การจัดการศึกษาและการวัดประเมินผลเพื่อพัฒนาทักษะอาชีพของผู้เรียนในสถานศึกษา

Benjarat  Upanan; Settapong Lerdpreecha; Prapasri Lerdpreecha

Authors

Benjarat Upanan Satri Angthong School, Secondary Educational Service Area Office Sing Buri Ang Thong
Settapong Lerdpreecha Satri Angthong School, Secondary Educational Service Area Office Sing Buri Ang Thong
Prapasri Lerdpreecha Satri Angthong School, Secondary Educational Service Area Office Sing Buri Ang Thong

Keywords:

Educational Management for Career Skill Development, 21st Century Career Skills, Assessment and Evaluation

Abstract

This academic article aims to present concepts, principles, and models of educational management for developing students' career skills in the 21st century. Through the analysis of documents, concepts, theories, and related research, the study synthesizes a systematic operational framework for educational institutions. The results reveal that educational management for career skill development should be implemented under a three-dimensional integrated conceptual framework, which includes: (i) the curriculum dimension, which sets the direction for continuous student development according to age groups, ranging from cultivating foundational characteristics, career learning, and self-discovery to developing specialized skills; (ii) the learning activity management dimension, emphasizing hands-on practice, experiential learning, simulated situations, and the participation of communities and enterprises; and (iii) the assessment dimension, which reflects students' potential and provides data for curriculum development and learning management. Furthermore, essential 21st-century career skills for students should be developed in a balanced manner. This involves integrating foundational career skills (analytical thinking, creativity, communication, teamwork, and information technology application) with professional skills related to specialized knowledge and entrepreneurship to enhance work readiness and lifelong learning. By synthesizing this knowledge, an educational institution administration model for promoting students' career skills was developed, comprising four components: Component 1: Principles, Component 2: Inputs, Component 3: Management Process, and Component 4: Outputs. The key findings indicate that educational management for career skill development achieves success when educational institutions harmoniously integrate the curriculum, learning management, and assessment. This integration ensures that students acquire the necessary knowledge, skills, and desirable characteristics, enabling them to discover their potential and appropriately plan their educational and career paths. Ultimately, this leads to the development of a high-quality workforce that aligns with the future demands of society and the labor market.

References

กีรติ สุวรรณโน. (2562). การสร้างแบบวัดทักษะชีวิตและอาชีพในศตวรรษที่ 21 สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 [วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม.

ขจรเกียรติ ชลเทพ. (2568). การบริหารจัดการศึกษาเพื่อพัฒนาทักษะอาชีพที่จำเป็นแห่งอนาคต. วารสารการบริหารการศึกษา มมร.วิทยาเขตร้อยเอ็ด, 5(2), 192–204.

ปณิชา ชัยกุลภัทรโชติ. (2562). การพัฒนาแบบวัดทักษะในศตวรรษที่ 21 ด้านการเรียนรู้และนวัตกรรม ของนักเรียนชั้นประถมศึกษา [การค้นคว้าอิสระการศึกษามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยนเรศวร.

ปาริชาติ อังกาบ และทัศน์ศิรินทร์ สว่างบุญ. (2561). การสร้างแบบวัดทักษะชีวิตและอาชีพ ตามแนวคิดทักษะในศตวรรษที่ 21 สำหรับนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย. วารสารการวัดผลการศึกษา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 24(2), 128–142.

เพ็ญนภา กุลนภาดล, จิตรา ดุษฎีเมธา, ผลาดร สุวรรณโพธิ์ และประชา อินัง. (2559). การพัฒนาทักษะอาชีพและการดำรงชีพ สำหรับการเรียนรู้ศตวรรษที่ 21 ด้วยกระบวนการเชิงจิตวิทยาเสริมสร้างศักยภาพแห่งตน [รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์]. สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม

ภานุชนารถ ทองคำเปลว, ไพรภ รัตนชูวงศ์ และพูนชัย ยาวิราช. (2568). แนวทางการบริหารหลักสูตรเพื่อส่งเสริมทักษะอาชีพสำหรับนักเรียนในโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษากลุ่มห้วยชมภู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 1. วารสารมณีเชษฐาราม วัดจอมมณี, 8(2), 346–357.

มลวัฒน์ มะลิวัลย์, สังวาร วังแจ่ม และทัศนีย์ บุญมาภิ. (2567). การพัฒนาหลักสูตรการจัดการเรียนรู้โดยใช้ชุมชนเป็นฐานเพื่อสร้างทักษะอาชีพในท้องถิ่นเรื่องการพัฒนาไส้อั่วสมุนไพรและแคบหมู โรงเรียนบ้านเวียงแหงสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 3. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชพฤกษ์, 10(3), 107–122.

วรรณากร พรประเสริฐ. (2563). เอกสารประกอบการสอนการวัดประเมินผลการเรียนรู้. วิทยาลัยการศึกษา มหาวิทยาลัยพะเยา.

ศราวุธ ศรีหาบุญทัน, ชูเกียรติ วิเศษเสนา และวรสิทธิ์ รัตนวราหะ. (2568). รูปแบบการจัดการศึกษาเพื่อเสริมสร้างทักษะอาชีพและการมีงานทำของนักเรียน โรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดเล็ก สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาในกลุ่มจังหวัดนครชัยบุรินทร์. สิกขา วารสารศึกษาศาสตร์, 12(1), 138–148.

สมถวิล วิจิตรวรรณา. (2565). แบบวัดเชิงสถานการณ์: ประยุกต์ใช้วัดคุณลักษณะนิสัย. วารสารการวัดประเมินผลสถิติและการวิจัยทางสังคมศาสตร์, 3(1), 11–19.

สายพิน ราชลำ. (2560). การพัฒนาแบบวัดทักษะชีวิตและอาชีพในศตวรรษที่ 21 ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้นในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเขต 39 [วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

สายเพ็ญ บุญทองแก้ว, บรรจง เจริญสุข และญาณิศา บุญจิตร์. (2563). การพัฒนารูปแบบการบริหารสถานศึกษาเพื่อพัฒนาทักษะอาชีพสำหรับนักเรียนในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุราษฎร์ธานี เขต 2. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 7(9), 96–110.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2561). แนวทางการเสริมทักษะและสร้างเสริมประสบการณ์อาชีพให้กับนักเรียน. กลุ่มพัฒนาระบบการแนะแนว สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2565). รูปแบบการวัดประเมินผลการเรียนรู้ในสถานศึกษาที่ส่งเสริมผู้เรียนให้เกิดผลลัพธ์ที่พึงประสงค์ของการศึกษาตามมาตรฐานการศึกษาของชาติ พ.ศ. 2561. บริษัท 21 เซ็นจูรี่ จำกัด.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2567). การศึกษาแนวทางการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานเพื่อการมีงานทำ. บริษัท พริกหวาน-กราฟิค จํากัด.

สุทธิพงศ์ บุญผดุง. (2568). เอกสารประกอบการสอน รายวิชาการวัดประเมินผลการเรียนรู้. คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัย- ราชภัฏสวนสุนันทา.

สุพิศ ศรีบัว. (2566). การพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่นการปลูกกัญชงเพื่อพัฒนาทักษะอาชีพสำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 โรงเรียนป่าไม้อุทิศ 4. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 7(9), 166–175.

สุภาวดี มาศบาง. (2566). แนวทางการจัดการศึกษาเพื่อพัฒนาทักษะอาชีพฐานชุมชนโดยวิทยาลัยชุมชน [วิทยานิพนธ์การศึกษาดุษฎีบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยนเรศวร.

องอาจ นัยพัฒน์. (2564). แนวคิดเบื้องต้นเกี่ยวกับการวัดประเมินทางการศึกษา. ในภาควิชาการวัดผลและวิจัยทางการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ (บ.ก.), ตำรารายวิชา ศษ 251 การวัดประเมินผลทางการศึกษาและการเรียนรู้ (หน้า 1–22). มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

อรวรรณ ปาวัณณะ และสุบัน พรเวียง. (2567). แนวทางการจัดการศึกษาเพื่อเตรียมสู่การประกอบอาชีพของนักเรียน บุตรหลานแรงงานต่างด้าว โรงเรียนในอำเภอหางดง สังกัดสำนักงาน เขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 4. Journal of Buddhist Education and Research: JBER, 10(2), 199–217.

อิบตีซัม อิแอ. (2564). การพัฒนาแบบวัดทักษะชีวิตและการทำงานในศตวรรษที่ 21 ของนักศึกษาวิทยาลัยชุมชนในพื้นที่สามจังหวัดชายแดนภาคใต้โดยประยุกต์ใช้ทฤษฎีการตอบสนองข้อสอบแบบพหุวิภาค [วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.

อุทัยวรรณ แซ่โง้ว. (2565). การพัฒนาแบบวัดทักษะทางสังคมและการเรียนรู้ข้ามวัฒนธรรมสำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย [วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยศิลปากร.