การพัฒนาภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ตามหลักวุฒิธรรม 4 ของผู้บริหารสถานศึกษา ในอำเภอชะอวด สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครศรีธรรมราช เขต 3

Main Article Content

เสาวภา แจ่มจรัสศรีสิริ
พระครูสุเมธปริยัติคุณ
กษมา ศรีสุวรรณ

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษา 2) เพื่อศึกษาแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ตามหลักวุฒิธรรม 4 ของผู้บริหารสถานศึกษา และ
3) เพื่อนำเสนอแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ตามหลักวุฒิธรรม 4 ของผู้บริหารสถานศึกษาในอำเภอชะอวด สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครศรีธรรมราช เขต 3 เป็นการวิจัยแบบเชิงคุณภาพ เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสัมภาษณ์เชิงลึก ผู้เกี่ยวข้อง 15 คน การสัมภาษณ์เชิงลึกผู้เชี่ยวชาญเพื่อร่างแนวทาง 5 คน และผู้ทรงคุณวุฒิในการสนทนากลุ่ม 7 คน เพื่อประเมินความเป็นไปได้ ความเหมาะสม และความเป็นประโยชน์ วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพโดยการวิเคราะห์เนื้อหา


ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษาในอำเภอชะอวด สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครศรีธรรมราชเขต 3 พบว่า ด้านการมีจิตนาการ ผู้บริหารเสริมสร้างแรงบันดาลใจและส่งเสริมการทำงานร่วมกัน เปิดโอกาสให้ครูแสดงความคิดเห็นและพัฒนานวัตกรรมใหม่ๆ แต่พบอุปสรรคการดำเนินงานล่าช้าและขาดความชัดเจน ทำให้เกิดความไม่มั่นใจและความขัดแย้ง ด้านการมีความยืดหยุ่น ผู้บริหารรับฟังความคิดเห็นและเปิดใจรับการเปลี่ยนแปลง ส่งผลให้เกิดการพัฒนาที่สร้างสรรค์ แต่ยังพบปัญหาความล่าช้า การต่อต้าน และขาดการสนับสนุนจากบุคลากร ด้านการมีวิสัยทัศน์ ผู้บริหารตั้งเป้าหมายที่ชัดเจนและเปิดโอกาสให้บุคลากรมีส่วนร่วม แต่ยังพบอุปสรรคจากการขาดความเข้าใจและทรัพยากรไม่เพียงพอ ด้านการไว้วางใจ ผู้บริหารยอมรับความคิดเห็นที่แตกต่างและส่งเสริมการทำงานอย่างยุติธรรม แต่ยังพบปัญหาการขาดความชัดเจน ทำให้เกิดความสับสนและไม่มั่นใจ ด้านการมีความคิดสร้างสรรค์ ผู้บริหารสนับสนุนการเสริมสร้างทักษะและการทำงานเป็นทีม แต่ยังพบการขัดแย้งจากบุคลากรที่ต่อต้านความคิดสร้างสรรค์ 2) แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ตามหลักวุฒิธรรม 4 ของผู้บริหารสถานศึกษาในอำเภอชะอวด สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครศรีธรรมราชเขต 3 ประกอบด้วย (1) การมีจินตนาการ (2) การมีความยืดหยุ่น (3) การมีวิสัยทัศน์ (4) การไว้วางใจ (5) การมีความคิดสร้างสรรค์ โดยประยุกต์ใช้หลักวุฒิธรรม 4 ประกอบด้วย (1) สัปปุริสสังเสวะ (การคบหาสัตบุรุษ) (2) สัทธัมมัสสวนะ (การสดับสัทธรรม) (3) โยนิโสมนสิการ (การทำในใจโดยแยบคาย) (4) ธัมมานุธัมมปฏิปัตติ (การปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม) และ 3) การนำเสนอแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ตามหลักวุฒิธรรม 4 ของผู้บริหารสถานศึกษาในอำเภอชะอวด พบว่า มีความเป็นไปได้ ความเหมาะสม และความเป็นประโยชน์ในการพัฒนาผู้บริหารสถานศึกษาของสถานศึกษา

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
แจ่มจรัสศรีสิริ เ. ., พระครูสุเมธปริยัติคุณ, & ศรีสุวรรณ ก. . (2025). การพัฒนาภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ตามหลักวุฒิธรรม 4 ของผู้บริหารสถานศึกษา ในอำเภอชะอวด สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครศรีธรรมราช เขต 3. วารสารครุศาสตร์ปริทรรศน์ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 12(2), 293–305. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/EDMCU/article/view/278189
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2553). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542. กรุงเทพมหานคร: พริกหวานกราฟฟิก.

ขนิษฐา มะลิสุวรรณ. (2562). การศึกษาแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นําเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยในจังหวัดยะลา. การค้นคว้าอิสระการศึกษามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฎกาญจนบุรี.

จรัส อติวิทยาภรณ์. (2554). หลักการและทฤษฎีการบริหารการศึกษา. วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยทักษิณ.

จันจิรา น้ำขาว. (2562). ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารกับการบริหารงานวิชาการในโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 6. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยศิลปากร.

เจ้าอธิการณ์ณัฏฐพงษ์ กิตฺติสาโร (กันหา). (2562). แนวทางการพัฒนาปัญญาที่ปรากฏในพระราชนิพนธ์ เรื่องพระมหาชนก. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ดวงแข ขํานอก. (2559). การศึกษาภาวะผู้นําเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดเขตพื้นที่การศึกษานครราชสีมา เขต 1. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฎนครราชสีมา.

บุณรดา ทรงบุญศาสตร์. (2559). การพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 24. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

ปาลิดา นามเสนาะ. (2566). รูปแบบภาวะผู้นำเชิงเทคโนโลยีตามหลักวุฒิธรรม 4 สำหรับผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา. ดุษฎีนิพนธ์ครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ไพรัชช์ แสงแก้ว. (2566). แนวทางการพัฒนายกระดับศักยภาพครูในศตวรรษที่ 21 ตามหลักวุฒิธรรม 4 โรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานนทบุรี. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ภารดี อนันต์นาวี. (2561). หลักการ แนวคิด ทฤษฎีทางการบริหารการศึกษา. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยบูรพา.

วรภัทร ภู่เจริญ. (2554). องค์กรแห่งการเรียนรู้และการบริหารความรู้. กรุงเทพมหานคร: อริยชน.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครศรีธรรมราช เขต 3. (2566). แผนปฏิบัติการประจำปีงบประมาณ 2566. นครศรีธรรมราช: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครศรีธรรมราช เขต 3.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครศรีธรรมราช เขต 3. (2566). รายงานผลการดำเนินงาน ประจำปี 2566. นครศรีธรรมราช: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครศรีธรรมราช เขต 3.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2554). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 11 พ.ศ. 2554-2559. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.

เสาวนีย์ สมบูรณ์ศิโรรัตน์. (2562). การศึกษาภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปทุมธานี เขต 2. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี.

เอื้อมอร ชลวร. (2553). การพัฒนาปัญญาในพระพุทธศาสนาเถรวาท. สารนิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.