รูปแบบการพัฒนาศูนย์การเรียนรู้โรงเรียนวิถีพุทธ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยเรื่องนี้มีวัตถุประสงค์ของการวิจัย เพื่อศึกษาสภาพปัญหาของศูนย์การเรียนรู้ของ
โรงเรียนวิถีพุทธ, เพื่อพัฒนารูปแบบการพัฒนาศูนย์การเรียนรู้โรงเรียนวิถีพุทธ และเพื่อน าเสนอ
รูปแบบการพัฒนาศูนย์การเรียนรู้โรงเรียนวิถีพุทธ โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสานวิธี และกลุ่ม
ประชากรที่ใช้ในการวิจัยเป็นผู้อ านวยการโรงเรียนวิถีพุทธทั่วไป ในก ากับของส่วนวางแผนและ
พัฒนาการอบรม สถาบันวิปัสสนาธุระ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัยร่วมกับส านักพัฒนา
นวัตกรรม ส านักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน จ านวน ๓๙๔ คน และวิเคราะห์ข้อมูลโดย
การหาค่าความเหมาะสม ค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
ผลการวิจัย พบว่า
๑. สภาพปัจจุบันของโรงเรียนวิถีพุทธและศูนย์การเรียนรู้โรงเรียนวิถีพุทธ ๑) โรงเรียนวิถีพุทธ
ปัจจุบันด าเนินการโดยส่วนวางแผนและพัฒนาการอบรม สถาบันวิปัสสนาธุระ มหาวิทยาลัยมหาจุฬา
ลงกรณราชวิทยาลัย ร่วมกับส านักพัฒนานวัตกรรม ส านกงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน มี
โรงเรียนวิถีพุทธอยู่ ๓ ระดับ คือ โรงเรียนวิถีพุทธทั่วไป, โรงเรียนวิถีพุทธชั้นน า, และโรงเรียนวิถีพุทธ
พระราชทาน ด าเนินกิจกรรมภายในโรงเรียนตามอัตลักษณ์ ๒๙ ประการสู่ความเป็นโรงเรียนวิถีพุทธ
มี ๕ ด้าน คือ ด้านกายภาพ, ด้านการเรียนการสอน, ด้านพฤติกรรมครูและนักเรียน, ด้านส่งเสริมวิถี
พุทธและด้านกิจกรรมประจ าวันพระ ส่วนศูนย์การเรียนรู้โรงเรียนวิถีพุทธ ปัจจุบัน อยู่ในขั้นตอนการ
วิจัย จะน าเสนอต่อไป ๒) สภาพปัญหาของการด าเนินงานโรงเรียนวิถีพุทธและศูนย์การเรียนรู้
โรงเรียนวิถีพุทธ สรุปได้ว่า สภาพปัญหาในโรงเรียนวิถีพุทธมี ๘ ด้าน คือ ๑) ด้านการบริหาร ๒) ด้าน
นักเรียน ๓) ด้านครู ๔) ด้านผู้บริหารโรงเรียน ๕) ด้านผู้ปกครอง ๖) ด้านอาคารสถานที่ ๗) ด้านการ
จัดการกิจกรรม ๘) ด้านเครือข่ายโรงเรียนวิถีพุทธ
๒. ผลการพัฒนารูปแบบการพัฒนาศูนย์การเรียนรู้โรงเรียนวิถีพุทธ ได้ดังนี้ รูปแบบการพัฒนา
ศูนย์การเรียนรู้โรงเรียนวิถีพุทธ ประกอบด้วยส่วนส าคัญ ๓ ส่วนคือ คือ ส่วนน า, กระบวนการ, และ
การน าไปใช้ มีรายละเอียด อธิบายได้ดังนี้ ๑) ส่วนน า ประกอบด้วย หลักการ, วัตถุประสงค์,
สภาพแวดล้อม, ตัวชี้วัดศูนย์การเรียนรู้โรงเรียนวิถีพุทธ ๒) กระบวนการ ประกอบด้วย ได้แก่
องค์ประกอบของศูนย์การเรียนรู้โรงเรียนวิถีพุทธ, การด าเนินงานศูนย์การเรียนรู้โรงเรียนวิถีพุทธ, การ
พัฒนาศูนย์การเรียนรู้โรงเรียนวิถีพุทธ, กิจกรรมพัฒนาศูนย์การเรียนรู้โรงเรียนวิถีพุทธ ๓) การน า
รูปแบบไปใช้ ประกอบด้วย การเตรียมการด าเนินงาน, การน าไปใช้, การติดตามและประเมินผล
๓. ผลการน าเสนอรูปแบบการพัฒนาศูนย์การเรียนรู้โรงเรียนวิถีพุทธจากวิเคราะห์ค่าความ
เหมาะสมโดยภาพรวม มีความเหมาะสมอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณาในแต่ละหัวข้อ พบว่า ส่วน
กระบวนการ องค์ประกอบด้านอาคารสถานที่ มีความเหมาะสมมากที่สุด รองลงมา ส่วนการน า
รูปแบบไปใช้ ส่วนกระบวนการด้านกิจกรรม มีความเหมาะสมเป็นล าดับที่ ๓
Article Details
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความในวารสารฉบับนี้ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้นเพียงผู้เดียว และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ
กองบรรณาธิการขอสงวนสิทธิ์ในการคัดเลือกบทความลงตีพิมพ์และจะแจ้งให้เจ้าของบทความทราบหลังจากผู้ประเมินบทความตรวจอ่านบทความแล้ว
ต้นฉบับที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารครุศาสตร์ปริทรรศน์ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ถือเป็นกรรมสิทธิ์ของคณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ห้ามนำข้อความทั้งหมดหรือบางส่วนไปพิมพ์ซ้ำ เว้นเสียแต่ว่าจะได้รับอนุญาตจากมหาวิทยาลัยฯ เป็นลายลักษณ์อักษร
เอกสารอ้างอิง
พิมพ์องค์การรับส่งสินค้าและพัศดุภัณฑ์ (ร.ส.พ.).
กลุ่มสาระสนเทศ, ส านักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (๑๖ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๐). ข้อมูล
ส านักงานเขตพื้นที่การศึกษาทั่วประเทศ . แหล่งที่มา https://data.boppobec.info/emis/area_school.php.
กัมปนาท ศรีสุนทร. (๒๕๕๐). การพัฒนาการมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการเรียนรู้ : ศึกษา
เฉพาะกรณีโรงเรียน ชุมชนบ้านโพธิ์สองห้องวิทยา อ าเภอวาปีปทุม จังหวัด
มหาสารคาม. วิทยานิพนธ์ศาสนศาสตรมหาบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยมหา
มกุฎราชวิทยาลัย.
จีรวัสส์ เรือนพันธ์. (๒๕๕๐). การใช้แหล่งการเรียนรู้ในชุมชนเพื่อจัดกิจกรรมการเรียนรู้วิชา
ชีววิทยาเรื่องความหลากหลายของสิ่งมีชีวิต. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต.
บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
ณัฐนันท์ ยอดธนันชัย. (๒๕๕๒). ศูนย์การเรียนรู้ชุมชน กับการแนะแนวการศึกษา อาชีพชีวิตและ
สังคม. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย :มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
ณัฐพล สียิ่งพิบูล. (๒๕๕๒). ศูนย์การเรียนชุมชมที่มีความยืดหยุ่นในการใช้งานพื้นที่ศูนย์บริการ
การศึกษานอกโรงเรียนเขตพระโขนง : แนวทางการออกแบบและบริหารจัดการ.
วิทยานิพนธ์สถาปัตยกรรมศาสตรมหาบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ทศพิธ แป้นดวงเนตร. (๒๕๕๔). ศูนย์การเรียนรู้ชุมชนเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวและพัฒนาอาชีพ
โดยชุมชนชาวจีนยูนนาน บ้านสันติชล ต าบลเวียงใต้ อ าเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน.
วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
พระฌอน ชยสาโร(ชยสาโรภิกขุ). (๒๕๔๙). โหลหนึ่งก็ถึง : คุณธรรม ๑๒ ประการ เพื่อความส าเร็จ
ในการศึกษาวิถีพุทธ. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์คิวพริ้นท์แมเนจเม้นท์.
พระพรหมคุณาภรณ (ป. อ. ปยุตฺโต). (๒๕๔๗). การศึกษาเริ่มตนเมื่อคน กิน อยู่ ดู ฟังเป็น.
กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์อุษาการพิมพ.
รุ่งรัตน์ จิณะเสน. (๒๕๕๐). การพัฒนาระบบการให้บริการสื่อ ของศูนย์การเรียนรู้ด้วยตัวเอง คณะ
มนุษย์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต. บัณฑิต
วิทยาลัย :มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.วิไล วิทย์ประเสริฐกุล. (๒๕๔๙). การศึกษาสภาพและปัญหาการบริหารโรงเรียนวิถีพุทธ สังกัด
ส านักงาน คณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานในกรุงเทพมหานคร. วิทยานิพนธ์
ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต. คณะครุศาสตร์ : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถระ). (๒๕๔๗). ค ากล่าวสัมโมทนียกถา ยุทธศาสตร์การ
พัฒนาโรงเรียนวิถีพุทธ. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์อุษาการพิมพ์.
ส่วนวางแผนและพัฒนาการอบรม มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (๑๖ กุมภาพันธ์
๒๕๖๐). สถิติโรงเรียนวิถีพุทธ. แหล่งที่มา: http://www.vitheebuddha.com.
ส านักพัฒนานวัตกรรมการจัดการศึกษา. (๑๖ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๐). แนวทางด าเนินการ ๒๙ ประการ
สู่ความเป็นโรงเรียนวิถีพุทธ. แหล่งที่มา: http://www.vitheebuddha.com.
สุรชาติ อินแผลง. (๒๕๕๐). การศึกษาสภาพการด าเนินงานโรงเรียนวิถีพุทธ สังกัดส านักงานเขต
พื้นที่ การศึกษาเลย เขต ๑ : กรณีศึกษาโรงเรียนบานติ้วนอย. วิทยานิพนธ์ปริญญา
ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยขอนแกน.
อชิรญาณ์ ยันตพร. (๒๕๕๒). การพัฒนาศูนย์การเรียนรู้ ชุมชนบางขุนไทร ด าบลบางขุนไทร
อ าเภอบ้านแหลม จังหวัด เพชรบุรี. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต. บัณฑิต
วิทยาลัย : มหาวิทยาลัยศิลปากร.
