ผลของการจัดประสบการณ์ตามแนวคิดการคิดเชิงออกแบบโดยบูรณาการแนวคิดการเรียนรู้นอกห้องเรียนที่มีผลต่อทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์พื้นฐานของเด็กปฐมวัย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์พื้นฐานของเด็กปฐมวัยก่อนและหลังได้รับการจัดประสบการณ์ตามแนวคิดการคิดเชิงออกแบบโดยบูรณาการแนวคิดการเรียนรู้นอกห้องเรียน การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบทดลองเบื้องต้น โดยมีประชากร คือ เด็กปฐมวัย ชาย-หญิง อายุระหว่าง 4-5 ปีที่กำลังศึกษาอยู่ชั้นอนุบาลปีที่ 2 ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2568 โรงเรียนวัดหนองใหญ่ กรุงเทพมหานคร จำนวน 76 คน และได้กลุ่มตัวอย่าง คือ เด็กปฐมวัย ชาย-หญิง อายุระหว่าง 4-5 ปี ที่กำลังศึกษาอยู่ชั้นอนุบาลปีที่ 2/2 จำนวน 18 คน ใช้การทดลองกลุ่มเดียวทดสอบก่อนและหลัง ระยะเวลาในการทดลอง 8 สัปดาห์ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ 1) แผนการจัดประสบการณ์ตามแนวคิดการคิดเชิงออกแบบโดยบูรณาการแนวคิดการเรียนรู้นอกห้องเรียน มีค่าความเหมาะสมระหว่าง 4.50-5.00 2) แบบทดสอบทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์พื้นฐานของเด็กปฐมวัย มีค่าดัชนีความสอดคล้องระหว่าง 0.67-1.00 ค่าความยากง่ายรายข้ออยู่ระหว่าง 0.36-0.64 ค่าอำนาจจำแนกรายข้อมีค่าอยู่ระหว่าง 0.43-0.71 และมีค่าความเชื่อมั่นอยู่ที่ 0.70 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบค่าทีแบบกลุ่มตัวอย่างไม่เป็นอิสระต่อกัน
ผลการวิจัยพบว่า ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์พื้นฐานของเด็กปฐมวัยสูงขึ้นหลังได้รับการจัดประสบการณ์ตามแนวคิดการคิดเชิงออกแบบโดยบูรณาการแนวคิดการเรียนรู้นอกห้องเรียน สูงกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ .05 ทั้งโดยภาพรวมและจำแนกรายด้าน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความในวารสารฉบับนี้ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้นเพียงผู้เดียว และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ
กองบรรณาธิการขอสงวนสิทธิ์ในการคัดเลือกบทความลงตีพิมพ์และจะแจ้งให้เจ้าของบทความทราบหลังจากผู้ประเมินบทความตรวจอ่านบทความแล้ว
ต้นฉบับที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารครุศาสตร์ปริทรรศน์ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ถือเป็นกรรมสิทธิ์ของคณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ห้ามนำข้อความทั้งหมดหรือบางส่วนไปพิมพ์ซ้ำ เว้นเสียแต่ว่าจะได้รับอนุญาตจากมหาวิทยาลัยฯ เป็นลายลักษณ์อักษร
เอกสารอ้างอิง
กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. (2565). กรมอนามัย-ภาคีเครือข่าย ห่วงพัฒนาการด้านสติปัญญา-ภาษาของเด็กไทย ต่ำสุดใน 4 ด้าน ชวนพ่อแม่เล่นและอ่านหนังสือกับลูกเพิ่มมากขึ้นช่วยกระตุ้นพัฒนาการ. แหล่งที่มา https://shorturl.asia/0BqbG. สืบค้นเมื่อ 20 เมษายน 2568.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2568). หลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช 2568 สำหรับเด็กอายุ 3-6 ปี. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานกระทรวงศึกษาธิการ.
ทิพย์สุดา ชื่นชม. (2567). การจัดกิจกรรมเสริมประสบการณ์โดยใช้แนวคิดเชิงออกแบบ เพื่อส่งเสริมความสามารถในการคิดแก้ปัญหาของเด็กปฐมวัย. วารสารวิชาการและวิจัย มหาวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ, 14(3). 26-39.
ทิศนา แขมมณี. (2566). ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ. พิมพ์ครั้งที่ 26. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
นันท์พัทธนันท์ เชื้อแก้ว. (2550). การพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนโดยบูรณาการ การเรียนรู้นอกห้องเรียนและการกระจ่างค่านิยม เพื่อเสริมสร้างความรู้และการปฏิบัติเพื่อสิ่งแวดล้อมของนักเรียน ประถมศึกษา กรุงเทพมหานคร. กรุงเทพมหานคร: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น. พิมพ์ครั้งที่ 9. กรุงเทพมหานคร: สุวีริยาสาส์น.
ไปรมา อิศรเสนา ณ อยุธยา และชูจิต ตรีรัตนพันธ์. (2560). การคิดเชิงออกแบบ: เรียนรู้ด้วยการลงมือกระทำ. กรุงเทพมหานคร: ศูนย์สร้างสรรค์การออกแบบ.
พัชราภรณ์ พุทธิกุล. (2567). การจัดประสบการณ์การเรียนรู้วิทยาศาสตร์ในระดับปฐมวัย. กรุงเทพมหานคร: รักงานพิมพ์ 2017.
ภาวิณี แสงจำปา. (2567). ผลของการจัดประสบการณ์โดยใช้กระบวนการคิดเชิงออกแบบที่มีต่อพฤติกรรมการใช้ภาษาของเด็กปฐมวัย โรงเรียนสุเหร่าคลองหนึ่ง (มานะราษฎร์บำรุง) กรุงเทพมหานคร. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร.
เรวณี ชัยเชาวรัตน์. (2566). การออกแบบประสบการณ์การเรียนรู้ด้วยการคิดเชิงออกแบบ Learning Experience Design (LXD) by Design Thinking. กรุงเทพมหานคร: จรัลสนิทวงศ์การพิมพ์.
โรงเรียนวัดหนองใหญ่. (2567). ผลการรายงานการประเมินตนเองของสถานศึกษาโรงเรียนวัดหนองใหญ่ Self Assessment Report (SAR) ปีพุทธศักราช 2567. กรุงเทพมหานคร: โรงเรียนวัดหนองใหญ่.
วาสนา กีรติจำเริญ 2567. นวัตกรรมการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 (LEARNING INNOVATION 21ST CENTURY). กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์. (2564). ทักษะกระบวนการวิทยาศาสตร์. แหล่งที่มา https://shorturl.asia/SUyji สืบค้นเมื่อ 10 เมษายน 2568.
สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2563). กรอบการเรียนรู้และแนวทางการจัดประสบการณ์การเรียนรู้บูรณาการวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและคณิตศาสตร์ในระดับปฐมวัยตามหลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช 2560. กรุงเทพมหานคร: โกโก้พริ้นท์ (ไทยแลนด์).
สุวิมล ว่องวาณิช. (2563). การวิจัยการออกแบบทางการศึกษา Design Research in Education. กรุงเทพมหานคร: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สุรางค์ โค้วตระกูล. (2565). จิตวิทยาการศึกษา. พิมพ์ครั้งที่ 14. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ. (2561). แนะแนววิธีการเลี้ยงดู ดูแล และพัฒนาเด็กปฐมวัย ตามสมรรถนะเพื่อเพิ่มคุณภาพเด็กตามวัย 0-5 ปี. กรุงเทพมหานคร: พริกหวานกราฟิก.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2561). แผนยุทธศาสตร์ชาติ พ.ศ. 2561-2580 (ฉบับประกาศราชกิจจานุเบกษา). แหล่งที่มา https://shorturl.asia/GgUMy สืบค้นเมื่อ 25 เมษายน 2568.
อรนุช ลิมตศิริ. (2560). การศึกษานอกห้องเรียนเพื่อเสริมสร้างทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21. Veridian E-Journal, Silapakorn University, 10(3), 1643-1658.
Brown, T. (2009). Change by design: How design thinking creates new alternatives for business and society. Collins Business.
Gilberston. K. et al. (2006). Outdoor education methods and strategies. Champaign: Human Kinetics.
Hammerman, D.R., Hammerman, M.W. and hammerman, E.L. (1994). Teaching in the outdoor. New York: Maryland.
IDEO. (2016). Designing a school system from the ground up: Scaling an entire network of schools for the growing Peruvian middle class.
Parker, L. (2022). Outdoor Learning, a Patway to Transformational Learning? Or Another Educational Gimmick. International Journal for Cross-Disciplinary Subjects in Education, 13(1): 4600-4611.
Rickinson, M, et al. (2004). A Rewiew of Research on Outdoor Learning National Foundation for Educational Research and King’s College London. London: FSC.
Sharp, L.B. (1973). Basic Consideration in outdoor and camping education. New York: The Bulletin of The National Association of Seconday school Principals.
Simon, H. A. (1996). The sciences of the artificial. MIT press.
Yalcin, V. (2022). Design thinking model in early childhood education. International Journal of Psychology and Educational Studies, 9(3), 89–100.
