การพัฒนาการนิเทศการจัดการเรียนรู้ตามหลักสาราณียธรรม 6 ของเครือข่ายสถานศึกษาวิจิตรอันดามัน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาตรัง เขต 2

Main Article Content

ศุภลักษณ์ เดชรักษา
ธีระพงษ์ สมเขาใหญ่
สุเวศ กลับศรี

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพการนิเทศการจัดการเรียนรู้ 2) ศึกษาแนวทางการพัฒนาการนิเทศการจัดการเรียนรู้ตามหลักสาราณียธรรม 6 และ 3) นำเสนอและประเมินแนวทางการพัฒนาการนิเทศการจัดการเรียนรู้ตามหลักสาราณียธรรม 6 เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยมีวิธีการดำเนินการวิจัย 3 ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 1 เก็บข้อมูลโดยการสัมภาษณ์เชิงลึกจากผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง จำนวน 15 คน
ระยะที่ 2 สัมภาษณ์เชิงลึกผู้เชี่ยวชาญจำนวน 5 รูป/คน และระยะที่ 3 สนทนากลุ่มโดยผู้ทรงคุณวุฒิ
จำนวน 7 รูป/คน วิเคราะห์ข้อมูลแบบอุปนัยและแบบประเมินการสนทนากลุ่ม


ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพการนิเทศการจัดการเรียนรู้ พบว่า สถานศึกษามีการดำเนินงานตามกระบวนการนิเทศการจัดการเรียนรู้ แต่ยังพบข้อจำกัด ได้แก่ การขาดความต่อเนื่องของกระบวนการนิเทศ การจัดการเรียนรู้ เครื่องมือและเกณฑ์การประเมินยังไม่สอดคล้องกับบริบทของสถานศึกษา และการนำผลการประเมินไปใช้เพื่อพัฒนาในเชิงปฏิบัติยังไม่ชัดเจน สะท้อนให้เห็นว่า สภาพการนิเทศการจัดการเรียนรู้ยังมีช่องว่างที่ควรพัฒนาเพื่อยกระดับคุณภาพการจัดการเรียนรู้ 2) แนวทางการพัฒนาการนิเทศการจัดการเรียนรู้ตามหลักสาราณียธรรม 6 มีการดำเนินงาน 4 ขั้นตอน ได้แก่ (1) การศึกษาสภาพ ปัญหา และความต้องการ เพื่อกำหนดทิศทางและสร้างความเข้าใจร่วมกัน สื่อสารและสำรวจข้อมูลด้วยเจตนาที่ดี ส่งเสริมความร่วมมือและแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกัน (2) การวางแผนการนิเทศการจัดการเรียนรู้ โดยกำหนดทิศทางการดำเนินงาน สื่อสารและเสริมสร้างความเข้าใจ เก็บรวบรวมข้อมูลเพื่อวางกรอบมาตรฐานให้การดำเนินงานเป็นระบบ ส่งเสริมและสนับสนุนการนิเทศการจัดการเรียนรู้ด้วยความเมตตา และพัฒนาร่วมกันอย่างต่อเนื่อง (3) การปฏิบัติการนิเทศการจัดการเรียนรู้ ด้วยการเตรียมความพร้อมและสร้างความเข้าใจร่วมกัน ดำเนินการนิเทศการจัดการเรียนรู้อย่างกัลยาณมิตร บันทึกและจัดเก็บข้อมูลเป็นระบบ สรุปผลและสะท้อนข้อมูลย้อนกลับด้วยความปรารถนาดี (4) การประเมินผลการนิเทศการจัดการเรียนรู้ โดยการตรวจสอบ ประเมินผล จัดทำรายงานสรุปผลและแลกเปลี่ยนความคิดเห็น ร่วมกันวิเคราะห์ ปรับปรุง และพัฒนาการนิเทศการจัดการเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง 3) ผลการนำเสนอและประเมินแนวทางการพัฒนาการนิเทศการจัดการเรียนรู้ตามหลักสาราณียธรรม 6 โดยผู้ทรงคุณวุฒิ เห็นว่ามีความเหมาะสม มีความเป็นไปได้ และมีความเป็นประโยชน์

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
เดชรักษา ศ., สมเขาใหญ่ ธ., & กลับศรี ส. (2026). การพัฒนาการนิเทศการจัดการเรียนรู้ตามหลักสาราณียธรรม 6 ของเครือข่ายสถานศึกษาวิจิตรอันดามัน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาตรัง เขต 2. วารสารครุศาสตร์ปริทรรศน์ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 13(1), 403–415. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/EDMCU/article/view/284042
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กนกวรรณ อุทยานิน. (2566). แนวทางการนิเทศภายในแบบร่วมพัฒนาโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานของสถานศึกษาในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพระนครศรีอยุธยา เขต 2. วารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์, 9(2), 12.

เครือข่ายสถานศึกษาวิจิตรอันดามัน. (2567). ประชุมผู้อำนวยการสถานศึกษาประจำเดือนมิถุนายน 2567. รายงานการประชุม. ตรัง: เครือข่ายสถานศึกษาวิจิตรอันดามัน.

จริยาภรณ์ เรืองเสน. (2561). แนวทางพัฒนากระบวนการนิเทศภายในสถานศึกษาของโรงเรียนขยายโอกาส สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากําแพงเพชร เขต 2. วารสารครุศาสตร์ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร. 3(6), 11.

ณัฐภรณ์ สมภาร. (2566). การศึกษาและการวิเคราะห์หลักสาราณียธรรมกับการเสริมสร้างสันติวัฒนธรรมในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาระยอง เขต 1. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี.

ประภาภรณ์ พลรักษ์. (2560). แนวทางการส่งเสริมกระบวนการนิเทศภายในสถานศึกษาของผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพระนครศรีอยุธยา เขต 1. วารสารวิจัยราชภัฏกรุงเก่า, 4(2), 45-46.

ปาจรีย์ หงส์แก้ว. (2563). การพัฒนารูปแบบการนิเทศภายในที่มีประสิทธิผลของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 22. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.

ปิยาพัชร ศักดิ์สิทธิ์. (2562). การศึกษาสภาพและปัญหาการดำเนินการนิเทศการสอนของโรงเรียนในสังกัดเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเขต 1 กลุ่มที่ 2. วารสารอิเล็กทรอนิกส์ทางการศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 14(2), 6.

พระพรหมคุณากรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2547). ธรรมนูญชีวิต. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.

พระมหาบรรจง ศรีสุข. (2565). หลักสาราณียธรรมกับการบริหารการศึกษา. วารสารวนัมฎองแหรกพุทธศาสตร์ปริทรรศน์, 9(1), 151.

เพชรสุดา ชาอินทร์. (2563). แนวทางการพัฒนาการบริหารการนิเทศการศึกษาของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเลย หนองบัวลำภู. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

ภีชาวิชญ์ ยางงาม. (2564). กระบวนการนิเทศภายในโรงเรียนบรรหารแจ่มใสวิทยา 3. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยศิลปากร.

ศศิธร พิชิ. (2567). แนวทางการพัฒนาการนิเทศการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุพรรณบุรี เขต 1. วารสารมณีเชษฐาราม วัดจอมมณี. 7(3), 913.

สายวินิตย์ ดวงสนาม. (2567). การนิเทศภายในสถานศึกษาของโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสระบุรี เขต 2. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาตรัง เขต 2. (2566). แผนพัฒนาการศึกษาขั้นพื้นฐาน ประจำปีงบประมาณ (พ.ศ.2566 - 2570). ตรัง: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาตรัง เขต 2.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ. (2545). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2545. กรุงเทพมหานคร: พริกหวานกราฟฟิค.

สิรินาถ จงกลกลาง. (2561). การศึกษาทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายจังหวัดกาวบั่ง ประเทศเวียดนาม. วารสารวิจัย มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 6(2), 15.

Glickman. (1995). Supervision and Instructional Leadership: A Development Approach. 3rd ed. Massachusetts: Allyn and Bacon, Inc.