ปฏิบัติการทางการเมืองของนักการเมือง (สตรี) ท้องถิ่นแห่งคุณภาพจังหวัดสุราษฎร์ธานี : กรอบวิเคราะห์แนวคิดสตรีนิยมและอุดมการณ์

Main Article Content

อภิรดี จิโรภาส
อัศว์ศิริ ลาปีอี
ทวนธง ครุฑจ้อน

บทคัดย่อ

          เป้าหมายการศึกษาปฏิบัติการทางการเมืองของนักการเมืองสตรีท้องถิ่นแห่งคุณภาพในจังหวัดสุราษฎร์ธานี ภายใต้กรอบแนวคิดสตรีนิยมและอุดมการณ์ทางการเมืองนี้ ตั้งอยู่บนสมมติฐานว่าการเมืองของสตรีมิได้เป็นเพียงการแสดงบทบาทในพื้นที่อำนาจเท่านั้น หากแต่สวมทับกับการก่อรูปของอุดมการณ์ที่หลากหลาย และสะท้อนมโนทัศน์ใหม่เกี่ยวกับอำนาจ ความเสมอภาค และความเป็นธรรมทางเพศ งานวิจัยนี้ใช้ระเบียบวิธีเชิงคุณภาพจากกรณีศึกษา ผ่านตัวแบบนักการเมืองสตรีซึ่งได้รับรางวัล “นักการเมืองท้องถิ่นแห่งคุณภาพ” ประจำปี พ.ศ. 2567 ได้แก่ เทศบาลเมืองท่าข้าม อำเภอพุนพิน และองค์การบริหารส่วนตำบลไชยคราม อำเภอดอนสัก เพื่อวิเคราะห์โครงสร้าง บทบาท และกลยุทธ์ทางการเมืองที่สะท้อนกลไกเชิงบูรณาการระหว่างอุดมการณ์ส่วนบุคคลกับปฏิบัติการในพื้นที่สาธารณะ ผลการวิจัยพบว่า 1) ปฏิบัติการทางการเมืองของนักการเมืองสตรีทั้งสองกรณีสอดคล้องกับแนวคิดสตรีนิยมบนฐานอุดมการณ์สตรีนิยมเชิงวัฒนธรรมและหลังสมัยใหม่ รวมทั้งแนวคิดสตรีนิยมเชิงโครงสร้าง และ 2) ปฏิบัติการทางการเมืองเป็นผลจากกระบวนการจัดวางตัวตนในสนามการเมืองท้องถิ่นซึ่งผสมผสานกลไกระหว่างการเมืองแบบเป็นทางการกับการเมืองแบบไม่เป็นทางการ อันเป็นเงื่อนไขในการสร้างผลิตภาพผ่านผลงานเชิงประจักษ์แต่ละพื้นที่ ภายใต้ข้อค้นพบนี้แสดงถึงเงื่อนไขนักการเมืองสตรีที่ไม่เพียงเป็นผู้ปฏิบัติการทางการเมืองในเชิงโครงสร้างเท่านั้น แต่ยังเป็นตัวแสดงสำคัญรองรับการสร้างพื้นที่และเชื่อมร้อยอัตลักษณ์ของสตรีนิยมในเวทีการเมืองท้องถิ่นไทยร่วมสมัย จึงนำไปสู่การเสนอให้ภาครัฐและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องออกแบบกลไกสนับสนุนที่ยืดหยุ่น โดยส่งเสริมการทำงานในพื้นที่แบบไม่เป็นทางการของนักการเมืองสตรี เพื่อให้สอดคล้องกับอัตลักษณ์สตรีนิยมเชิงวัฒนธรรมที่ค้นพบ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
จิโรภาส อ., ลาปีอี อ., & ครุฑจ้อน ท. (2026). ปฏิบัติการทางการเมืองของนักการเมือง (สตรี) ท้องถิ่นแห่งคุณภาพจังหวัดสุราษฎร์ธานี : กรอบวิเคราะห์แนวคิดสตรีนิยมและอุดมการณ์. วารสารอินทนิลทักษิณสาร มหาวิทยาลัยทักษิณ, 21(2), 9–38. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/HUSOTSU/article/view/282967
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กมลชนก เรือนคำ. (2567). ผู้หญิงในการเมืองท้องถิ่นไทย จำนวนมากขึ้นแต่สัดส่วนยังน้อยมาก. สืบค้นเมื่อ 25 กรกฎาคม 2568, จาก https://prachatai.com/journal/2024/05/109378.

ฒาลัศมา จุลเพชร. (2565). บทบาทผู้นำสตรีในการปกครองท้องถิ่น: กรณีศึกษานายกองค์การ บริหารส่วนตำบล. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). กรุงเทพฯ : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ถวิลวดี บุรีกุล และรัชวดี แสงหะหมัด. (2559). การเสริมพลังของผู้หญิงในการมีส่วนร่วมทางการเมืองของประเทศไทย, วารสารสถาบันพระปกเกล้า. 14(2), 63-86.

นิตยา เทพแป้น. (2565). ปรากฏการณ์การเข้าสู่ตำแหน่งทางการเมืองของสตรี ผู้นำการเมืองท้องถิ่น จังหวัดสุราษฎร์ธานี. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). สุราษฎร์ธานี : มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี.

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2566). รายงานการพัฒนาที่ยั่งยืนของประเทศ ไทย. กรุงเทพฯ : สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.

อัจฉราพรรณ สิ่วไธสง และเพ็ญณี แนรอท (2562). ภูมิหลัง แรงจูงใจ และบทบาทของนักการเมืองสตรี ท้องถิ่นจังหวัดบุรีรัมย์, วารสารการเมืองการปกครอง. 9(2), 78-92.

Connell, R.W. (1987). Gender and Power: Society, the Person and Sexual Politics. Stanford, Calif. : Stanford University Press.

Fraser, N. (2013). Fortunes of Feminism: From State-Managed Capitalism to Neoliberal Crisis. London : Verso.

Gaventa, J. (2006). Finding the spaces for change: A power analysis, IDS Bulletin. 37(6), 23–33.

Heywood, A. (2017). Political Ideologies: An Introduction (6th ed.). London : Palgrave.

Hooks, B. (2014). Feminism is for Everybody: Passionate Politics (2nd ed.). New York : Routledge.

Leftwich, A. (2010). The Political Approach to Human Behaviour: People, Politics and Political Institutions. New York : Routledge.

Lincoln, Y.S. and Guba, E.G. (1985). Naturalistic Inquiry. Beverly Hills, CA : Sage.

Marsh, D., and Smith, M. (2000). Understanding policy networks: Towards a dialectical approac, Political Studies. 48(1), 4–21.

Rhodes, R. A. W. (1997). Understanding governance. Buckingham and Philadelphia : Open University Press.

Squires, J. (1999). Gender in Political Theory. Cambridge : Polity Press.

United Nations Development Programme. (2022). Human Development Report 2021/2022. Retrieved September 13, 2025, from Chromeextension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2021-22overviewen.pdf.

Wolbrecht, C., Beckwith K. and Baldez L. (2008). Political Women and American Democracy. Cambridge: Cambridge University Press.

Yin, R.K. (2018). Case Study Research and Applications: Design and Methods (6th ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.