การศึกษาแนวทางการจัดการเรียนการสอนวิชาพระพุทธศาสนาตามหลักอริยสัจ ๔ สำหรับโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา กลุ่ม ๓

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ ๑) ศึกษาสภาพการจัดการเรียนการสอนรายวิชาพระพุทธศาสนาตามหลักอริยสัจ ๔ ของครูโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา กลุ่ม ๓ ๒) ศึกษาแนวทางการจัดการเรียนการสอนวิชาพระพุทธศาสนาตามหลักอริยสัจ ๔ ของครูโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา กลุ่ม ๓ ๓) เสนอแนวทางการจัดการเรียนการสอนวิชาพระพุทธศาสนาตามหลักอริยสัจ ๔ สำหรับโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา กลุ่ม ๓ โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสานวิธี ได้แก่ การวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้บริหารและครูโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญ กลุ่ม ๓ จำนวน ๒๑๗ คน เครื่องมือที่ใช้ คือ แบบสอบถาม สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และค่าความต้องการจำเป็น ส่วนการวิจัยเชิงคุณภาพ มีผู้ให้ข้อมูลสำคัญ คือ ผู้ทรงคุณวุฒิจำนวน ๓ รูป/คน เครื่องมือที่ใช้ คือ แบบสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการวิจัยพบว่า

สภาพการจัดการเรียนการสอนรายวิชาพระพุทธศาสนาตามหลักอริยสัจ ๔ ของครูโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา กลุ่ม ๓ ภาพรวมอยู่ในระดับมาก และเมื่อพิจารณาเป็นรายด้านคือ ด้านหลักสูตรมีปัญหา ได้แก่ ๑) หลักสูตรมีการจัดลำดับขั้นตอนในการเรียนการสอนอย่างเหมาะสม ด้านกระบวนการเรียนรู้ ได้แก่ ๒) ผู้เรียนมีการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการเรียนรู้ที่ค่อนข้างถาวร ซึ่งเป็นผลมาจากการฝึกปฏิบัติและการเสริมแรง ด้านสื่อ ได้แก่ ๓) ผู้สอนมีการใช้สื่อการสอนที่หลากหลาย อาทิ แบบจำลอง สื่อวีดีทัศน์ เพลงฯ ด้านกิจกรรมการเรียนรู้ ได้แก่ ๔) กิจกรรมการเรียนเป็นการสร้างกัลยาณมิตรที่ดีต่อกันระหว่างนักเรียนต่อนักเรียน ด้านวัดและประเมินผล ได้แก่ ๕) ครูผู้สอนต้องชี้แจงให้ผู้เรียนเห็นจุดด้อยของตัวเองเพื่อนำไปพัฒนา

แนวทางการจัดการเรียนการสอนวิชาพระพุทธศาสนาตามหลักอริยสัจ ๔ ของครูโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา กลุ่ม ๓ พบว่า ๑) ด้านหลักสูตร จัดได้ไม่ตรงตามบริบทของผู้เรียน (ทุกข์) สาเหตุมาจากหลักสูตรต้องปรับให้ตรงตามความต้องการของผู้เรียน (สมุทัย) เราจะทำให้หลักสูตรมีความตรงต่อความต้องการของผู้เรียนด้วยวิธีไหน (นิโรธ) การที่ทุกฝ่ายมีส่วนร่วมในการลงมือแก้ปัญหา (มรรค) ๒) ด้านกระบวนการเรียนรู้ การเรียนรู้เปลี่ยนแปลงพฤติกรรมได้น้อย (ทุกข์) ผู้สอนสามารถรู้สาเหตุของการผู้เรียนเปลี่ยนพฤตกรรมในทางที่ดีได้น้อย (สมุทัย) ควรมีวิธีการอบรมที่หลากหลาย (นิโรธ) จัดให้นักเรียนที่มีความประพฤติดีเป็นผู้นำ (มรรค) ๓) ด้านสื่อ ผู้สอนและผู้เรียนมีความเชียวชาญในการใช้สื่อน้อย (ทุกข์) ผู้สอนและผู้เรียนไม่มีความเชียวชาญในการใช้สื่อ(สมุทัย) มีการแนะนำผู้สอนและผู้เรียนใช้สื่อ (นิโรธ) จัดอบรมผู้สอนและผู้เรียนในเรื่องการใช้สื่อ(มรรค) ๔) ด้านกิจกรรมการเรียนรู้ ผู้เรียนมีการแบ่งปันสิ่งที่ได้จากการเรียนรู้น้อย (ทุกข์) รู้ว่าผู้เรียนมีการแบ่งปันความรู้น้อย (สมุทัย) มีการแสดงประโยชน์ที่ได้จากการแบ่งปันความรู้ (นิโรธ) ส่งเสริมให้มีการแบ่งปันความรู้ การทำงานเป็นทีม (มรรค) ๕) ด้านการวัดและประเมินผล การที่ผู้สอนไม่ได้นำผลการประเมินผู้เรียนไปชี้แจงให้ผู้เรียนเห็นจุดเด่นและจุดด้อยของตนเอง (ทุกข์) รู้ปัญหาการไม่ชี้แจงผลการ (สมุทัย) ผู้สอนต้องหาวิธีการชี้แจงให้ผู้เรียนทราบจุดเด่นและจุดด้อยของตนเอง (นิโรธ) ผู้สอนแจ้งให้ผู้เรียนทราบจุดเด่นและจุดด้อยของตนเอง (มรรค)