อิทธิพลของเรื่องสำคัญในการตรวจสอบต่อความเสี่ยงในการสอบบัญชี: บทบาทกำกับของการเติบโตอย่างยั่งยืน และผลการดำเนินงานทางการเงินในบริษัทจดทะเบียนไทย

สุทธิวรรณ นันทกาญจน์; จิรัฐติกาล  วุฒิพันธุ์; เฉวียง   วงค์จินดา

ผู้แต่ง

สุทธิวรรณ นันทกาญจน์ นักศึกษาระดับปริญญาโท คณะบริหารธุรกิจและเทคโนโลยีสารสนเทศ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน วิทยาเขตขอนแก่น
จิรัฐติกาล วุฒิพันธุ์ อาจารย์ คณะบริหารธุรกิจและเทคโนโลยีสารสนเทศ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน วิทยาเขตขอนแก่น
เฉวียง วงค์จินดา อาจารย์ คณะวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์

คำสำคัญ:

เรื่องสำคัญในการตรวจสอบ , ความเสี่ยงในการสอบบัญชี , การเติบโตอย่างยั่งยืน , ผลการดำเนินงานทางการเงิน

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาอิทธิพลของจำนวนเรื่องสำคัญในการตรวจสอบและรูปแบบการนำเสนอเรื่องสำคัญในการตรวจสอบต่อความเสี่ยงในการสอบบัญชีของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (SET) รวมทั้งศึกษาความสัมพันธ์กับการเติบโตอย่างยั่งยืนและผลการดำเนินงานทางการเงิน ตลอดจนทดสอบบทบาทกำกับของการเติบโตอย่างยั่งยืน อัตราผลตอบแทนต่อส่วนของผู้ถือหุ้น อัตราผลตอบแทนจากสินทรัพย์ และกำไรต่อหุ้น โดยใช้ข้อมูลทุติยภูมิจากงบการเงินและรายงานแบบแสดงรายการข้อมูลประจำปีของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย ระหว่างปี พ.ศ. 2565–2567 จำนวน 723 ตัวอย่าง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา การวิเคราะห์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน และการวิเคราะห์การถดถอยเชิงพหุคูณ

ผลการวิจัยพบว่า จำนวนเรื่องสำคัญในการตรวจสอบและรูปแบบการนำเสนอเรื่องสำคัญในการตรวจสอบมีความสัมพันธ์เชิงบวกกับความเสี่ยงในการสอบบัญชีอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ นอกจากนี้ รูปแบบการนำเสนอเรื่องสำคัญในการตรวจสอบมีความสัมพันธ์เชิงลบกับอัตราการเติบโตอย่างยั่งยืนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ สำหรับผลการดำเนินงานทางการเงินพบว่า จำนวนเรื่องสำคัญในการตรวจสอบมีความสัมพันธ์เชิงลบกับกำไรต่อหุ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ และอัตราผลตอบแทนต่อส่วนของผู้ถือหุ้นทำหน้าที่เป็นตัวแปรกำกับความสัมพันธ์เชิงบวกระหว่างรูปแบบการนำเสนอเรื่องสำคัญในการตรวจสอบกับความเสี่ยงในการสอบบัญชีอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ขณะที่การเติบโตอย่างยั่งยืน อัตราผลตอบแทนจากสินทรัพย์ และกำไรต่อหุ้นไม่พบบทบาทกำกับ ผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่า จำนวนเรื่องสำคัญในการตรวจสอบและรูปแบบการนำเสนอเรื่องสำคัญในการตรวจสอบมีความสำคัญต่อการอธิบายและทำความเข้าใจระดับความเสี่ยงในการสอบบัญชี และเป็นข้อมูลที่มีประโยชน์ต่อผู้สอบบัญชี ผู้บริหาร และผู้ลงทุนในการประเมินความเสี่ยงและการตัดสินใจลงทุนอย่างมีประสิทธิภาพ

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

กัณฐีรัตน์ บุญยืน, จอมใจ แซมเพชร และกุลสิรี โค้วสุวรรณ์. (2564). คุณค่าด้านการสื่อสารเรื่องสำคัญในการตรวจสอบของบริษัทจดทะเบียนในตลาดทางเลือกในการระดมทุนในตลาดหลักทรัพย์. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยนครพนม, 11(1), 218–233.

กฤตยกมล ธานิสพงศ์, พัชราวดี กุลบุญญา และอรพิน บุญพงศ์. (2567). ความสัมพันธ์ระหว่างเรื่องสำคัญจากการสอบบัญชีกับค่าธรรมเนียมการสอบบัญชีของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย กลุ่มเกษตรและอุตสาหกรรมอาหาร. วารสารการจัดการและการพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี, 11(2), 85–100.

จิรัชญา ศีลสัตยาวงศ์. (2566). เรื่องสำคัญในการตรวจสอบของการบริหารสินทรัพย์ต่อผลการดำเนินงานของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (SET 100). วารสารดุษฎีบัณฑิตทางสังคมศาสตร์, 13(3), 788–803.

จิรารัช พิพัฒน์นราพงศ์ และศิริพรรณ เขื่อนข่ายแก้ว. (2567). การใช้อัตราส่วนทางการเงินเพื่อพยากรณ์บริษัทที่ถูกสั่งแก้ไขงบการเงิน: สัญญาณเตือนการทุจริตในงบการเงิน. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 44(3), 92–120.

ชนัญชิดา สองศรี และศิริลักษณ์ บางโชคดี. (2567). ความสัมพันธ์ระหว่างคุณลักษณะคณะกรรมการบริษัทและระดับของการเปิดเผยข้อมูลตามเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนที่เกี่ยวข้องกับอุตสาหกรรมของบริษัทที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย. วารสารวิชาชีพบัญชี, 20(68), 5–38.

ณัฐระดา รัตนสิงห์, พิธาน แสนภักดี และปฐมพงค์ กุกแก้ว. (2567). ปัจจัยเชิงสาเหตุที่มีอิทธิพลต่อคุณภาพการตรวจสอบบัญชีของผู้สอบบัญชีรับอนุญาตแห่งประเทศไทย. วารสารศิลปการจัดการ, 8(4), 128–140.

นันทวัจน์ ปัญญายศธนากรณ์ และทาริกา แย้มขะมัง. (2565). การเปิดเผยเรื่องสำคัญในการตรวจสอบกับอัตราผลตอบแทนสะสมผิดปกติของหุ้น: กรณีศึกษา บริษัทที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย กลุ่มดัชนีหลักทรัพย์ (SETHD). วารสารศิลปศาสตร์และอุตสาหกรรมบริการ, 5(1), 154–167.

พัชรีพร ทองแจ้ง และษิรินุช นิ่มตระกูล. (2565). ความสัมพันธ์ระหว่างโครงสร้างความเป็นเจ้าของและโครงสร้างเงินทุนกับการเติบโตของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย. วารสารวิชาชีพบัญชี, 18(60), 61–80.

พิชชาพร เทศฤทธิ์, ถิรวุฒิ ยังสุข, และดารณี เอื้อชนะจิต. (2567). ประสิทธิภาพการดำเนินงานที่ส่งผลต่อการประเมินมูลค่าหุ้นและมูลค่าหลักทรัพย์ ของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย กลุ่มหุ้นยั่งยืน THSI. วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 5(1), 172–185.

พรพิมล อิฐรัตน์, ญาณินท์ ตั้งภิญโญพุฒิคุณ และธีรพรรณ อึ๊งภาภรณ์. (2566). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการเปิดเผยเรื่องสำคัญในการตรวจสอบบัญชี. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 7(2), 35–48.

มาริษา นุ้ยเลิศ, นภัสสร เมฆเรือง, นวภัทร แก้วกำเนิด, ศุภากร วิฑูรชวลิตวงษ์, สุภัสสรา จีนแก้ว, ทิพากร จันทรโชติ และธนาวุธ แสงกาศนีย์. (2567). ผลกระทบของการกำกับดูแลกิจการต่อการเติบโตอย่างยั่งยืนของกิจการ: กรณีศึกษาหุ้นยั่งยืน (Thailand Sustainability Investment: THSI) ในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยและตลาดหลักทรัพย์ เอ็ม เอ ไอ. วารสารวิจัยสหวิทยาการ, 2(10), 1–14.

วัสสรา หัตถะกิจ, จตุร์วิทย์ เขียวชะอุ่ม, และภูมิฐาน รังคกูลนุวัฒน์. (2567). ความสัมพันธ์ระหว่างประเภทของเรื่องสำคัญในการตรวจสอบในรายงานของผู้สอบบัญชีและค่าธรรมเนียมการสอบบัญชี: หลักฐานเชิงประจักษ์จากบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (SET). วารสารวิชาชีพบัญชี, 20(65), 28–49.

วิราวรรณ นระมาตย์, กนกนภัส โสเขียว และมณฑิรา กิจสัมพันธ์วงศ์. (2568). ผลกระทบของการถือหุ้นของผู้บริหารที่มีต่อความสัมพันธ์ระหว่างการเปิดเผยเรื่องสำคัญในการตรวจสอบกับผลตอบแทนหลักทรัพย์ของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย. วารสารสหวิทยาการวิจัยและวิชาการ, 5(6), 1201–1216.

ศศิมา สีเจริญ และศิรดา จารุตกานนท์. (2566). การตอบสนองของนักลงทุนต่อการสื่อสารเรื่องสำคัญในการตรวจสอบในรายงานของผู้สอบบัญชี. วารสารการจัดการธุรกิจ มหาวิทยาลัยบูรพา, 12(1), 96–118.

ศิริรัตน์ ถึงการ, ปานฉัตร อาการักษ์, และอัครเดช ฉวีรักษ์. (2568). ความสัมพันธ์ระหว่างเรื่องสำคัญในการตรวจสอบกับผลการดำเนินงานของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย กลุ่มอสังหาริมทรัพย์และก่อสร้าง. วารสารมหาวิทยาลัยคริสเตียน, 31(2), 1–15.

สภาวิชาชีพบัญชีในพระบรมราชูปถัมภ์ (2568) มาตรฐานการสอบบัญชีรหัส 700 (ปรับปรุง). https://www.tfac.or.th/upload/9414/HP9b0baev5.pdf

สิทธิ์ชัย ลิมาพร, สุจิรา มาแก้ว, สุดารัตน์ บิลังโหลด, สุภาพร พรมจุล, วันวิสา หนูนุ่น และมัทนชัย สุทธิพันธุ์. (2565). ความสัมพันธ์ระหว่างการรายงานเรื่องสำคัญในการตรวจสอบและความเสี่ยงในการตรวจสอบของบริษัทที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย. วารสารการบัญชีและการจัดการ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 14(3), 159–173.

อรณัชชา อุไรเวศ, เปรมารัช วิลาลัย และอริสรา ธานีรณานนท์. (2565). ความเสี่ยงในการสอบบัญชีกับการจัดการกำไรของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ เอ็ม เอ ไอ. วารสารสุทธิปริทัศน์, 36(3), 100–116.

โอภาส กิจกำแหง, ธนกร พงษ์ภู่ และกฤษฎา เครือชาลี. (2567). การศึกษาเชิงเปรียบเทียบอัตราส่วนความสามารถในการทำกำไรของบริษัทที่มีรายชื่อหุ้นยั่งยืน THSI สำหรับบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย กลุ่มอุตสาหกรรมบริการ หมวดธุรกิจพาณิชย์. Journal of Roi Kaensarn Academi, 9(7), 700–715.

Aini, F. A., & Ardini, L. (2025). Determinants of disclosure of key audit matters in the independent auditor's report. International Journal of Economics, Business and Management Research, 9(9), 8–26.

Al Lawati, H., & Hussainey, K. (2022). The determinants and impact of key audit matters disclosure in the auditor’s report. International Journal of Financial Studies, 10, 107.

Ahmeti, A., & Elshani, A. (2024). Analysis of Sustainable Growth Rate in Manufacturing and Construction Firms: Evidence from Selected Western Balkan Countries. Economic Alternatives, 4, 877–894.

Altahtamouni, F., Alhayani, A., Qazzaz, A., Alkhlaifia, A., Masfer, H., Almutawaa, R., & Alyousef, S. (2022). Sustainable growth rate and ROE analysis: An applied study on Saudi banks using the PRAT model. Economies, 10(7), 1–12.

Dungtripop, W., Lakkanawanit, P., Sawatdikun, T., Suttipun, M., & Surbakti, L. P. (2025). The impact of corporate reporting quality on sustainable growth through integrated reporting lens in Thai listed companies. Journal of Risk and Financial Management, 18(5), 248.

Francis, J. R. (2004). What do we know about audit quality? The British Accounting Review, 36(4), 345–368.

Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2010). Multivariate data analysis (7th ed.). Pearson.

Higgins, R. C. (1977). How much growth can a firm afford? Financial Management, 6(3), 7–16.

Jensen, M. C., & Meckling, W. H. (1976). Theory of the firm: Managerial behavior, agency costs, and ownership structure. Journal of Financial Economics, 3(4), 305–360.

Kosaiyakanont, A., Trakarnsirinont, W., Jitaree, W., & Sukthomyad, D. (2024). Enhancing communicative value in audit reports: The impact of key audit matters on report readability and tone in Thailand. Pakistan Journal of Life and Social Sciences, 22(2), 14850–14860.

Lin, J. (2023). Does the disclosure of key audit matters improve the audit quality for sustainable development: Empirical evidence from China. PLOS ONE, 18(5), 1–13.

Mahd, O., & Idris, M. (2024). Key audit matters between auditors and auditees in Middle East and North Africa. Journal of Risk and Financial Management, 17, 494.

Maroun, W., & Duboisée de Ricquebourg, A. (2024). How auditors identify and report key audit matters - An organizational routines perspective. The British Accounting Review, 56, 101263.

Perdana, L. I., & Raharja, S. (2024). The effect of key audit matters on audit quality, audit fee, and audit report lag (Empirical study on IDX listed company from 2021–2022). West Science Accounting and Finance, 2(3), 465–479.

Simunic, D. A. (1980). The pricing of audit services: Theory and evidence. Journal of Accounting Research, 18(1), 161–190.

Spence, M. (1973). Job market signaling. The Quarterly Journal of Economics, 87(3), 355–374.

Srisuwan, P., Swatdikun, T., Pathak, S., Surbakti, L. P., & Saramolee, A. (2024). Factors influencing key audit matter reporting in the Stock Exchange of Thailand: Empirical evidence from 2016–2020 data. Journal of Risk and Financial Management, 17, 512.

Venturini, L. D. B., Bianchi, M., Machado, V. N., & Paulo, E. (2022). Informational content of key audit matters and financial analysts’ forecasts. Revista Contabilidade & Finanças, 33(89), 281–299.