แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำในศตวรรษที่ 21 ตามหลักสาราณียธรรม 6 ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุราษฎร์ธานี เขต 2
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพภาวะผู้นำในศตวรรษที่ 21 ของผู้บริหารสถานศึกษา 2) เพื่อศึกษาแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำในศตวรรษที่ 21 ตามหลักสาราณียธรรม 6 ของผู้บริหารสถานศึกษา 3) เพื่อเสนอและประเมินแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำในศตวรรษที่ 21 ตามหลักสาราณียธรรม 6 ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุราษฎร์ธานี เขต 2 การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบผสานวิธี โดยมีขั้นตอนการวิจัย 3 ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 1 ศึกษาสภาพภาวะผู้นำในศตวรรษที่ 21 ของผู้บริหารสถานศึกษา ใช้แบบสอบถามจากกลุ่มตัวอย่างสถานศึกษาจำนวน 123 แห่ง มีผู้ให้ข้อมูลสถานศึกษาละ 2 คน ประกอบด้วย ผู้อำนวยการสถานศึกษาและครู รวมทั้งหมด 246 คน ระยะที่ 2 ศึกษาแนวทางการพัฒนาด้วยการสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 5 รูป/คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาตามแบบสัมภาษณ์ และระยะที่ 3 การนำเสนอและประเมินแนวทางการพัฒนา ใช้แบบประเมินแนวทางประกอบไปด้วยผู้ทรงคุณวุฒิจำนวน 7 รูป/คน เครื่องมือวิจัยเป็นแบบสัมภาษณ์เชิงลึก แบบสนทนากลุ่ม และแบบประเมินการสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลเชิงด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพภาวะผู้นำในศตวรรษที่ 21 ของผู้บริหารสถานศึกษา โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก 2) แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำในศตวรรษที่ 21 ตามหลักสาราณียธรรม 6 ของผู้บริหารสถานศึกษา โดยใช้หลักสาราณียธรรม 6 บูรณาการในทั้ง 5 ด้าน 1) ด้านวิสัยทัศน์ ผู้บริหารต้องถ่ายทอดนโยบายและวิสัยทัศน์ของสถานศึกษาได้อย่างชัดเจนและเข้าใจง่าย 2) ด้านทักษะการสื่อสาร ผู้บริหารสื่อสารภายในทีมงานอย่างเปิดเผยและโปร่งใสตรวจสอบได้ 3) ด้านทักษะความร่วมมือ เปิดโอกาสให้บุคลากรทุกฝ่ายมีส่วนร่วมในการวางแผนและตัดสินใจร่วมกัน 4) ด้านทักษะการปฏิบัติร่วมกัน สามารถประสานความคิดและแนวทางการทำงานของบุคลากรหลายฝ่ายให้เป็นไปในทิศทางเดียวกัน 5) ด้านความคิดสร้างสรรค์ พร้อมถ่ายทอดสู่เพื่อนครูเป็นผู้นำเปลี่ยนแปลงมุ่งสู่ความสำเร็จที่ทันสมัย เป็นผลลัพธ์เชิงประจักษ์และเกิดผลการยอมรับ 3) ผลการนำเสนอและประเมินแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำในศตวรรษที่ 21 ตามหลักสาราณียธรรม 6 ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุราษฎร์ธานี เขต 2 พบว่ามีความเหมาะสม ความเป็นไปได้ และความเป็นประโยชน์ สามารถนำไปใช้ได้
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความในวารสารฉบับนี้ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้นเพียงผู้เดียว และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ
กองบรรณาธิการขอสงวนสิทธิ์ในการคัดเลือกบทความลงตีพิมพ์และจะแจ้งให้เจ้าของบทความทราบหลังจากผู้ประเมินบทความตรวจอ่านบทความแล้ว
ต้นฉบับที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารครุศาสตร์ปริทรรศน์ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ถือเป็นกรรมสิทธิ์ของคณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ห้ามนำข้อความทั้งหมดหรือบางส่วนไปพิมพ์ซ้ำ เว้นเสียแต่ว่าจะได้รับอนุญาตจากมหาวิทยาลัยฯ เป็นลายลักษณ์อักษร
เอกสารอ้างอิง
กัลยาณมิตร ธรรมะออนไลน์. (2567). สาราณียธรรม 6 (วิธีสร้างความสามัคคี 6 ประการ). แหล่งที่มา https://kalyanamitra.org/th/article_detail.php?i=15409 สืบค้นเมื่อ 20 สิงหาคม 2568.
กิตติพัทธ์ เทศกำจร และคณะ. (2566). พุทธธรรม: แนวทางสู่การทำงานอย่างมีความสุขและประสบความสำเร็จ. วารสารเสฏฐวิทย์ปริทัศน์, 3(3), 9–18.
ครูบ้านนอก.คอม. (2568). ภาวะผู้นำในศตวรรษที่ 21. แหล่งที่มา https://www.kroobannok.com/board _view.php?b_id=188408#google_vignette สืบค้นเมื่อ 10 เมษายน 2568.
จันทิมา อำมโภช. (2566). ทักษะของผู้บริหารในศตวรรษที่ 21 กับการปฏิบัติตามมาตรฐานการศึกษาขั้นพื้นฐานในโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอ่างทอง. วารสารวไลยอลงกรณ์ปริทัศน์, 13(2), 57.
ณัฐวัฒน์ แก้วแสนสินธุ์ และกิจพิณิฐ อุสาโห. (2566). ภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 กลุ่มเครือข่ายภูพระบาท สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 4. วารสารการบริหาร การจัดการ และการพัฒนาที่ยั่งยืน, 1(2), 154.
ณิชาบูล ลำพูน และสมใจ เดชบำรุง. (2567). ทักษะภาวะผู้นำในศตวรรษที่ 21 ของผู้บริหารสถานศึกษา ในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 1. Journal of the Graduate Arts Club, 2(2), 47.
บุญชม ศรีสะอาด. (2554). การวิจัยเบื้องต้น. กรุงเทพมหานคร: สรีวิยาสาสน์.
พระครูจิรปุญโญภาส และคณะ. (2566). การประยุกต์ใช้หลักสาราณียธรรมในงานสาธารณสงเคราะห์ของคณะสงฆ์ อำเภอเปิ้นดัง รัฐเคดาห์ ประเทศมาเลเซีย. วารสารวิชาการ มจร บุรีรัมย์, 8(1), 228.
พระครูสุวรรณธรรมาภิมณฑ์. (2564). การประยุกต์ใช้หลักสาราณียธรรมเพื่อส่งเสริมความสมานฉันท์ในการบริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอำเภอเมือง จังหวัดสุพรรณบุรี. วิทยานิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย.
พระมหากฤษดา สิริวฑฺฒโน. (2565). การบริหารสถานศึกษาตามหลักสาราณียธรรม 6 ของโรงเรียนพระปริยัติธรรมศรีจันทร์วิทยา แผนกสามัญศึกษา. วารสารสังคมศาสตร์บูรณาการ, 2(5), 25.
วิชิต ระดมบุญ และคณะ. (2567). การพัฒนาภาวะผู้นำในศตวรรษที่ 21 ของคณะกรรมการดำเนินงาน องค์การนักวิชาชีพในอนาคตแห่งประเทศไทย วิทยาลัยเทคนิคสุรินทร์. วารสารพุทธปรัชญาวิวัฒน์, 8(10), 184.
ศิวะลักษณ์ มหาชัย และเอกราช โฆษิตพิมานเวช. (2566). ทักษะภาวะผู้นำในศตวรรษที่ 21. วารสารมณีเชษฐาราม วัดจอมมณี, 6(5), 629.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุราษฎร์ธานี เขต 2. (2567). แผนพัฒนาการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2566 – 2570 (ฉบับทบทวน พ.ศ. 2567). สุราษฎร์ธานี: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุราษฎร์ธานี เขต 2.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุราษฎร์ธานี เขต 2. (2568). แผนปฏิบัติการประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2568. สุราษฎร์ธานี: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุราษฎร์ธานี เขต 2.
สุพัตรา รังคะวงษ์. (2565). ภาวะผู้นำในศตวรรษที่ 21 ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 2. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย.
อเด็คโก้. (2567). 7 คุณสมบัติของผู้นำยุคใหม่ควรมี. แหล่งที่มา https://adecco.co.th/th/knowledge-center/detail/hr-insight สืบค้นเมื่อ 17 สิงหาคม 2568.
อมรรัตน์ เตชะนอก. (2563). การบริหารสถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศในศตวรรษที่ 21. Journal of Modern Learning Development, 5(6), 365.
Krejcie, R. V. and Morgan, D.W. (1970). Determining Sample Size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607 - 610.
