เต๋า : การศึกษาเชิงวิเคราะห์ ในทัศนะพุทธปรัชญาเถรวาท

Main Article Content

พระมหาธีระยุทธ ปราชญนิวัฒน์

บทคัดย่อ

บทความนี้ ผู้เขียนมุ่งการศึกษาเต๋าเชิงวิเคราะห์ ในทัศนะพุทธปรัชญาเถรวาท ผู้เขียนพบหัวใจหลักสำคัญของ เต๋า คือ ‘ปัจจัยเหตุ’ เหลาจึ เองแสดงแนวคิดว่าเต๋ามีอาการคลุมเครือยุ่งเหยิงจนไม่สามารถบ่งชี้ถึงเต๋าว่าคืออะไรแน่ ผู้เขียนขอตอบแทนเหลาจึว่า เต๋า คือ อวิชชาที่เป็นหนึ่งในปัจจัยเหตุทั้งหลาย เพราะอาการดังกล่าวเป็นอาการของอวิชชา เมื่อ เต๋า เป็นมูลเหตุให้เกิดหนึ่ง หนึ่งเป็นมูลเหตุให้เกิดสอง สองเป็นมูลเหตุให้เกิดสาม และสามเป็นมูลเหตุให้เกิดสรรพสิ่ง ผู้เขียนขอเสนอว่า เต๋า คือ ปัจจัยเหตุที่เป็นปรมัตถ์ มีอวิชชาเป็นมูลเดิมที่เป็นหนึ่ง ให้เกิดสองพลังชีวิตปรากฏออกเป็น จิตกับกาย และสองนี้เกิดจากมูลเหตุสาม สามนี้เป็นเจตนากรรมสามอย่างเป็นมูลเหตุให้เกิดสรรพสิ่งที่เกี่ยวข้องกับสิ่งมีชีวิตและสิ่งไม่มีชีวิต ที่มีปัจจัยเหตุเหล่านั้นปรุงแต่งสำเร็จเป็นสังขตธรรมโดยกฎธรรมชาตินิยาม ๕ สรรพสิ่ง ส่งผลให้การดำรงชีวิตประจำวันอยู่อย่างมีคุณค่า เพราะต้องตระหนักการส่งผลของอกุศลกรรม จนเกิดเป็นการตัดสินที่ยุ่งยาก (Moral Dilemma) เป็นต้น เต๋า จึงถูกไตรลักษณ์คือ อนิจจํ ทุกขํ อนัตตา เข้าครอบงำที่เป็นไปตามหลักพุทธปรัชญา

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

จ้าวเมี่ยวกว่อ, คัมภีร์เต้าเต๋อจิง ฉบับประยุกต์ใช้ (ปรับปรุงใหม่), กลิ่นสุคนธ์ วงศ์สุนทร แปล, (กรุงเทพมหานคร : บริษัท ก.การพิมพ์เทียนกวง จำกัด, ๒๕๕๓).
ทองหล่อ วงษ์ธรรมา, เต๋า : ทางแห่งธรรมชาติ, (กรุงเทพมหานคร : โอเดียนสโตร์, ๒๕๔๙).
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. พระไตรปิฎกภาษาบาลี ฉบับมหาจุฬาเตปิฏกํ ๒๕๐๐. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
สิทธัทถเถระ, สารสังคหะแปล ชุด ๕ พระมหาธีระยุทธ เขมธมฺโม (ปราชญ์นิวัฒน์) แปล, (กรุงเทมหานคร : ๒๕๓๗)
เหลาจื่อ, วีถีแห่งเต๋า, พจนา จันทรสันติ แปลและเรียบเรียง, (กรุงเทพมหานคร : โอเพ่น โซไซตี้, ๒๕๖๒).