Learning Space : การพัฒนาพื้นที่การเรียนรู้ของเยาวชนในจังหวัดนนทบุรี

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อถอดบทเรียน Learning Space พื้นที่การเรียนรู้ต้นแบบในสังคมไทย 2) เพื่อพัฒนา Learning Space พื้นที่การเรียนรู้ด้วยตนเองของเยาวชนในจังหวัดนนทบุรี และ 3) เพื่อสร้างเครือข่าย Learning Space พื้นที่การเรียนรู้ด้วยตนเองของเยาวชนในจังหวัดนนทบุรี
โดยมีดำเนินการวิจัยเชิงคุณภาพ และการวิจัยเชิงปฏิบัติการ กลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญ คือ ผู้บริหาร ครู ผู้บริหารศูนย์เยาวชน และผู้นำชุมชน Learning Space ต้นแบบ ณ โรงเรียนรุ่งอรุณ และศูนย์พัฒนาการแพทย์แผนไทยปัญญาวัฒน์ จำนวน 15 รูป/คน และเยาวชน และผู้มาใช้บริการคลินิกแพทย์แผนไทยวัดจันทร์ จำนวน 95 คน การสนทนากลุ่มผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 10 คน และเครื่องวิจัยคือแบบสัมภาษณ์ แบบสอบถาม และแบบประชุมสนทนากลุ่มย่อย

สรุปผลการวิจัยพบว่า 1) ผลการถอดบทเรียน Learning Space พื้นที่การเรียนรู้ต้นแบบในสังคมไทย จำนวน 2 แห่ง ได้แก่ รุ่งอรุณ ZERO WASTE ของโรงเรียนรุ่งอรุณ เป็นต้นแบบของการฝึกให้เด็กและเยาวชนไปลงมือปฏิบัติด้วยตนเอง สร้างความเป็นระเบียบวินัย เน้นให้เด็กและเยาวชนได้ฝึกฝนตนเองเพื่อให้เกิดการคิดวิเคราะห์ และหาวิธีการแก้ปัญหาได้อย่างเป็นระบบ สามารถอยู่ร่วมกับคนในสังคมได้อย่างมีความสุข และสามารถพัฒนานวัตกรรมเพื่อแก้ไขปัญหาในการจัดการขยะต่อไปได้ และศูนย์พัฒนาการแพทย์แผนไทยปัญญาวัฒน์ เป็นต้นแบบของการฝึกให้เด็กและเยาวชนร่วมกันอนุรักษ์ รักษา และต่อยอดของการนวดตามแบบฉบับแพทย์แผนไทย ซึ่งเป็นภูมิปัญญาของคนไทยที่มีมาตั้งแต่อดีต เด็ก เยาวชน เกิดสุขภาพกายและสุขภาพจิตที่ดี สร้างฮอร์โมนการเจริญเติบโต สามารถทำงานร่วมกับผู้อื่นที่แตกต่างจากตัวเอง เพื่อให้งานประสบความสำเร็จตามเป้าหมายที่ตั้งไว้ ตลอดถึงสามารถศึกษา ปฏิบัติ พัฒนา ต่อยอดองค์ความรู้นำไปบูรณาการปรับใช้ในชีวิตประจำวันต่อยอดสร้างเป็นอาชีพเลี้ยงตนเองและครอบครัวได้ จากการศึกษา Learning Space พื้นที่การเรียนรู้ต้นแบบในสังคมไทย ทั้ง 2 แห่งเพื่อเป็นองค์ความรู้นำไปพัฒนา Learning Space พื้นที่การเรียนรู้ด้วยตนเองของเยาวชนในจังหวัดนนทบุรี 2) การพัฒนา Learning Space พื้นที่การเรียนรู้ด้วยตนเองของเยาวชนในจังหวัดนนทบุรี ผู้วิจัยได้ร่วมกับคณะกรรมการของวัดและผู้ที่เชี่ยวชาญและมีทักษะการนวดแบบแพทย์แผนไทยเพื่อนำไปพัฒนาวัดให้เป็น Learning Space พื้นที่การเรียนรู้ด้วยตนเองของเยาวชนในจังหวัดนนทบุรี โดยจากการสังเคราะห์ ถอดบทเรียน Learning Space พื้นที่การเรียนรู้ต้นแบบในสังคมไทยดังกล่าวข้างต้น นำไปพัฒนาเป็นคลินิกการแพทย์แผนไทยวัดจันทร์ หรือภูมิรเวชคลินิกแพทย์แผนไทย เพื่อเป็นพื้นที่การเรียนรู้และส่งเสริมให้เยาวชนเกิดการเรียนรู้การนวดแผนไทยและนำไปพัฒนาต่อยอดเป็นอาชีพเลี้ยงตนเอง และครอบครัวได้ โดยมีกระบวนการพัฒนา Learning Space พื้นที่การเรียนรู้ด้วยตนเองของเยาวชนในจังหวัดนนทบุรี โดยผลการประเมินความคิดเห็นของเยาวชน และผู้มาใช้บริการคลินิกแพทย์แผนไทยวัดจันทร์ในภาพรวมอยู่ในระดับมาก และ 3) การสร้างเครือข่าย Learning Space พื้นที่การเรียนรู้ด้วยตนเองของเยาวชนในจังหวัดนนทบุรีไปยังพิพิธภัณฑ์วัดบางอ้อยช้าง จังหวัดนนทบุรี โดยมีกระบวนการสร้างเครือข่าย ประกอบด้วย 1) การตระหนักถึงความจำเป็นในการสร้างเครือข่าย Learning Space พื้นที่การเรียนรู้ด้วยตนเองของเยาวชนในจังหวัดนนทบุรี 2) การติดต่อกับวัดที่จะร่วมเป็นเครือข่ายหลังจากตัดสินใจร่วมกัน
3) การสร้างพันธกรณีร่วมกัน โดยการเชิญวิทยากรทางด้าน วัฒนธรรม วิถีชีวิตท้องถิ่นและภูมิปัญญา มาให้ความรู้เกี่ยวกับการพัฒนาพื้นที่การเรียนรู้ด้วยตนเอง 3) การพัฒนาความสัมพันธ์ร่วมกัน ผู้วิจัยได้ลงพื้นที่พัฒนาความสัมพันธ์ร่วมกับเจ้าอาวาสวัดบางอ้อยช้างและผู้ที่เกี่ยวข้อง ในการสร้างเครือข่ายอย่างต่อเนื่อง 5) การทำกิจกรรมร่วมกัน โดยในขั้นตอนนี้ทางผู้วิจัยได้จัดกิจกรรมประชาสัมพันธ์เครือข่าย Learning Space พื้นที่การเรียนรู้ด้วยตนเองของเยาวชนในจังหวัดนนทบุรีร่วมกับวัดเครือข่ายและหน่วยงานทั้งภาครัฐและเอกชน