รูปแบบการจัดรายการวิทยุกระจายเสียงของสถานีวิทยุพระพุทธศาสนาจังหวัดเชียงราย เชิงพุทธบูรณาการ

Main Article Content

พระมหาณรงค์ วิจิตฺตธมฺโม
พระครูวิมลศิลปกิจ (เรืองฤทธิ์ ธนปญฺโญ/แก้วเปียง)

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ดังนี้ ๑) เพื่อศึกษาปัจจุบันปัญหารูปแบบการจัดรายการวิทยุกระจายเสียงของสถานีวิทยุพระพุทธศาสนาจังหวัดเชียงราย ๒) เพื่อพัฒนารูปแบบการจัดรายการวิทยุกระจายเสียงของสถานีวิทยุพระพุทธศาสนาจังหวัดเชียงรายเชิงพุทธบูรณาการ และ ๓) เพื่อนำเสนอรูปแบบการจัดรายการวิทยุกระจายเสียงของสถานีวิทยุพระพุทธศาสนาจังหวัดเชียงรายเชิงพุทธบูรณาการ ที่สามารถเผยแผ่หลักธรรมให้เข้าถึงประชาชนอย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพด้วยการสัมภาษณ์กับผู้ให้ข้อมูลสำคัญเชิงลึกกับกลุ่มเป้าหมาย จำนวน ๒๓ รูป/คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือแบบสัมภาษณ์เชิงลึก และนำข้อมูลมาวิเคราะห์โดยเรียบเรียงเชิงพรรณนา


ผลการวิจัยพบว่า การจัดรายการวิทยุในปัจจุบันยังประสบปัญหาในหลายด้าน ได้แก่ การขาดแคลนบุคลากร งบประมาณจำกัด ข้อจำกัดด้านเทคนิคสัญญาณ และการลดลงของผู้ฟังในยุคดิจิทัล โดยเฉพาะกลุ่มคนรุ่นใหม่ขณะที่การนำเสนอเนื้อหายังขาดความหลากหลายและเชื่อมโยงกับวิถีชีวิตสมัยใหม่การพัฒนารูปแบบการจัดรายการเชิงพุทธบูรณาการที่เน้นการประยุกต์หลักธรรมทางพระพุทธศาสนาคือ หลักปมาณิกา หลักกัลยาณมิตรธรรม และหลักโอวาทปาติโมกข์ มาบูรณาการร่วมกับวัฒนธรรมท้องถิ่นพร้อมทั้งขยายช่องทางการสื่อสารผ่านสื่อวิทยุชุมชน และสื่อโซเชียลมีเดียออนไลน์ เช่น Facebook, YouTube ซึ่งรูปแบบเชิงพุทธบูรณาการนี้จะช่วยเพิ่มศักยภาพในการเผยแผ่พระพุทธศาสนา ส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม ผ่านสื่อวิทยุกระจายเสียงอย่างมีระบบและร่วมสมัยตาม B-RADIO Model  ๑. B – Buddhist Principles at the Core  หลักธรรมเป็นแกนกลาง ๒. R – Religious Stakeholders as Drivers กลไกดำเนินงานโดยเครือข่ายพระพุทธศาสนา ๓. A – Audience-Centered Programming การจัดรายการที่เน้นผู้ฟังเป็นศูนย์กลางรูปแบบการจัดรายการ ๔. D – Digital & Local Distribution ช่องทางเผยแพร่หลากหลาย โชเชียลมีเดียออนไลน์ และคลื่นวิทยุชุมชน ๕. I – Inspiration การสร้างแรงจูงใจ แรงบันดาลใจ และออกแบบเนื้อหาเชิงสร้างสรรค์ และ ๖. O - Organization Development พัฒนาปรับปรุงตนเองและดำเนินกิจการตามเป้าหมาย เพื่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงที่ดีกว่าเดิม

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
1.
วิจิตฺตธมฺโม พ, ธนปญฺโญ/แก้วเปียง พ (เรืองฤทธิ์). รูปแบบการจัดรายการวิทยุกระจายเสียงของสถานีวิทยุพระพุทธศาสนาจังหวัดเชียงราย เชิงพุทธบูรณาการ. JGSR [อินเทอร์เน็ต]. 28 ธันวาคม 2025 [อ้างถึง 3 มกราคม 2026];21(3):215-30. available at: https://so02.tci-thaijo.org/index.php/JGSR/article/view/281076
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

๑.ภาษาไทย:

ก.ข้อมูลปฐมภูมิ

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. พระไตรปิฎกภาษาไทย. ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, ๒๕๓๙.

ข.ข้อมูลทุติยภูมิ

(๑) หนังสือ:

พระครูโสภณธรรมวิภัช เอี่ยมบึงลำ, การพัฒนาการการจัดรายการวิทยุเพื่อเผยแผ่พระพุทธศาสนาของนักจัดรายการวิทยุชุมชนในเขตภาคเหนือตอนล่าง, ดุษฎีบัณฑิต คณะศึกษาศาสตร์, มหาวิทยาลัยนเรศร, ๒๕๖๐, บทคัดย่อ.

พระมหาสุเทพ ฉนฺทสุทฺโธ (มะแป้นไพร), ปมาณิกา ๔ ของพระเถระผู้เป็นเอตทัคคะด้านการเผยแผ่, พุทธศาสตรมหาบัณฑิต (พระพุทธศาสนา), (บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, ๒๕๖๐), บทคัดย่อ.

อชิรญา สุภาเดช, การพัฒนารูปแบบการจัดรายการวิทยุกระจายเสียงเพื่อส่งเสริมการเผยแผ่พระพุทธศาสนาจังหวัดนครราชสีมา, ปรัชญาดุษฏีบัณฑิต สาขาวัฒนธรรมศาสตร์, มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, ๒๕๖๔, บทคัดย่อ.

ราชกิจจานุเบกษา. รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย. พ.ศ.๒๕๔๐. เล่ม ๑๑๔ ตอนที่ ๕๕ ก.

(๒) บทความวารสาร:

ประทีป พืชทองหลาง. รูปแบบการปรึกษาเชิงพุทธตามหลักกัลยาณมิตร. วารสารปรัชญาและศาสนา. กลุ่มวิชาสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ คณะบริหารธุรกิจและศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนาเชียงใหม่. ปีที่ ๓ ฉบับที่ ๒ ก.ค. - ธ.ค. ๒๕๖๑.

(๓) สื่ออิเล็กทรอนิกส์:

Mediathailand, สื่อเสียงและรายการวิทยุ, [ออนไลน์], แหล่งที่มา : https://www.mediathailand.org/2012/06/blog-post_03.html# [๒๕ กรกฎาคม ๒๕๖๘].