหาอื่น ๆ ที่ปรากฏในต้นฉบับ ทั้งในระหว่างกระบวนการพิจารณาบทความและภายหลังการตีพิมพ์

หากตรวจพบว่าแหล่งอ้างอิงใดไม่มีอยู่จริง ไม่ตรงกับแหล่งต้นฉบับ มีข้อมูลบรรณานุกรมที่ถูกสร้างขึ้น หรือมีเนื้อหาที่บิดเบือนแหล่งอ้างอิง ซึ่งมีหลักฐานหรือเหตุอันควรเชื่อได้ว่าเกี่ยวข้องกับการใช้ Generative AI หรือ AI hallucination กองบรรณาธิการอาจขอคำชี้แจงและหลักฐานจากผู้เขียน และดำเนินการตามระดับความร้ายแรงของกรณี

สำหรับบทความที่อยู่ระหว่างกระบวนการพิจารณา หากพบการสร้างหรือใช้แหล่งอ้างอิงที่ไม่มีอยู่จริง การนำข้อมูลที่ AI สร้างขึ้นมาใช้โดยไม่มีการตรวจสอบ หรือการใช้ AI ในลักษณะที่กระทบต่อความน่าเชื่อถือและความถูกต้องของงานวิชาการ วารสารอาจ ปฏิเสธการตีพิมพ์ (Reject) บทความดังกล่าว

สำหรับบทความที่ได้รับการตีพิมพ์แล้ว หากภายหลังพบว่าบทความมีแหล่งอ้างอิงที่ไม่มีอยู่จริง ข้อมูลหรือเนื้อหาที่ AI สร้างขึ้นอย่างเป็นสาระสำคัญ หรือมีการใช้ AI ที่ไม่ได้เปิดเผยและส่งผลกระทบต่อความน่าเชื่อถือหรือความถูกต้องของบทความ วารสารอาจดำเนินการแก้ไขบทความ ออกประกาศเกี่ยวกับบทความ หรือ ถอนบทความ (Retraction) ตามความเหมาะสมและตามหลักเกณฑ์ด้านจริยธรรมการตีพิมพ์ของวารสารและแนวทางของ COPE

6. การถอนบทความเนื่องจากการใช้ AI ที่ไม่เหมาะสม (AI-Related Retraction)

หากผู้เขียนไม่เปิดเผยการใช้ AI ตามที่วารสารกำหนด หรือมีการใช้ AI ในทางที่ไม่เหมาะสม ซึ่งส่งผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อความถูกต้อง ความน่าเชื่อถือ ความเป็นต้นฉบับ หรือความซื่อสัตย์ทางวิชาการของบทความ บทความที่ได้รับการตีพิมพ์แล้วอาจได้รับการพิจารณา ถอนบทความ (Retraction) ตามกระบวนการของวารสารและแนวทางของ Committee on Publication Ethics (COPE)

การใช้ AI ไม่ได้ทำให้ผู้เขียนพ้นจากความรับผิดชอบทางวิชาการ ผู้เขียนยังคงมี ความรับผิดชอบอย่างเต็มที่ต่อเนื้อหา ข้อมูล การวิเคราะห์ ภาพ ตาราง การอ้างอิง และรายการอ้างอิงทั้งหมดของบทความ