โปรแกรมการฝึกการคิดแบบโยนิโสมนสิการเพื่อพัฒนาเหตุผลเชิงจริยธรรมและ การแก้ปัญหาของผู้ต้องขังหญิง

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยกึ่งทดลอง ผู้วิจัยศึกษาแนวคิดและทฤษฎีเหตุผลจากเอกสารงานวิจัย และวิเคราะห์ สังเคราะห์ข้อมูลได้องค์ความรู้นำมาพัฒนาเครื่องมือในการวิจัย สร้างโปรแกรมและทดลองใช้โปรแกรมการฝึกการคิดแบบโยนิโสมนสิการเพื่อพัฒนาเหตุผลเชิงจริยธรรมและการแก้ปัญหาของผู้ต้องขังหญิงเรือนจำจังหวัดพระนครศรีอยุธยา โดยมีสมาชิกกลุ่มควบคุมและกลุ่มทดลองกลุ่มละ ๓๕ คน วัดผลก่อนและหลังการทดลอง แล้วนำผลการประเมินมาทำการวิเคราะห์ด้วยวิธีการทางสถิติเพื่อทดสอบสมมติฐาน สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล คือ
ค่าร้อยละ (%) ค่าเฉลี่ย () ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (SD) และการทดสอบความแตกต่างด้วยค่าที
(t-test).

ผลการวิจัยพบว่า

๑) แนวคิดโยนิโสมนสิการเป็นกระบวนการคิดที่เป็นระบบ ช่วยให้บุคคลมองเห็นปัญหาอย่างลึกซึ้ง แยกแยะข้อมูล และตัดสินใจอย่างมีเหตุผลสอดคล้องกับจริยธรรม ๒) โปรแกรมที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วยหลักโยนิโสมนสิการ ๑๐ วิธี ไตรสิกขา และอริยสัจ ๔ ดำเนินการในรูปแบบกิจกรรมกลุ่ม ๑๒ ครั้ง ครอบคลุม ๓ ขั้นตอนคือ ศีล สมาธิ และปัญญา โดยออกแบบให้เชื่อมโยงกับบริบทชีวิตของผู้ต้องขังหญิง ๓) ผลการทดลองพบว่า ผู้เข้าร่วมโปรแกรมมีคะแนนด้านเหตุผลเชิงจริยธรรมและการแก้ปัญหาสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทั้งเมื่อเปรียบเทียบก่อนและหลังเข้าร่วม และเมื่อเปรียบเทียบกับกลุ่มควบคุมในระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ .๐๑