กลยุทธ์การบริหารจัดการหลักสูตรการจัดการเรียนรู้ภาษาไทยระดับมัธยมศึกษา เพื่อเสริมสร้างสมรรถนะผู้เรียนศตวรรษที่ 21
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาสภาพแวดล้อมการบริหารจัดการหลักสูตรการจัดการเรียนรู้ภาษาไทยระดับมัธยมศึกษา และ 2) เพื่อพัฒนากลยุทธ์การบริหารจัดการหลักสูตรการจัดการเรียนรู้ภาษาไทยระดับมัธยมศึกษา เป็นวิจัยเชิงคุณภาพโดยมีกลุ่มเป้าหมาย คือ โรงเรียนในสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานที่ดีเด่นด้านการจัดการเรียนรู้ภาษาไทย จำนวน 3 โรงเรียน โดยผู้ให้ข้อมูล คือ ผู้บริหารโรงเรียน หัวหน้างานหลักสูตรสถานศึกษา และหัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย เครื่องมือ คือ แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง และใช้การวิเคราะห์เนื้อหาในการวิเคราะห์ข้อมูล
ผลการวิจัยพบว่า 1. สภาพแวดล้อมการบริหารจัดการหลักสูตรการจัดการเรียนรู้ภาษาไทยระดับมัธยมศึกษา มีจุดแข็ง คือ การบริหารจัดการแบบมีส่วนร่วมและยืดหยุ่น มุ่งเน้นการจัดการเรียนรู้เชิงรุกร่วมกับการใช้เทคโนโลยี สร้างความร่วมมือกับหน่วยงานภายนอก นิเทศติดตามด้วยกระบวนการ PLC และการวัดผลตามสภาพจริง และจุดพัฒนา คือ ความกลัวต่อการเปลี่ยนแปลงของครู ความกังวลต่อภาระหน้าที่ที่เพิ่มขึ้น ความซ้ำซ้อนของเนื้อหาและการท่องจำ ความแตกต่างของผู้เรียน และการบริหารภายใต้ข้อจำกัด และ 2) กลยุทธ์การบริหารจัดการหลักสูตรการจัดการเรียนรู้ภาษาไทยระดับมัธยมศึกษาเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะผู้เรียนในศตวรรษที่ 21 ประกอบด้วย 6 กลยุทธ์ ได้แก่ กลยุทธ์ที่ 1 การบริหารจัดการหลักสูตรแบบมีส่วนร่วม กลยุทธ์ที่ 2 การจัดการเรียนรู้เชิงรุกและบูรณาการข้ามศาสตร์ กลยุทธ์ที่ 3 การใช้เทคโนโลยีเป็นฐานเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารจัดการคุณภาพการศึกษา กลยุทธ์ที่ 4 การพัฒนาบุคลากรและวัฒนธรรมการทำงานอย่างเป็นระบบ กลยุทธ์ที่ 5 การสร้างเครือข่ายความร่วมมือเชิงรุกสร้างโอกาสทางการเรียนรู้ และ กลยุทธ์ที่ 6 การวัดผลตามสภาพจริงและการประเมินรอบด้านมุ่งเน้นผลงานเชิงประจักษ์
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
กฤษณะ ไกรสี, และอัมพร สินทร. (2567). การนิเทศติดตามและประเมินผลการจัดการศึกษาแบบออนไลน์ในยุคดิจิทัล. บัณฑิตศึกษาปริทรรศน์ วิทยาลัยสงฆ์นครสวรรค์. 12(3). 96-108.
ชนาธิป พรกุล. (2557). การสอนกระบวนการคิด: ทฤษฎีและการนำไปใช้. (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ชัยวัฒน์ สุทธิรัตน์. (2562). 80 นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ. (พิมพ์ครั้งที่ 8). กรุงเทพฯ: พี.เอส. พริ้นท์.
ณิรดา เวชญาลักษณ์. (2565). การบริหารหลักสูตรสถานศึกษาเพื่อพัฒนาทักษะผู้เรียนในศตวรรษที่ 21. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ถวัลย์ มาศจรัส. (2550). นวัตกรรมการศึกษา: ชุดปฏิรูปการเรียนรู้ของผู้เรียนสู่สถานศึกษา. กรุงเทพฯ: ธารอักษร.
พระสมชัย แซ่ลิ้ว, ประเวศ เวชชะ, พูนชัย ยาวิราช, และ สมเกียรติ ตุ่นแก้ว. (2567). กลยุทธ์การบริหารจัดการหลักสูตรสถานศึกษาเพื่อพัฒนาทักษะศตวรรษที่ 21 ของนักเรียน โรงเรียนวัดหมื่นพุทธวิทยา. วารสารวิทยาลัยสงฆ์นครลำปาง, 13(3), 234-249.
พัชราภา ตันติชูเวช. (2566). โรงเรียนกับชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (School and Professional Learning Community). นนทบุรี: สยามจุลละมณฑล.
มารุต พัฒผล. (2562). แนวคิดหลักการพัฒนาหลักสูตร. กรุงเทพฯ: ศูนย์ผู้นำนวัตกรรมหลักสูตรและการเรียนรู้.
วรรณี บำรุงรักษ์. (2555). หลักการสอนและการจัดการเรียนรู้. ราชบุรี: คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏหมู่บ้านจอมบึง.
วันดี ปฏิโชติ. (2568). การจัดการเรียนรู้วิชาภาษาไทยกับการศึกษาในศตวรรษที่21. วารสารสหวิทยาการศึกษาครุศาสตร์. 1(1). 34-42.
วิจารณ์ พานิช. (2555). วิถีสร้างการเรียนรู้เพื่อศิษย์ในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพฯ: มูลนิธิสดศรี-สฤษดิ์วงศ์.
วิชัย วงษ์ใหญ่. (2553). แนวคิดใหม่เกี่ยวกับการเรียนรู้สู่สมรรถนะ. กรุงเทพฯ: สมาคมศิษย์เก่าคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
__________. (2554). การพัฒนาหลักสูตรระดับอุดมศึกษา. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: อาร์ แอนด์ เอ็น ปริ้นท์.
วิชัย วงษ์ใหญ่, และคณกร สว่างเจริญ. (2562). การจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพฯ: ศูนย์ผู้นำนวัตกรรมหลักสูตรและการเรียนรู้.
วิชัย วงษ์ใหญ่, และมารุต พัฒผล. (2556). การพัฒนารายวิชาเพิ่มเติมสู่การบูรณาการแบบสหวิทยาการ. กรุงเทพฯ: จรัลสนิทวงศ์การพิมพ์.
ศูนย์ดำเนินงาน PISA แห่งชาติ สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2568). ผลการประเมิน PISA 2022 คณิตศาสตร์ การอ่าน และวิทยาศาสตร์ (ฉบับสมบูรณ์). กรุงเทพฯ: สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.).
สันต์ ธรรมบำรุง. (2553). หลักสูตรและการบริหารงานวิชาการในโรงเรียน. กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2567). แนวทางการบริหารจัดการหลักสูตรสถานศึกษาฐานสมรรถนะ: จากนโยบายสู่การปฏิบัติในชั้นเรียน. กรุงเทพฯ: 21 เซ็นจูรี่.
สุรศักดิ์ ปาเฮ. (2557). ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (Professional Learning Community: PLC). เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
อรรถพงษ์ ผิวเหลือง, บัญชา เกียรติจรุงพันธุ์, และ ณัฐกิตติ์ สิริวัฒนาทากุล. (2563). สภาพการจัดการเรียนรู้ของครูภาษาไทย : แนวทางในการแก้ปัญหา. วารสารศึกษาศาสตร์ มมร คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 8(2), 195-211.
อาทิตย์ ซาวคำ, และศิริวรรณ วณิชวัฒนวรชัย. (2568). การวิเคราะห์สมรรถนะการคิดขั้นสูงสำหรับการจัดการเรียนรู้ภาษาไทยเชิงสร้างสรรค์ของผู้เรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย. Research and Development Journal Suan Sunandha Rajabhat University, 17(1), 55–68.
Fullan. (2016). The new meaning of educational change. (5th ed.). New York: Teachers College Press.
Hattie, J. (2012). Visible learning for teachers: Maximizing impact on learning. New York: Routledge.
Saylor, J. G., Alexander, W. M., & Lewis, A. J. (1981). Curriculum planning for better teaching and learning. (4th ed.). New York: Holt, Rinehart and Winston.
Taba, H. (1962). Curriculum development: Theory and practice. New York: Harcourt, Brace & World.
Trilling, B., & Fadel, C. (2009). 21st century skills: Learning for life in our times. San Francisco: Jossey-Bass.
Tyler, R. W. (1949). Basic principles of curriculum and instruction. Chicago: University of Chicago Press.
UNESCO. (2015). Rethinking education: Towards a global common good?. Paris: UNESCO Publishing.
Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Cambridge: Harvard University Press.
