แนวทางการนิเทศภายในของผู้บริหารสถานศึกษาโรงเรียนมัธยมศึกษาในสังกัดสำนักงาน เขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสุพรรณบุรี
คำสำคัญ:
การนิเทศภายใน, ผู้บริหารสถานศึกษาโรงเรียนมัธยมศึกษาสุพรรณบุรี, การพัฒนาการศึกษา, สภาพปัจจุบัน, สภาพที่พึงประสงค์, การวิเคราะห์ความต้องการจำเป็น, แนวทางการนิเทศบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ของการนิเทศภายในของผู้บริหารสถานศึกษา 2) วิเคราะห์ความต้องการจำเป็น และ 3) ศึกษาแนวทางการนิเทศภายในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสุพรรณบุรี กลุ่มตัวอย่างคือผู้บริหารสถานศึกษาและครูจำนวน 327 คน ซึ่งได้มาโดยการสุ่มแบบแบ่งชั้นภูมิตามขนาดโรงเรียน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วยแบบสอบถามที่มีค่าความเชื่อมั่น 0.880 และแบบสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าดัชนีความต้องการจำเป็น และการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า สอดคล้องกับวัตถุประสงค์การวิจัยดังนี้ 1. สภาพปัจจุบันของการนิเทศภายในอยู่ในระดับมาก ขณะที่สภาพที่พึงประสงค์อยู่ในระดับมากที่สุด 2. เมื่อพิจารณาค่าดัชนีความต้องการจำเป็นตามลำดับความเร่งด่วน PNI Modified พบว่า ด้านที่ต้องการการพัฒนามากที่สุดได้แก่ การให้ความช่วยเหลือแก่ครูโดยตรงและด้านการพัฒนาทางวิชาชีพ มีค่าเฉลี่ยเท่ากัน (ซึ่งมีความจำเป็นเร่งด่วนสูงสุด) ด้านการพัฒนาทักษะการทำงานกลุ่ม และ ด้านการพัฒนาหลักสูตร ตามลำดับ ส่วนด้านที่มีค่าเฉลี่ยน้อยที่สุดคือด้านการวิจัยเชิงปฏิบัติการในห้องเรียน และ 3. แนวทางการนิเทศที่มีความต้องการจำเป็นความเร่งด่วน พบว่า ด้านที่ต้องการการพัฒนามากที่สุด ควรเน้นการพัฒนาด้านการให้ความช่วยเหลือแก่ครูโดยตรงเช่นทักษะการเป็นโค้ชของผู้บริหาร และการสะท้อนผลการนิเทศ ,การประยุกต์ใช้เทคนิคชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (Professional Learning Community: PLC) การสร้างชุมชนการเรียนรู้ที่เน้นประชาธิปไตย การพัฒนาการเรียนรู้เชิงรุก การใช้เทคโนโลยีในการพัฒนา และการจัดอบรมสัมมนาอย่างต่อเนื่อง,การพัฒนาทักษะการทำงานกลุ่ม และการปรับหลักสูตรให้สอดคล้องกับบริบทของสถานศึกษา และด้านการพัฒนาหลักสูตรแบบมีส่วนร่วม การวิเคราะห์ความต้องการ การสนับสนุนการเรียนรู้แบบส่วนบุคคล และการใช้การวิจัยในชั้นเรียนเพื่อปรับปรุงหลักสูตร
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2546). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติพุทธศักราช 2542 แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พุทธศักราช 2545. กรุงเทพฯ: คุรุสภาลาดพร้าว.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560). กระทรวงศึกษาธิการ.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2561). มาตรฐานการศึกษาของชาติ พ.ศ. 2561. สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2563). แผนพัฒนาการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2566-2570. กระทรวงศึกษาธิการ.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2568). นโยบายและจุดเน้นของกระทรวงศึกษาธิการ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2568. กระทรวงศึกษาธิการ.
กำชัย ยุกติชาติ, และนุชนรา รัตนศิระประภา. (2564). การดำเนินการนิเทศภายในโดยใช้ห้องเรียนเป็นฐานของโรงเรียนอนุบาลวัดลูกแกประชาชนูทิศ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาญจนบุรี เขต 2. วารสารการบริหารการศึกษามหาวิทยาลัยศิลปากร, 12(2), 17–34.
ขุมศักดิ์ อินทร์รักษ์. (2565). ผลของการนิเทศโดยวิธี Coaching ในการฝึกปฏิบัติงานวิชาชีพผู้บริหารการศึกษาสำหรับนักศึกษามหาบัณฑิตสาขาวิชาการบริหารการศึกษามหาวิทยาลัยคริสเตียน. วารสารสหวิทยาการเพื่อการพัฒนามหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์, 12(2), 1–22.
ทิพวรรณ ถาวรโชติ. (2564). รูปแบบการนิเทศด้วยเครือข่ายความร่วมมือเพื่อส่งเสริมประสิทธิผลของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยนเรศวร.
บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 10). สุวีริยาสาสน์.
ภีชาวิชญ์ ยางงาม. (2564). การพัฒนากระบวนการนิเทศภายในโรงเรียนบรรหารแจ่มใสวิทยา 3 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสุพรรณบุรี [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยศิลปากร.
มณีรัตน์ นันใจวงษ์, และนลธวัช ยุทธวงศ์. (2568). แนวทางการพัฒนากระบวนการนิเทศภายในโรงเรียนของกลุ่มโรงเรียนแม่กุ–มหาวัน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาตาก เขต 2. วารสารสมาคมพัฒนาวิชาชีพการบริหารการศึกษาแห่งประเทศไทย (สพบท.), 397–412.
ยุทธศาสตร์ชาติ. (2561). ยุทธศาสตร์ชาติ พ.ศ. 2561-2580. ราชกิจจานุเบกษา.
วรดนู หนูทอง, และประเสริฐ อินทร์รักษ์. (2564). กระบวนการนิเทศการศึกษาของโรงเรียนในกลุ่มเครือข่ายบางแพ 2 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาราชบุรี เขต 2. วารสารการบริหารนิติบุคคลและนวัตกรรมท้องถิ่น, 7(6), 85–96.
วิจารณ์ พานิช. (2560). วิถีสร้างการเรียนรู้เพื่อศิษย์ในศตวรรษที่ 21 (พิมพ์ครั้งที่ 3). มูลนิธิสดศรี-สฤษดิ์วงศ์.
วิชชุดา เขียวชอุ่ม, และมัทนา วังถนอมศักดิ์. (2562). การดำเนินงานนิเทศภายในโรงเรียนสังกัดสหวิทยาเขตทัพหลวงแจงงาม. วารสารการบริหารการศึกษามหาวิทยาลัยศิลปากร, 10(2), 389–400.
วิชิรตา วรธาดาสวัสดิ์. (2566). สภาพและแนวทางการพัฒนาการนิเทศภายในโรงเรียนมัธยมศึกษาจังหวัดนนทบุรี [การค้นคว้าอิสระปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
ศรีวรรณ ฉัตรศรีรุ่งเรือง, และอัมพร ม้าคนอง. (2563). รูปแบบการนิเทศภายในเพื่อส่งเสริมสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของครูในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน. วารสารราชภัฏนครสวรรค์ปริทัศน์, 13(1), 45–57.
ศุภลักษณ์ มีปาน, สมาน อัศวเทพ, ปัทมาวดี ประจันทร์, และทวีศักดิ์ จินดานุรักษ์. (2562). รูปแบบการนิเทศภายในสำหรับการจัดการเรียนร่วมในโรงเรียนสังกัดกรุงเทพมหานคร. วารสารวิชาการศึกษาศาสตร์, 87–101.
สมชาย ศรีสมบูรณ์. (2564). บทบาทผู้บริหารสถานศึกษาการนิเทศภายใน. วารสารการบริหารการศึกษา, 15(2), 45–60.
สมหวัง พิธิยานุวัฒน์, กมลทิพย์ ผลพันธิน, และมาลินี ยมจินดา. (2561). วิธีวิทยาการประเมินศาสตร์แห่งคุณค่า. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สันติ หัดที. (2563). การพัฒนาระบบการนิเทศภายในด้านการจัดการเรียนรู้โดยใช้ชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพสำหรับโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
สิริขวัญ สุพรรณคง. (2561). การศึกษาการดำเนินงานการนิเทศภายในของโรงเรียนในสังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดขอนแก่น [สารนิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย.
สุพัตรา ปาระจูม. (2563). การพัฒนารูปแบบการนิเทศการสอนที่เน้นกระบวนการชี้แนะเพื่อเสริมสร้าง สมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของครู [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2545). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม. สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2568). แนวทางการดำเนินงานโครงการโรงเรียนคุณภาพ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2568. สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2561). ยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี. สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสุพรรณบุรี. (2566). รายงานผลการนิเทศการจัดการเรียนการสอน. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสุพรรณบุรี.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสุพรรณบุรี. (2567). รายงานผลการดำเนินงานประจำปีการศึกษา 2567. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสุพรรณบุรี.
อนุพงษ์ ตาบสกุล, และนุชนรา รัตนศิระประภา. (2567). แนวทางการนิเทศภายในโดยใช้ห้องเรียนเป็นฐานเพื่อพัฒนาคุณภาพของผู้เรียนโรงเรียนบ้านคาวิทยา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาราชบุรี. วารสารปรัชญาปริทรรศน์, 141–158.
อนุศิษฏ์ นากแก้ว. (2564). การนิเทศภายในโดยใช้ห้องเรียนเป็นฐานเพื่อพัฒนาคุณภาพผู้เรียนของโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาลพบุรี เขต 2. วารสารการบริหารนิติบุคคลและนวัตกรรมท้องถิ่น, 7(6), 85–96.
อติกานต์ กล้าหาญ, และรอง ปัญสังกา. (2566). การพัฒนารูปแบบการนิเทศภายในสถานศึกษาขั้นพื้นฐานในภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน. วารสารวิจัยมหาวิทยาลัยเวสเทิร์นมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 247–260.
Blankenship, S. S., & Ruona, W. E. (2021). Exploring the definition of professional learning communities. Advances in Developing Human Resources, 11(3), 328–348.
City, E. A. (2021). Learning to improve: How America's schools can get better at getting better. Harvard Education Press.
Covey, S. R. (2020). The 7 habits of highly effective people: Powerful lessons in personal change (30th anniversary ed.). Simon & Schuster.
Curtis, R. E., & City, E. A. (2021). Strategy in action: How school systems can support powerful learning and teaching (2nd ed.). Harvard Education Press.
Darling-Hammond, L., & Oakes, J. (2021). Preparing teachers for deeper learning. Harvard Education Press.
DuFour, R., & Fullan, M. (2013). Cultures built to last: Systemic PLCs at work. Solution Tree Press.
Glatthorn, A. A., Boschee, F., & Whitehead, B. M. (2019). Curriculum leadership: Strategies for development and implementation (5th ed.). SAGE Publications.
Hallinger, P., & Heck, R. H. (2020). Collaborative leadership effects on school improvement: Integrating unidirectional- and reciprocal-effects models. The Elementary School Journal, 111(2), 226–252.
Hargreaves, A., & O'Connor, M. T. (2018). Collaborative professionalism: When teaching together means learning for all. Corwin.
Hattie, J., & Zierer, K. (2019). Visible learning insights. Routledge.
Hord, S. M., & Sommers, W. A. (2018). Leading PLCs at work districtwide: From board to classroom. Solution Tree Press.
Leithwood, K., Harris, A., & Hopkins, D. (2020). Seven strong claims about successful school leadership revisited. School Leadership & Management, 40(1), 5–22.
Marzano, R. J. (2019). The handbook for the new art and science of teaching. Solution Tree Press.
Marzano, R. J., Waters, T., & McNulty, B. A. (2005). School leadership that works: From research to results. ASCD.
Nolan, J. F., & Hoover, L. A. (2020). Teacher supervision and evaluation: Theory into practice (4th ed.). Routledge.
Reeves, D. B. (2022). Fearless schools: Building trust, resilience, and psychological safety. Archway Publishing.
Saphier, J., & West, L. (2023). Disrupting the teacher opportunity gap: How to give all teachers the school they deserve. Corwin.
Schmoker, M. (2018). Focus: Elevating the essentials to radically improve student learning (2nd ed.). ASCD.
Sergiovanni, T. J. (2021). The principalship: A reflective practice perspective (8th ed.). Pearson.
Timperley, H. (2011). Realizing the power of professional learning. Open University Press.
Timperley, H., Ell, F., Le Fevre, D., & Twyford, K. (2020). Leading professional learning: Practical strategies for impact in schools. ACER Press.
Yamane, T. (1973). Statistics: An introductory analysis (3rd ed.). Harper & Row.
Zepeda, S. J. (2022). Instructional supervision: Applying tools and concepts (5th ed.). Routledge.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
หมวดหมู่
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยศิลปากร
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
