การสร้างและการใช้อรรถและพยัญชนะตามหลักบาลีไวยากรณ์

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ ๓ ประการ คือ (๑) เพื่อศึกษาโครงสร้างบาลีไวยากรณ์ (๒) เพื่อศึกษาการสร้างและการใช้คำศัพท์ในพระพุทธศาสนาตามหลักบาลีไวยากรณ์ (๓) เพื่อศึกษาสารัตถะคำศัพท์ในพระพุทธศาสนา โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเอกสาร นำข้อมูลมาใช้ศึกษาวิเคราะห์เชิงเนื้อหาแล้วเสนอข้อมูลเสนอเป็นรายงานการวิจัยแบบพรรณนาวิเคราะห์ ผลการวิจัยพบว่า คำศัพท์ในพระพุทธศาสนา ส่วนใหญ่มักปรากฎอยู่ในพระไตรปิฎก คัมภีร์ต่างๆในพระพุทธศาสนา หนังสือไวยากรณ์บาลี นอกจากนี้ยังพบในอรรถกถาและฎีกาทั่วไป มีการขยายความชัดเจน โดยคำศัพท์ทางพระพุทธศาสนามีความสำคัญ เป็นคำที่สามารถสื่อความหมายได้หลายความหมาย สามารถพัฒนาบุคคล และสิ่งต่างๆ ให้ผู้ศึกษาได้เรียนรู้ กล่าวคำศัพท์ จดบันทึกคำศัพท์

            สารัตถะของคำศัพท์ในพระพุทธศาสนา สามารถให้ความหมาย ปฏิบัติมุ่งให้เกิดประโยชน์และถูกต้องตามหลักธรรมคำสอนของพระพุทธองค์และบรรพบุรุษผู้ที่รักษาภาษามา พัฒนาผู้ศึกษาในด้านต่างๆ เช่น ด้านการสื่อสาร ด้านการเรียนรู้ ด้านการพัฒนาบุคคล ด้านการพัฒนาบุคคลิกภาพ ด้านมารยาท ด้านการอยู่ร่วมกับสังคมและวัฒนธรรม ด้านการปฏิบัติธรรม ด้านพิธี คำศัพท์ในพระพุทธศาสนาจะเป็นเหมือนตัวแทนของพระพุทธเจ้า ที่ตรัสสอนพระธรรม ให้เพื่อสาธุชนได้เรียนรู้ ได้สัมผัสถึงอารมณ์ของศาสนาพุทธที่สงบจิต สงบใจ เจริญสติปัญญา พัฒนาการเรียนรู้ให้เกิดประโยชน์สูงสุดของการศึกษาภาษษ ศึกษาธรรมไปควบคู่กัน สารัตถะของคำศัพท์ในพระพุทธศาสนาจะช่วยสร้างประโยชน์ สร้างแก่นแท้ของอรรถประโยชน์ของภาษา ที่จะช่วยส่งเสริม พัฒนาสิ่งต่างๆ ให้มีอายุต่อไป และถูกต้อง ตามแบบวัฒนธรรมที่ชนรุ่นหลังได้รักษาและสืบต่อกันมา เพื่อผลประโยชน์สูงสุดของศาสนา คือการเข้าใจแล้วนำไปปฏิบัติบูชาตามคำสอนต่อทั้งทางโลกทางธรรม สามารถนำตนพ้นจากทุกข์ ประสบสุขในการดำเนินชีวิต เรียนรู้คำศัพท์ให้ผลทั้งโลกิยะและโลกุตตระ บรรลุมรรคผลนิพพาน ตามความประสงค์ของพระพุทธเจ้า