การจัดการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐานเพื่อส่งเสริมความเป็นพลเมืองโลก ที่อยู่ร่วมกันอย่างสันติสุขของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบันและปัญหาของการจัดการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมความเป็นพลเมืองโลกที่อยู่ร่วมกันอย่างสันติสุขของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 และ 2) เพื่อพัฒนาการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐาน เพื่อส่งเสริมความเป็นพลเมืองโลกที่อยู่ร่วมกันอย่างสันติสุขของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ในโรงเรียนมัธยมศึกษา พื้นที่อำเภอโพทะเล จังหวัดพิจิตร เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยเก็บข้อมูลตามวัตถุประสงค์ ได้แก่ 1) การสัมภาษณ์เชิงลึกครูผู้สอนรายวิชาสังคมศึกษาและนักเรียนเป็นผู้ให้ข้อมูลหลักที่มีคุณสมบัติตามที่กำหนดในเกณฑ์การคัดเลือกแบบเจาะจง จำนวน 8 คน ประกอบด้วยเครื่องมือวิจัย ได้แก่ แนวคำถามสัมภาษณ์เชิงลึก และ 2) การสัมภาษณ์เชิงลึกนักเรียนผู้ให้ข้อมูลหลัก จำนวน 36 คน และคุณครูผู้ร่วมสังเกตการณ์การจัดการเรียนรู้ จำนวน 1 คน ประกอบด้วยเครื่องมือวิจัย ได้แก่ (1) แนวคำถามสัมภาษณ์เชิงลึก (2) แนวทางสังเกตแบบมีส่วนร่วม (3) คู่มือกิจกรรมการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐาน หน่วยการเรียนรู้เรื่อง “การอยู่ร่วมกันอย่างสันติ” ทำการวิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีการวิเคราะห์สรุปอุปนัย (Analytic Induction) หลังจากนั้นนำเสนอรายงานแบบพรรณนาเชิงวิเคราะห์
ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพปัจจุบันและปัญหาของการจัดการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมความเป็นพลเมืองโลกที่อยู่ร่วมกันอย่างสันติสุขของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ด้านหลักสูตรและเนื้อหา มีเนื้อหาที่เชื่อมโยงกับแนวคิดพลเมืองโลก แต่ครูต้องพิจารณาเนื้อหาด้วยตนเอง ด้านการจัดการเรียนรู้ เน้นการบรรยายและการจดบันทึก ด้านผู้เรียนพบว่าพื้นฐานทางครอบครัวของนักเรียนส่งผลต่อแรงจูงใจ และพฤติกรรมในชั้นเรียน ด้านครูผู้สอน มีภาระงานที่ครูต้องรับผิดชอบ ทำให้มีเวลาไม่เพียงพอในการออกแบบการเรียนรู้ ด้านสภาพแวดล้อมในการจัดการเรียนรู้ มีการส่งเสริมคุณธรรมและจริยธรรม แต่บางแห่งยังขาดงบประมาณและทรัพยากรสนับสนุน ด้านสื่อการสอน ครูมีการใช้สื่อเทคโนโลยีในชั้นเรียนแต่ก็ยังขาดแคลนสื่อที่ดึงดูดความสนใจและเชื่อมโยงเนื้อหากับชีวิตจริง ด้านการวัดและประเมินผล ยังเน้นวัดผลจากการจดจำมากกว่า ผู้เรียนไม่มีโอกาสสะท้อนคิดเกี่ยวกับการเรียนรู้ของตนเอง 2) การพัฒนาการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐาน เพื่อส่งเสริมความเป็นพลเมืองโลกที่อยู่ร่วมกันอย่างสันติสุขของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 พบว่า กิจกรรมการจัดการเรียนรู้มีความสอดคล้องกับองค์ประกอบของการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐาน ทั้ง 5 องค์ประกอบ ได้แก่ (1) ความเป็นองค์รวม (2) ตามสภาพจริง (3) ความสอดคล้องกับบริบท (4) การเรียนรู้เชิงแก้ปัญหา และ (5) กระบวนการเรียนรู้ และพบว่าผู้เรียนมีความเป็นพลเมืองโลกที่อยู่ร่วมกันอย่างสันติสุขเพิ่มมากขึ้น ภายหลังการทำกิจกรรมการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐาน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความในวารสารฉบับนี้ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้นเพียงผู้เดียว และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ
กองบรรณาธิการขอสงวนสิทธิ์ในการคัดเลือกบทความลงตีพิมพ์และจะแจ้งให้เจ้าของบทความทราบหลังจากผู้ประเมินบทความตรวจอ่านบทความแล้ว
ต้นฉบับที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารครุศาสตร์ปริทรรศน์ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ถือเป็นกรรมสิทธิ์ของคณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ห้ามนำข้อความทั้งหมดหรือบางส่วนไปพิมพ์ซ้ำ เว้นเสียแต่ว่าจะได้รับอนุญาตจากมหาวิทยาลัยฯ เป็นลายลักษณ์อักษร
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพมหานคร: สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา.
ทิศนา แขมมณี. (2561). ศาสตร์การสอน : องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ. พิมพ์ครั้งที่ 22. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ปรตี ประทุมสุวรรณ์. (2562). การศึกษาเพื่อการพัฒนาความเป็นพลเมืองโลก : การเรียนรู้แบบบูรณาการสู่การพัฒนาอย่างยั่งยืน. วารสารบริหารและนวัตกรรมการศึกษา, 2(1), 90-103
พงศธร มหาวิจิตร. (2564). ทำความรู้จักกับการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐาน. ใน ทรงชัย อักษรคิด (บรรณาธิการ). การเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐาน. กรุงเทพมหานคร: คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
พระมหากฤษณะ ตรุโณ. (2551). พระพุทธศาสนากับการสร้างสันติภาพโลก. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. แหล่งที่มา https://www.mcu.ac.th/article/detail/14299 สืบค้นเมื่อ 23 กรกฎาคม 2564.
ภาวรรณ ธนาเลิศสมบูรณ์. (2564). อะไรทำให้เด็กไทยกลายเป็น NEETs? : แก้ปัญหาคนนอกตลาดแรงงานและการศึกษา กับรัตติยา ภูละออ. กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (EEF). https://www.eef.or.th/ruttiya-neets-interview/ สืบค้นเมื่อ 23 กรกฎาคม 2564.
วรานนท์ คลังสีดา วรนรากุล. (2565). การจัดการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐานเพื่อพัฒนาทักษะพลเมืองดิจิทัลในรายวิชาชีวิตกับสังคมระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง (ปวส.). วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยนเรศวร.
ศุภณัฏฐ์ ศศิวุฒิวัฒน์. (2566). นโยบายลดภาระงานครู (บางส่วน) ไม่พอคืนครูสู่ห้องเรียน. Thai PBS Policy Watch. https://policywatch.thaipbs.or.th/article/education-2 สืบค้นเมื่อ 14 ธันวาคม 2566.
ศูนย์วิจัยและสนับสนุนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน. (2567). ข้อมูลเบื้องต้นเกี่ยวกับ SDGs. แหล่งที่มา https://www.sdgmove.com/intro-to-sdgs/ สืบค้นเมื่อ 14 ธันวาคม 2566.
สขิล สินสิงห์. (2565). การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้วิชาสังคมศึกษาโดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐาน เพื่อพัฒนาแนวคิด BGC Economy Model สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 อำเภอเมือง จังหวัดกำแพงเพชร. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยนเรศวร.
อรพรรณ บุตรกัตุญญู. (2564). การประเมินเพื่อการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐาน. ใน ทรงชัย อักษรคิด (บรรณาธิการ). การเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐาน. กรุงเทพมหานคร: คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
อรรถจักร์ สัตยานุรักษ์. (2559). รากเหง้าของความขัดแย้งในโลกปัจจุบัน. กรุงเทพธุรกิจ. https://www.bangkokbiznews.com/blog/detail/639148 สืบค้นเมื่อ 14 ธันวาคม 2566.
Helen Davidson. (2018). Climate change is exacerbating world conflicts, says Red Cross president. The guardian. From https://www.theguardian.com/world/2018/oct/21/climate-change-is-exacerbating-world-conflicts-says-red-cross-president Retrieved December 14, 2023.
Oxfam. (2015). Education for global citizenship: A guide for schools. From https://www.oxfam.org.uk/education/resources Retrieved December 14, 2023.
Silander P. (2015). Phenomenon-based learning. Phenomenal Education. From http://www.phenomenaleducation.info/phenomenon-based-learning.html Retrieved December 14, 2023.
