"Escaping the Miasma, Embracing the Sea Breeze": Therapeutic Landscapes of the Quest for Wellbeing among the Siamese Elite during the Reign of King Chulalongkorn
Keywords:
Siamese Elite, Miasma, Therapeutic Landscapes, King Rama VAbstract
This article aims to study the concepts of seeking wellbeing among the Siamese elite during the reign of King Chulalongkorn (King Rama V). It explores the prevailing belief in "bad air" or "miasma" (ai-phit) as a primary cause of illness. It aims to address how these ideas influenced the decision to travel to coastal towns for convalescence, amidst a transitional period where germ theory began to emerge in Siamese society. Utilizing the "Therapeutic Landscapes" framework, this study employs historical methodology, analyzing primary sources such as memoirs and royal travelogues—alongside secondary sources. Accordingly, the Siamese elite maintained a strong adherence to miasmatic theory, believing that "changing the air" was a vital tool for bodily healing. This practice reflects that air and the sea were perceived as healing spaces—sanctuaries from the overcrowding and miasma of the capital. According to the principles of therapeutic landscapes, the elements that established the sea as a preferred site for recovery can be categorized into three dimensions: natural, built, and social.
References
กิตติพงษ์ วิโรจน์ธรรมากูร. (2549). ในวังแก้ว. ดอกหญ้า.
กรมศิลปากร. (2544). วัฒนธรรม พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ เอกลักษณ์และภูมิปัญญา จังหวัดชลบุรี. กรมศิลปากร.
โกมาตร จึงเสถียรทรัพย์. (2561). ปกิณคดี ๑๐๐ ปี การสาธารณสุขไทย ในวาระ ๑๐๐ ปี การสาธารณสุขไทย (พ.ศ. ๒๔๖๑-๒๕๖๑). บริษัทดีวัน จำกัด.
ชาติชาย มุกสง. (2563). จากปีศาจสู่เชื้อโรค: ประวัติศาสตร์การแพทย์กับโรคระบาดในสังคมไทย. มติชน.
สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ. (2504). อธิบายถึงเรื่องเที่ยว เที่ยวทะเลตะวันออก, เที่ยวมณฑลเพชรบูรณ์, เที่ยวน้ำตกอนัมก๊กที่เกาะกูด, เที่ยวไทรโยค. องค์การค้าของคุรุสภา.
ทวีศักดิ์ เผือกสม. (2550). เชื้อโรค ร่างกาย และรัฐเวชกรรม: ประวัติศาสตร์การแพทย์สมัยใหม่ในสังคมไทย. สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ธานินทร์ ทิพยางค์. (2551). การรักษาความสะอาดในกรุงเทพฯ ระหว่าง พ.ศ. 2440–2475 [วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ]. คลังสถาบันมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ. https://ir.swu.ac.th/entities/publication/83f67df3-a0f5-4df5-a101-7fdf2de92585
นิภาพร รัชตพัฒนากุล. (2562). “นาสิกประสาตภัย”: ประวัติศาสตร์ของกลิ่นเหม็นในเมืองกรุงเทพฯ. ศิลปวัฒนธรรม, 40(3), 118–129.
แดน บีช. บรัดเลย์, (2512). ประชุมพงศาวดาร ภาคที่ 31 จดหมายเหตุเรื่องมิชชันนารีอเมริกันเข้ามาประเทศไทย. โรงพิมพ์คุรุสภาพระสุเมรุ. https://digital.library.tu.ac.th/tu_dc/frontend/Info/item/dc:148482ปรีดิเทพย์พงษ์ เทวกุล. (2499). พระราชประวัติสมเด็จพระศรีสวรินทิรา บรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า; และ, จดหมายเหตุรายวันของสมเด็จพระบรมราชปิตุลาธิบดี เจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิศ. โรงพิมพ์พระจันทร์. https://digital.library.tu.ac.th/tu_dc/frontend/Info/item/dc:173715
พัสวีสิริ เปรมกุลนันท์. (2563). ศิลปกรรมในพื้นที่ชายฝั่งทะเลภาคตะวันออกตามพระราชดำริในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวและพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว. คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร.
สมเด็จพระราชปิตุลา บรมพงศาภิมุข เจ้าฟ้าภาณุรังษีสว่างวงศ์ กรมพระยาภาณุพันธุวงศ์วรเดช. (2511). ชีวิวัฒน์เที่ยวที่ต่างๆ ภาค 7. โรงพิมพ์คุรุสภาพระสุเมรุ. https://digital.library.tu.ac.th/tu_dc/frontend/Info/item/dc:138572
มูลนิธิสมเด็จพระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า. (2549). ศรีสวรินทิรานุสรณีย์ น้อมรำลึกถึงสมเด็จพระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า. มูลนิธิสมเด็จพระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า.
ยุวดี ตปนียากร. (2522). วิวัฒนาการของการแพทย์ไทยตั้งแต่สมัยเริ่มต้นจนถึงสิ้นสุดรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว [ปริญญาอักษรศาสตรมหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. Chulalongkorn University Theses and Dissertations (Chula ETD). https://digital.car.chula.ac.th/chulaetd/59834/
หอจดหมายเหตุแห่งชาติ. (29 มิ.ย. 118 – 13 ต.ค. 118). พระราชหัตถเลขาพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ถึง พระยาเทเวศร์วงวิวัฒน์ เรื่องบริษัทสอาด 29 มิถุนายน ร.ศ.118. ร.5 น.5.12/9. หอจดหมายเหตุแห่งชาติ.
สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส. (2514). มนุษยวิทยา. โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย. https://digital.library.tu.ac.th/tu_dc/frontend/Info/item/dc:167041
วีรยุทธ ศรีสุวรรณกิจ. (2549). การพักผ่อนหย่อนใจแบบตะวันตกของชนชั้นนำสยาม พ.ศ. 2445–2475 [วิทยานิพนธ์อักษรศาสตร มหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. Chulalongkorn University Theses and Dissertations (Chula ETD). https://digital.car.chula.ac.th/chulaetd/24548/
Charlier, R. H., & Chaineux, M. C. P. (2009). The healing sea: A sustainable coastal ocean resource: Thalassotherapy. Journal of Coastal Research, 25, 838–856. https://doi.org/10.2112/08A-0008.1
Chitrabongs, C. (2011). The politics of defecation in Bangkok of the Fifth Reign. The Journal of the Siam Society, 99, 172–195. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/pub_jss/article/view/158387
Gesler, W. M. (1992). Therapeutic landscapes: Medical issues in light of the new cultural geography. Social Science & Medicine, 34(7), 735–746. https://doi.org/10.1016/0277-9536(92)90360-3
Gesler, W. M. (2003). Healing Places. Rowman & Littlefield Publishers.
Midgley, H. (2018 January 12). Historic Brighton: Dr Richard Russell and the miracle of sea-water therapy. Brighton Journal. https://brightonjournal.co.uk/historic-brighton-dr-richard-russell-and-the-miracle-of-sea-water-therapy/
Ratchatapattanakul N. (2013). Public Health in Modern Siam: Elite Thinking, External Pressure, and Popular Attitudes. The Journal of the Siam Society, 101, 177–192. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/pub_jss/article/view/158268
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Sahasat: Journal of Social Sciences and Humanities
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
Sahasarts: Journal of Social Sciences and Humanities places great importance on safeguarding copyright and protecting authors’ rights in the dissemination of academic works. The objective is to promote transparency, academic integrity, and adherence to international publishing standards. The journal has established the following policies:
|
1. Acceptance of Publication Conditions - Authors submitting manuscripts for publication must strictly comply with the journal’s policies and publication conditions. - Submission of a manuscript constitutes acceptance of the review and publication process in accordance with the journal’s standards. |
|
2. Copyright Transfer - Upon acceptance for publication, authors agree to transfer the copyright of the article to Sahasarts: Journal of Social Sciences and Humanities. - The journal reserves the right to publish, reproduce, and disseminate the article in all formats, including print, online, and other digital media. |
|
3. Authors’ Rights after Copyright Transfer - Authors retain the right to use their articles for academic purposes, such as teaching, personal research, inclusion in theses or dissertations, or dissemination on non-commercial platforms. - Any use of the article for commercial purposes requires prior written permission from the journal. |
|
4. Publication under Creative Commons License - All articles are published under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License (CC BY-NC-ND 4.0). - Others may share or distribute the article with proper credit to the original author(s) but may not modify, adapt, or use it for commercial purposes. |
|
5. Accuracy of Content and Use of Third-Party Materials - Authors must certify that the submitted manuscript is their original work, has not been simultaneously submitted elsewhere, and does not infringe copyright, plagiarize, falsify data, or otherwise violate academic publishing ethics. - Authors are responsible for obtaining permissions to use third-party materials (e.g., figures, tables, graphics) and must provide appropriate citations or acknowledgments. |
|
6. Disclaimer - All published articles are the copyright of Sahasarts: Journal of Social Sciences and Humanities. - The content, data, and opinions expressed in the articles are the sole responsibility of the respective authors and do not necessarily reflect the views of the editorial board or affiliated institutions. - In cases of error, copyright infringement, or ethical misconduct, full responsibility rests with the author(s). - Any commercial use of published articles requires prior written permission from the journal’s editor, including a clear statement of purpose and intended use. Unauthorized commercial use shall be the sole responsibility of the user. |
