การเสริมสร้างความเข้มแข็งของสถาบันครอบครัวตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของกลุ่มชาติพันธุ์ในภาคตะวันตก

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบันของชุมชนชาติพันธุ์ในภาคตะวันตก 2) วิเคราะห์แนวทางการเสริมสร้างความเข้มแข็งของสถาบันครอบครัวตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของกลุ่มชาติพันธุ์ในภาคตะวันตก และ 3) นำเสนอรูปแบบการเสริมสร้างความเข้มแข็งของสถาบันครอบครัวตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของกลุ่มชาติพันธุ์ในภาคตะวันตกที่สอดคล้องกับสภาพการณ์ปัจจุบัน เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ หัวหน้าหน่วยงานราชการ ผู้นำชุมชน นักวิชาการพัฒนาชุมชนในพื้นที่ภาคตะวันตกของประเทศไทย บริบทเชิงพื้นที่จังหวัดกาญจนบุรี ตามลักษณะการเป็นตัวแทนของกลุ่มที่เหมาะสม จากวิธีการสุ่มแบบเจาะจง 10 ท่าน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีการวิเคราะห์เนื้อหา และการสนทนากลุ่มเฉพาะร่วมกับผู้ทรงคุณวุฒิ ได้แก่ หัวหน้าหน่วยงานราชการ ผู้นำชุมชน และนักวิชาการด้านศาสนา จากการสุ่มแบบเจาะจง 7 ท่าน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนา ผลการวิจัย พบว่า 1) สภาพปัจจุบันของชุมชนชาติพันธุ์ในภาคตะวันตก พบว่า ด้านเศรษฐกิจ มี 12 ประเด็นหลัก ด้านสังคม มี 12 ประเด็นหลัก ด้านการศึกษา มี 13 ประเด็นหลัก และด้านสุขอนามัยและสิ่งแวดล้อม มี 9 ประเด็นหลัก 2) แนวทางการเสริมสร้างความเข้มแข็งของสถาบันครอบครัวตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ครอบคลุม 3 บริบท ประกอบด้วย บริบทอธิสีลสิกขา (ศีล) บริบทอธิจิตตสิกขา (สมาธิ) และบริบทอธิปัญญาสิกขา (ปัญญา) และ 3) รูปแบบการเสริมสร้างความเข้มแข็งของสถาบันครอบครัวตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของกลุ่มชาติพันธุ์ในภาคตะวันตกที่สอดคล้องกับสภาพการณ์ปัจจุบัน พบว่า เป็นรูปแบบการทำงานร่วมกันในลักษณะเครือข่ายสถาบันทางสังคมที่ประกอบด้วยบ้าน/ชุมชน วัด และโรงเรียน/ราชการ เพื่อนำไปสู่การพัฒนากายวาจา เสริมสมาธิและสร้างสังคมอุดมปัญญา โดยนำเอาหลักไตรสิกขาที่สอดคล้องกับหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาบูรณาการอย่างเหมาะสมและสอดคล้องกับสภาพสังคมพหุวัฒนธรรมของชุมชนชาติพันธุ์โดยครอบคลุมทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคม การศึกษา สุขอนามัยและสิ่งแวดล้อม