แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาขนาดเล็ก

Main Article Content

รัชดา ทองสุข
โกศล มีคุณ
ศักดิ์ชัย นิรัญทวี
อัจฉรา วัฒนาณรงค์

บทคัดย่อ

บทความนี้นำเสนอแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาขนาดเล็ก ซึ่งมีความสำคัญอย่างยิ่งในบริบทปัจจุบันที่สถานศึกษาต้องเผชิญกับข้อจำกัดด้านทรัพยากรและการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากร ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมจึงเป็นปัจจัยหลักในการพลิกวิกฤตให้เป็นโอกาสเพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษา โดยนำเสนอแนวทางการพัฒนา 3 ด้าน ได้แก่ 1) การเสริมสร้างศักยภาพและเจตคติภายใน โดยเน้นการปรับเปลี่ยนความเชื่ออำนาจในตนและการสร้างแรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์ 2) การจัดสภาพแวดล้อมและกลไกทางสังคมที่เอื้อต่อนวัตกรรม ผ่านการสร้างวัฒนธรรมที่เปิดกว้าง การใช้เทคโนโลยี และการเรียนรู้จากต้นแบบความสำเร็จ และ 3) การขับเคลื่อนกลยุทธ์การบริหารสู่การปฏิบัติจริง ด้วยการกำหนดวิสัยทัศน์การเปลี่ยนแปลง การบริหารทรัพยากรอย่างสร้างสรรค์ และการสร้างเครือข่ายความร่วมมือ แนวทางนี้จะช่วยให้ผู้บริหารสามารถเปลี่ยนข้อจำกัดให้กลายเป็นพลังสร้างสรรค์ ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อการลดความเหลื่อมล้ำและสร้างโอกาสทางการศึกษาที่มีคุณภาพอย่างยั่งยืน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ทองสุข ร., มีคุณ โ., นิรัญทวี ศ. ., & วัฒนาณรงค์ อ. . (2025). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาขนาดเล็ก. วารสารครุศาสตร์ปริทรรศน์ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 12(3), 650–659. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/EDMCU/article/view/283501
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2563). นโยบายและจุดเน้นของกระทรวงศึกษาธิการ ปีงบประมาณ พ.ศ. 2564-2565. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ.

ดุจเดือน พันธุมนาวิน. (2550). ทฤษฎีและงานวิจัยด้านจิตลักษณะของผู้นำ. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

ธงชัย สันติวงษ์. (2557). การบริหารเชิงกลยุทธ์และภาวะผู้นำ. กรุงเทพมหานคร: ซีเอ็ด.

ธีระ รุญเจริญ. (2550). ความเป็นมืออาชีพในการจัดและบริหารการศึกษายุคปฏิรูปการศึกษา. กรุงเทพมหานคร: ข้าวฟ่าง.

สมชาย หิรัญกิตติ. (2562). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมกับการสร้างวัฒนธรรมองค์กร. วารสารการบริหารธุรกิจ, 10(2), 25–27.

สมยศ นาวีการ. (2555). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารการศึกษา. วารสารศึกษาศาสตร์, 23(3), 45–47.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2560). สภาวการณ์การศึกษาไทยในเวทีโลก ปี 2560. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2563). คู่มือการบริหารจัดการโรงเรียนขนาดเล็ก. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2560). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 12 (พ.ศ. 2560–2564). กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.

สุทธิชัย ปัญญโรจน์. (2564). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรม: แนวคิดและการประยุกต์ใช้ในองค์กรสมัยใหม่. นครราชสีมา: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา.

สุวิมล ว่องวาณิช. (2564). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมในยุคดิจิทัล. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

Bass, B. M. (1985). Leadership and performance beyond expectations. Free Press.

Horth, D. M. and Buchner, D. (2014). Innovation leadership: How to use innovation to lead effectively, work collaboratively, and drive results. Center for Creative Leadership.

Keller, R. T. and Meaney, M. (2017). The Effects of Leadership on Team Innovation. A Meta-Analysis. Journal of Management, 43(5), 1737-1768.

Kotter, J. P. (1996). Leading change. Harvard Business School Press.

Mumford, M. D., Scott, G. M., Gaddis, B. and Strange, J. M. (2002). Leading creative people: Orchestrating expertise and relationships. The Leadership Quarterly, 13(6), 705–750.

Owen, H. (2014). The Power of Collaborative Leadership. Leadership and Organization Development Journal, 35(1), 45-56.

Tidd, J. and Bessant, J. (2018). Managing innovation: Integrating technological, market and organizational change. Wiley.

Weiss, D. and Legand, R. (2011). Innovative leadership and problem solving in complex environments. Journal of Organizational Behavior, 32(3), 35–38.