แนวทางการเสริมสร้างกัลยาณมิตรตามหลักทิศ ๖ ของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น ในจังหวัดสิงห์บุรี
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ ๓ ประการ คือ (๑) เพื่อศึกษาความเป็นกัลยาณมิตรตามแนวพุทธศาสนา (๒) เพื่อศึกษาการเสริมสร้างกัลยาณมิตรของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้นในจังหวัดสิงห์บุรี (๓) เพื่อเสนอการเสริมสร้างกัลยาณมิตรตามหลักทิศ ๖ ของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้นในจังหวัดสิงห์บุรี เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) โดยผู้วิจัยทำการศึกษา ค้นคว้าและรวบรวมข้อมูลจากเอกสารที่เกี่ยวข้อง เพื่อนำมากำหนดเป็นคำถามสัมภาษณ์ในงานวิจัย จากนั้นจึงได้ลงพื้นที่เพื่อเก็บข้อมูลภาคสนามแบบสัมภาษณ์เชิงลึก (In-depth Interview) โดยการสัมภาษณ์กลุ่มเป้าหมาย ๔ กลุ่ม จำนวน ๒๕ รูป/ คน ได้แก่ กลุ่มที่ ๑ ครูในสถานศึกษา จำนวน ๕ คน กลุ่มที่ ๒ ผู้ปกครองของนักเรียน จำนวน ๕ คน กลุ่มที่ ๓ นักเรียนในสถานศึกษา จำนวน ๑๐ คน และกลุ่มที่ ๔ นักวิชาการด้านพระพุทธศาสนา จำนวน ๕ รูป/คน แล้วนำมาวิเคราะห์ข้อมูลเชิงพรรณนา
ผลการวิจัยพบว่า (๑) การเสริมสร้างความเป็นกัลยาณมิตรตามแนวพระพุทธศาสนามีจุดเริ่มต้นจากการมีผู้ชี้แนะแนวทางที่ดีงามและถูกต้องทั้งทางโลกและทางธรรม ซึ่งในเชิงลึกเพื่อนที่ดี คือบุคคลที่นำทางไปสู่ความเจริญทั้งด้านจิตใจ พฤติกรรม และสังคม (๒) กิจกรรมการเสริมสร้างการเป็นกัลยาณมิตร เช่น กิจกรรมค่ายลูกเสือ–เนตรนารี กิจกรรมพี่ดูแลน้อง โครงการเพื่อนช่วยเพื่อน และกิจกรรมโรงเรียนวิถีพุทธ (๓) แนวทางการเสริมสร้างกัลยาณมิตรตามหลักทิศ ๖ ของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้นในจังหวัดสิงห์บุรี คือ ๑) การให้การศึกษาความรู้เกี่ยวกับหลักพุทธธรรมคือกัลยาณมิตรแก่นักเรียน ๒) การใช้บทบาทของครอบครัว ชุมชน และครู เป็นต้นแบบในการปลูกฝังลักษณะกัลยาณมิตร ๓) จัดกิจกรรมที่ส่งเสริมความใกล้ชิดระหว่างนักเรียน
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้เป็นความคิดเห็นส่วนผู้แต่ง กองบรรณาธิการไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยเสมอไป
เอกสารอ้างอิง
๑. ภาษาไทย
ก. ข้อมูลปฐมภูมิ
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, ๒๕๓๙.
ข. ข้อมูลทุติยภูมิ
(๑) หนังสือ:
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิการศึกษาเพื่อสันติภาพ พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต, ๒๕๕๙), ๒๕๕๙.
วิภาพร มาพบสุข. มนุษยสัมพันธ์. กรุงเทพมหานคร: ซีเอ็ดยูเคชั่น, ๒๕๔๓.
สมโภชน์ เอี่ยมสุภาษิตและศศิลักษณ์ ขยันกิจ. การเรียนรู้ของเด็กปฐมวัย. ในประมวลสาระ ชุดวิชาหลักการและแนวคิดทางการปฐมวัยศึกษา. พิมพ์ครั้งที่ ๒. นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช, ๒๕๕๖.
(๒) วิทยานิพนธ์:
กฤษฎา สีจันทร์ฮด. “ศึกษาหลักกัลยาณมิตรธรรม ๗ ในพระไตรปิฎกสำหรับครู”. สารนิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาพระพุทธศาสนา, บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, ๒๕๕๗.
(๓) บทความ:
ปัทมาภรณ์ สุขสมโสด และปฐมพงษ์ พุ่มพฤกษ์. “ผลกระทบของการใช้สื่อสังคมออนไลน์ต่อการเปลี่ยนแปลงค่านิยมวัยรุ่นในพระนครศรีอยุธยา”. วิชาการอยุธยาศึกษา. ปีที่ ๑๓ ฉบับที่ ๑ (มกราคม - มิถุนายน ๒๕๖๔): ๑๒๕.
พระครูปลัดสัมพิพัฒนธรรมาจารย์. “มนุษยสัมพันธ์ตามหลักกัลยาณมิตร”. วารสารจิตวิทยาพุทธศาสตร์ประยุกต์เพื่อสังคม (จพส). ปีที่ ๔ ฉบับที่ ๒ (กรกฎาคม - ธันวาคม ๒๕๖๑): ๑๐๙.
พระครูสมุห์สุขเกษม สุขเขโม (โรจน์พงศ์เกษม) และคณะ. “วิเคราะห์ความสัมพันธ์ความเคารพกับทิศ ๖ ในสังคมไทย”. บัณฑิตศึกษาปริทรรศน์ วิทยาลัยสงฆ์นครสวรรค., ปีที่ี ๑๑ ฉบับที่ ๒ (พฤษภาคม - สิงหาคม ๒๕๖๖): ๒๒.
พระครูสุนทรเขมาภินันท์. “ปัญหาการคบมิตรของเด็กและเยาวชนในสังคมไทย พุทธบูรณาการเข้ากับหลักธรรมในคัมภีร์มังคลัตทีปนี”. วิทยาลัยสงฆ์นครลำปาง. ปีที่ ๗ ฉบับที่ ๑ (มกราคม – มิถุนายน ๒๕๖๑): ๒๖๘.
(๔) เอกสารที่ไม่ได้ตีพิมพ์เผยแพร่และเอกสารอื่น ๆ:
สำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดสิงห์บุรี. รายงานคุณภาพชีวิตของประชาชนจังหวัดสิงห์บุรี ปี ๒๕๖๗. กรมการพัฒนาชุมชน, ๒๕๖๗. (อัดสำเนา).
สำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดสิงห์บุรี. รายงานสถานการณ์ทางสังคมจังหวัดสิงห์บุรี ประจำปี ๒๕๖๗. กลุ่มนโยบายและวิชาการ, ๒๕๖๗. (อัดสำเนา).
๒. ภาษาอังกฤษ
Secondary Sources
Articles:
Ruby Jiang, “Child Education Strategies based on Erikson’s Theory”, Journal of Education and Educational Research, Vol 4, No. 2, 2023.