การพัฒนาคุณลักษณะอันพึงประสงค์ด้วยกิจกรรมลูกเสือในศตวรรษที่ 21

Main Article Content

สุพัฒชัย ฤทธิเดช

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเสนอแนวทางการพัฒนาคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของผู้เรียนผ่านกิจกรรมลูกเสือในศตวรรษที่ 21 โดยอิงหลักการของการเรียนรู้จากประสบการณ์ (Experiential Learning) และการเรียนรู้โดยการลงมือปฏิบัติ (Learning by Doing) ซึ่งกิจกรรมลูกเสือได้รับการออกแบบเพื่อหล่อหลอมผู้เรียนให้มีคุณธรรม จริยธรรม มีระเบียบวินัย ความรับผิดชอบ และจิตอาสา ตามพระราชบัญญัติลูกเสือ พ.ศ. 2551 และหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2551 ของประเทศไทย กิจกรรมลูกเสือได้รับการยอมรับว่าเป็นกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนที่สำคัญในการเสริมสร้างการพัฒนาผู้เรียนอย่างรอบด้าน ทั้งด้านร่างกาย สติปัญญา อารมณ์ และสังคม การศึกษาในบทความนี้เน้นว่ากิจกรรมลูกเสือสามารถเชื่อมโยงกับทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ได้อย่างเป็นระบบ ได้แก่ ทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ ความคิดสร้างสรรค์ การสื่อสาร การทำงานร่วมกัน และความฉลาดทางดิจิทัล โดยแต่ละระดับของลูกเสือ (ลูกเสือสำรอง ลูกเสือสามัญ ลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ และลูกเสือวิสามัญ) ล้วนมีส่วนช่วยในการปลูกฝังคุณลักษณะอันพึงประสงค์ทั้ง 8 ประการ ตามที่สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) กำหนด ได้แก่ ความจงรักภักดีต่อชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ ความซื่อสัตย์สุจริต มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ อยู่อย่างพอเพียง รักษ์ความเป็นไทย มุ่งมั่นในการทำงาน และมีจิตสาธารณะ นอกจากนี้ การบูรณาการการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) และการเรียนรู้โดยยึดชุมชนเป็นฐาน (Community-Based Learning) เข้ากับกิจกรรมลูกเสือยังช่วยส่งเสริมการมีส่วนร่วมทางพลเมือง ความเป็นพลเมืองโลก และการตระหนักรู้เรื่องความยั่งยืน ดังนั้นจึงสามารถสรุปได้ว่า กิจกรรมลูกเสือมีบทบาทสำคัญในการสร้างผู้เรียนให้เป็นผู้มีคุณธรรม จิตสาธารณะ และสามารถปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงของโลกยุคศตวรรษที่ 21 ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ฤทธิเดช ส. (2026). การพัฒนาคุณลักษณะอันพึงประสงค์ด้วยกิจกรรมลูกเสือในศตวรรษที่ 21. วารสารครุศาสตร์ปริทรรศน์ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 13(1), 677–686. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/EDMCU/article/view/282554
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

กรมพลศึกษา. (2564). แนวทางกิจกรรมลูกเสือเพื่อการพัฒนาเยาวชนยุคใหม่. กรุงเทพมหานคร: กรมพลศึกษา.

กฤษณะ อนุรักษ์. (2561). การพัฒนาภาวะผู้นำของลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 11(2), 44–55.

พระมหาสมชาย ฐานวุฑฺโฒ. (2560). ลูกเสือจิตอาสากับการพัฒนาจิตสำนึกเพื่อสังคม. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2551). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2551. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2562). แนวทางการพัฒนาคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของผู้เรียน. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2564). คู่มือการจัดกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.

สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ. (2551). คู่มือพระราชบัญญัติลูกเสือและแนวทางการฝึกอบรม. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงศึกษาธิการ.

สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ. (2563). กิจกรรมลูกเสือในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพมหานคร: องค์การรับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์.

สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ. (2565). รายงานการพัฒนากิจกรรมลูกเสือดิจิทัล. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงศึกษาธิการ.

Kolb, D. A. (2015). Experiential Learning: Experience as the Source of Learning and Development. 2nd ed. Pearson.

OECD. (2018). The Future of Education and Skills 2030. Paris: OECD Publishing.

Trilling, B. and Fadel, C. (2009). 21st Century Skills: Learning for Life in Our Times. San Francisco: Jossey-Bass.

UNESCO. (2021). Scouting for Sustainable Development. Paris: UNESCO Publishing.