“Ideals and value systems” of local communities in the Southern region during 2460 – 2490 B.E. : A case study of local Southern Niras (journey poetry)
Main Article Content
Abstract
The objective of this research is to examine and analyze ideals and value systems reflected in local Niras, i.e., narratives of journeys composed in the form of epistle to poets’ loved ones, native to the Southern region of Thailand from 2460 to 2490 B.E. The methodology relies on the historical approach of various pieces of Niras, which serve as the main focus of the study, together with other historical document and evidence complementary to the elucidation of the formation of these ideals and value systems. The findings show that influence and transformation of the central government (Bangkok) in economic, social, and political aspects during the years 2460 – 2490 B.E. were responsible for the rise of new ideals in local communities of the South; new value systems were subsequently established to accommodate the changes. These ideologies were evidently ingrained in local Southern Niras. Ideals and value systems of local communities in the Southern region during 2460 – 2490 B.E. depicted in the Niras were strictly based on economic, social, and political context and conceptions of the central government, particularly nationalism (Thainess), capitalism, and modern education, all of which were eventually assimilated into Southern locals’ lifestyles. Hence, ideals and value systems were demonstrated on individual, local, national and religious level to satisfy such social criteria as personal responsibility, social status, occupation, and social respect; prominent ideals and value systems generally regard excellence in femininity, motherhood, wifehood, manhood, working as civil servants, monkhood, citizenship, and being Buddhists.
Article Details

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
References
กระจ่าง แสงจันทร์. (2555). “นิราศเทพา” และ “นิราศทุ่งหวัง”, ใน อภิลักษณ์ เกษมผลกุล (บรรณาธิการ), กระจ่างครูผู้ถวายพระอักษร. (125 - 167). นครปฐม : คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล.
กวี รังสิวรารักษ์ (รวบรวม). (2544). นิราศเรือนจำ ฉบับดั้งเดิม. กรุงเทพฯ : ธารบัวแก้ว.
ขาว โอภาสวนฺโน,พระครู. (2486). อาจารย์สอนสิส, พิมพ์แจกไนงานฉลองตราตั้งอุปชาย์และทำบุญอายุท่านอาจารย์เมค เจ้าคนะหมวด วัดนิโครธาราม นะ วันที่ 10-12 พรึสภาคม 2486. พระนคร: บรรนกิจ.
คนะ ร.ส. 130. (2487). ถัด, พิมพ์ชำร่วยไนงานพระราชทานเพลิงสพ ร้อยตรี ถัด รัตนพันธุ์ ผู้แทนราสดรจังหวัดพัทลุง นะวัดภูผาภิมุข จังหวัดพัทลุง วันที่ 14 พรึสภาคม พุทธสักราช 2487. พระนคร: อำพลพิทยา.
งานประจำปีนครศรีธรรมราช : หนังสือบันเทิงคดีและสารคดี. (2477). พิมพ์ออกจำหน่ายที่ระลึกในงานประจำปีเดือนสิบจังหวัดนครศรีธรรมราช. พระนคร : ไทยเกษม.
จิตตมาศ จิระสถิตพร. (2560). พัฒนาการทางการศึกษาของผู้หญิงไทย พ.ศ. 2500-2540: หลักสูตรการศึกษากับการพัฒนาผู้หญิงสู่ความทันสมัย (วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต). กรุงเทพฯ : มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ดำขำ ชาวบก. (2532). นิราศกลางทะเลหลวง (นิราศสงขลา). พิมพ์เป็นธรรมบรรณาการ งานฉลองสมณยศ พัดยศ พระครูปิยสิกขการ รองเจ้าคณะอำเภอเมือง จังหวัดสงขลา 30 เมษายน 2532). กรุงเทพฯ : นีลนาราการพิมพ์.
ถัด พรหมมาณพ. (2480). สุภาษิตสอนใจสำหรับบุรุษและสตรี. พระนคร : ธรรมพิทยาคาร. ทักษ์ เฉลิมเตียรณ. (2558). อ่านจนแตก : วรรณกรรม ความทันสมัย และความเป็นไทย. กรุงเทพฯ : อ่าน.
ธันยพร ขุนราช. (2560). “ ‘เกลอ’ ระบบคุณค่าในสังคมที่เปลี่ยนผ่าน (พ.ศ. 2452–พ.ศ. 2558),” ใน พรพันธุ์ เขมคุณาศัย (บรรณาธิการ), ไทยคดีศึกษาในมิติท้องถิ่นภาคใต้. (110 – 115). สงขลา : คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ.
นิธิ เอียวศรีวงศ์. (2527). ปากไก่และใบเรือ : รวมความเรียงว่าด้วยวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ต้นรัตนโกสินทร์. กรุงเทพฯ : อมรินทร์การพิมพ์.
เบเนดิกท์ แอนเดอร์สัน. (2553). ในกระจก : วรรณกรรมและการเมืองสยามยุคอเมริกัน. กรุงเทพฯ : อ่าน.
ประคองคดี, หลวง. (2482). นิราสปากพนัง. ม.ป.ป. : ม.ป.ท.
พ.ป. โกไศยกานนท์. (2476). ประเทศ ชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์. พระนคร :โรงพิมพ์พระจันทร์.
พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542. (2546). กรุงเทพฯ : ราชบัณฑิตยสถาน.
พรชัย นาคสีทอง. (2564). ท้องถิ่นในรัฐชาติ - รัฐชาติในท้องถิ่น : การประสานและการผูกโยงของอารมณ์ความรู้สึกและความใฝ่ฝันแบบรัฐชาติกับสำนึกท้องถิ่นในหนังสือแจกงานศพของภาคใต้ ทศวรรษ 2460 – 2490, ปาริชาติ. 34(1) : 119 – 137.
พรชัย นาคสีทอง. (2563). ประวัติศาสตร์ครอบครัวและระบบเครือญาติกับการสร้างความเข้มแข็งของชุมชนบริเวณลุ่มทะเลสาบสงขลา. กรุงเทพฯ : สกสว.
พระครูขาว โอภาสวนฺโน. (2486). อาจารย์สอนสิส. พระนคร : บรรณกิจ.
พระครูวิจารณ์ศีลคุณ (ชู). (2516). นิราศรับพัชนิ์. (จัดพิมพ์เนื่องในงานชุมนุมชาวจะทิ้งพระครั้งที่ 2 วันที่ 20 ตุลาคม 2516 ณ หอประชุมโรงเรียนมหาวชิราวุธ สงขลา). สงขลา : ม.ป.ท.
พระพิไชยเดชะ. (2475). เทศนา, พิมพ์แจกในงานปลงศพ นางพิไชยเดชะ (พุ่ม กาญจนสุวรรณ). พระนคร: ไทยใหม่.
พัชลินจ์ จีนนุ่น. (2555). ลักษณะเด่นและบทบาททางสังคมของวรรณกรรมคำสอนภาคใต้ “ฉบับพิมพ์เล่มเล็ก” (วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีนิพนธ์). กรุงเทพฯ : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พิเชฐ แสงทอง. (2545). ศึกษาลักษณะเศรษฐกิจและสังคมของชุมชนชาวนาบริเวณลุ่มทะเลสาบสงขลาในวรรณกรรมนิราศ (วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต). กรุงเทพฯ : มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
พิเชฐ แสงทอง. (2559). วรรณกรรมท้องถิ่นเชิงวิเคราะห์. พัทลุง : ศูนย์ทะเลสาบศึกษา.
พิเชฐ แสงทอง. (2563). วรรณกรรมและเรื่องเล่าประจำถิ่นกับการฟื้นพลังและสร้างพลังทางสังคมในชุมชนบริเวณลุ่มทะเลสาบสงขลา. กรุงเทพฯ : สกสว.
ภัทรนิษฐ์ เกียรติธนวิชญ์. (2562). รัฐและสังคมสยามกับการจัดการความรู้สึก : ระบอบความสยดสยอง, พ.ศ. 2394–2453 (วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต). เชียงใหม่ : มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
ยงยุทธ ชูแว่น และ ประมวล มณีโรจน์. (2546). บทสังเคราะห์เศรษฐกิจชุมชนหมู่บ้านบริเวณลุ่มทะเลสาบสงขลาในมิติประวัติศาสตร์. พัทลุง : ศูนย์ทะเลสาบศึกษา.
ยงยุทธ ชูแว่น. (2564ก). ประวัติศาสตร์ชุมชนท้องถิ่นกับการพัฒนาในบริเวณลุ่มทะเลสาบสงขลา. กรุงเทพฯ : สกสว.
ยงยุทธ ชูแว่น. (2564ข). บทสังเคราะห์การศึกษาประวัติศาสตร์ชุมชนท้องถิ่นกับการพัฒนาในบริเวณลุ่มทะเลสาบสงขลา : การสร้างองค์ความรู้ใหม่ ยกฐานอำนาจท้องถิ่น ลดความเหลื่อมล้ำ. กรุงเทพฯ : สกสว.
วชิรญาณวโรรส, สมเด็จฯ กรมพระยา. (2467). หนังสืออรรถศาสตร์, พิมพ์แจกในงานปลงศพพระครูวิจารณ์ศีลคุณ เจ้าคณะแขวงอำเภอจะทิ้งพระ จังหวัดสงขลา. กรุงเทพฯ : นุกูลวัฒนะ.
วินัย สุกใส. (2546). วิเคราะห์ภาพสะท้อนเศรษฐกิจสังคมชุมชนลุ่มทะเลสาบสงขลาที่ปรากฏในวรรณกรรมท้องถิ่นประเภทร้อยกรองในยุคการพิมพ์ (พ.ศ.2472-2503) (วิทยานิพนธ์ศิลปะศาสตรมหาบัณฑิต). สงขลา : มหาวิทยาลัยทักษิณ.
วินัย สุกใส. (2562). “ประเพณีลายลักษณ์ในชุมชนลุ่มทะเลสาบสงขลา : วัฒนธรรมแห่งความรู้จากยุคตัวเขียนสู่ยุคการพิมพ์(1-3),” รูสมิแล. 40(1-3) : 55 – 66, 33 – 44, 27 – 36.
วิมลมาศ ปฤชากุล. (2556). “จาก ‘หนังสือบุด’ สู่ ‘หน้ากระดาษ’ : ความสัมพันธ์ทางวัฒนธรรมวรรณกรรมของภาคใต้กับภาคกลาง,” รูสมิแล. 34(3) : 57 – 62.
ศรีธรรมราชศึกษา. (2472). สงขลา : โรงพิมพ์พานิช.
สงบ ส่งเมือง. (2525). ท้องถิ่นนิยมกับปัญหาการรวมชาติสมัยรัชกาลที่ 5 และผลกระทบที่มีต่อปัญหาการเมืองการปกครองปัจจุบัน : ศึกษาเฉพาะกรณีภาคใต้. กรุงเทพฯ : สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ.
สมิทธ์ ถนอมศาสนะ. (2558). การเปลี่ยนแปลงทางความคิดของชนชั้นกลางไทยกับ “เรื่องอ่านเล่น” ไทยสมัยใหม่ ทศวรรษ 2460-ทศวรรษ 2480 (วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฏีนิพนธ์). กรุงเทพฯ : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สายชล สัตยานุรักษ์, เกษรา ศรีนาคาและ ภัทริยา คงธนะ. (2560). “สื่อ อัตลักษณ์ และระบบคุณค่า,” มหาวิทยาลัยศิลปากร ฉบับภาษาไทย. 37(1) : 245 – 275.
สายชล สัตยานุรักษ์. (2545). ความเปลี่ยนแปลงในการสร้าง “ชาติไทย” และ “ความเป็นไทย” โดย หลวงวิจิตรวาทการ. กรุงเทพฯ : มติชน.
สุรเชษ์ฐ สุขลาภกิจ. (2565, มกราคม - มิถุนายน) “แม่และแม่บ้านสมัยใหม่ : ผู้หญิงดี, ความเป็นไทย, และวิทยาศาสตร์ ทศวรรษ 2460 – 2490” ประวัติศาสตร์ ธรรมศาสตร์. 9(1) : 125 – 156.
อุทิศ สังขรัตน์. (2546). การแลกเปลี่ยนผลผลิตของชุมชนรอบทะเลสาบสงขลา ในสมัยเรือเมล์ (พ.ศ. 2465-2516). (ปริญญามหาบัณฑิต). สงขลา : มหาวิทยาลัยทักษิณ.