การบริหารสถานศึกษาแบบมีส่วนร่วมของชุมชนตามหลักอริยสัจ 4 ของโรงเรียนเทพราชพิทยาสรรค์ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครศรีธรรมราช

Main Article Content

กิตติญา ชัยฤกษ์
กษมา ศรีสุวรรณ
พระครูสุเมธปริยัติคุณ

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพการบริหารสถานศึกษาแบบมีส่วนร่วมของชุมชน ของโรงเรียนเทพราชพิทยาสรรค์ 2) เพื่อศึกษาแนวทางการบริหารสถานศึกษาแบบมีส่วนร่วมของชุมชนตามหลักอริยสัจ 4 ของโรงเรียนเทพราชพิทยาสรรค์ และ 3) เพื่อนำเสนอแนวทางการบริหารสถานศึกษาแบบมีส่วนร่วมของชุมชนตามหลักอริยสัจ 4 ของโรงเรียนเทพราชพิทยาสรรค์ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครศรีธรรมราช เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพโดยการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง จำนวน 15 คน การสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 5 คน และการสนทนากลุ่มผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 7 รูป/คน มีเครื่องมือการวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์และแบบสนทนากลุ่ม ทำการวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา


ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพการบริหารสถานศึกษาแบบมีส่วนร่วมของชุมชน ของโรงเรียนเทพราชพิทยาสรรค์ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครศรีธรรมราช ประกอบด้วย (1) การบริหารวิชาการ (2) การบริหารงานบุคคล (3) การบริหารงบประมาณ (4) การบริหารทั่วไป โดยมีการบริหารสถานศึกษาแบบมีส่วนร่วมของชุมชุนโดยมีหลักการดังนี้ (1) การมีมีส่วนร่วมในการแสดงความคิดเห็น (2) การมีส่วนร่วมปฏิบัติงาน (3) การมีมีส่วนร่วมในการประเมิน (4) การมีมีส่วนร่วมในการสนับสนุน 2) แนวทางการบริหารสถานศึกษาแบบมีส่วนร่วมกับของชุมชนตามหลักอริยสัจ 4 โรงเรียนเทพราชพิทยาสรรค์ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครศรีธรรมราช ประกอบด้วย 4 ด้าน ได้แก่ ด้านที่ 1 การบริหารวิชาการ มีแนวทางการดำเนินงาน ดังนี้ (1) การพัฒนาหลักสูตรและกระบวนการเรียนรู้ (2) การจัดทำทะเบียนและวัดผลประเมินผล (3) การบริหารกลุ่มสาระการเรียนรู้และกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน (4) การส่งเสริมคุณภาพการจัดการศึกษา (5) การพัฒนาสื่อนวัตกรรมเทคโนโลยีทางการศึกษาและแหล่งเรียนรู้ (6) งานประกันคุณภาพการศึกษา ด้านที่ 2 การบริหารงานบุคคล มีแนวทางการดำเนินงาน ดังนี้ (1) งานวางแผนอัตรากำลังและกำหนดตำแหน่ง (2) งานสรรหาการบรรจุแต่งตั้งและออกจากราชการ (3) งานสารบรรณและเลขานุการฝ่าย (4) งานวินัยและการรักษาวินัย (5) งานสร้างเสริมประสิทธิภาพในการปฏิบัติราชการ (6) งานประเมินผลการปฏิบัติงานและเลื่อนขั้นเงินเดือน (7) งานทะเบียนประวัติและเลื่อนวิทยฐานะ ด้านที่ 3 การบริหารงบประมาณ มีแนวทางการดำเนินงาน ดังนี้ (1) งานแผนและจัดตั้งงบประมาณ (2) การบริหารการเงิน (3) การบริหารบัญชี (4) การบริหารพัสดุและสินทรัพย์ (5) งานควบคุมถายในและบริหารความเสี่ยง ด้านที่ 4 การบริหารทั่วไป มีแนวทางการดำเนินงาน ดังนี้ (1) งานอาคารสถานที่ (2) งานกิจการนักเรียน (3) งานอนามัย (4) งานประชาสัมพันธ์และสัมพันธ์ชุมชนมีการบริหารสถานศึกษาแบบมีส่วนร่วมของชุมชุนโดยมีหลักการดังนี้ (1) การมีมีส่วนร่วมในการแสดงความคิดเห็น (2) การมีส่วนร่วมปฏิบัติงาน (3) การมีมีส่วนร่วมในการประเมิน (4) การมีมีส่วนร่วมในการสนับสนุน โดยนำหลักพุทธรรมมาเป็นกรอบในการดำเนินงาน คือ อริยสัจ 4 ได้แก่ (1) ทุกข์ การกำหนดปัญหา (2) สมุทัย การวิเคราะห์สาเหตุของปัญหา (3) นิโรธการกำหนดเป้าหมาย (4) ขั้นมรรคกำหนดวิธีการแก้ปัญหา และ 3) การนำเสนอแนวทางการบริหารสถานศึกษาแบบมีส่วนร่วมของชุมชนตามหลักอริยสัจ 4 ของโรงเรียนเทพราชพิทยาสรรค์ พบว่ามีความเหมาะสม ความเป็นไปได้ ความเป็นประโยชน์ และมีโครงสร้างตามองค์ประกอบสามารถนำไปใช้ได้

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ชัยฤกษ์ ก. ., ศรีสุวรรณ ก. ., & พระครูสุเมธปริยัติคุณ. (2025). การบริหารสถานศึกษาแบบมีส่วนร่วมของชุมชนตามหลักอริยสัจ 4 ของโรงเรียนเทพราชพิทยาสรรค์ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครศรีธรรมราช. วารสารครุศาสตร์ปริทรรศน์ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 12(2), 594–607. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/EDMCU/article/view/277870
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2565). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542. กรุงเทพมหานคร: พริกหวานกราฟฟิก.

ธีรภัทร โคตรบรรเทา และคณะ. (2563). พัฒนาแนวทางการบริหารสถานศึกษาแบบมีส่วนร่วมของโรงเรียนกลุ่มเครือข่ายพัฒนาคุณภาพการศึกษา กลุ่มที่ 2 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 1. วารสารวิชาการและวิจัย มหาวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ, 10(3), 151-161.

นงลักษณ์ ยอดมงคล. (2561) .ยุทธศาสตร์ชาติระยะ 20 ปี และแผนปฏิรูปประเทศ 11 ด้าน. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ.

ปานระพี มหาสาโร. (2564). การพัฒนาแนวทางการมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการศึกษาของสถานศึกษาขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต 2. วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

ปารณทัตต์ แสนวิเศษ. (2555). การมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานของโรงเรียนประถมศึกษา : การสร้างทฤษฎีฐานรากหลักสูตร. ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฎสกลนคร.

พระเจริญพงษ์ ธมฺมทีโป (วิชัย). (2556). การบริหารแบบมีส่วนร่วมตามหลักอริยสัจ 4 ของคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐานในโรงเรียนประถมศึกษา อำเภอพนม จังหวัดสุราษฎร์ธานี. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระมหานันทพงษ์ ญาณกวี (ศรีโยธา). (2564). การมีส่วนร่วมในการบริหารทรัพยากรทางการศึกษา. วารสารบัณฑิตศึกษามหาจุฬาขอนแก่น, 8(4), 14-21.

รัตนพร รัตนสุวรรณ และคณะ. (564). แนวทางการมีส่วนร่วมของชุมชนในการบริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครศรีธรรมราช เขต 2. วารสารวารสารพุทธสังคมวิทยาปริทรรศน์, 6(3), 1-16.